Cao Văn Khánh
VỊ TƯỚNG THAM MƯU CHIẾN LƯỢC CỦA QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM
Cao Văn Khánh (1917–1980), quê ở Thừa Thiên Huế, là Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam, nguyên Phó Tổng Tham mưu trưởng, một nhà chỉ huy quân sự có nhiều đóng góp quan trọng trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và chống Mỹ cứu nước.
Trước khi tham gia cách mạng, ông là một trí thức có học vấn sâu rộng, từng theo học ngành luật và làm giáo viên dạy toán tại Huế. Khi Cách mạng tháng Tám năm 1945 diễn ra, Cao Văn Khánh tham gia lực lượng cách mạng và bắt đầu sự nghiệp quân sự.
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, ông từng đảm nhiệm chức vụ Khu trưởng Khu V, sau đó trở thành Đại đoàn phó Đại đoàn 308 – một trong những đơn vị chủ lực đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Ông tham gia nhiều chiến dịch quan trọng như Chiến dịch Sông Thao năm 1949, Chiến dịch Biên giới năm 1950 và Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Trên cương vị Đại đoàn phó Đại đoàn 308, Cao Văn Khánh góp phần vào thắng lợi lịch sử Điện Biên Phủ, kết thúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
Sau năm 1954, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách trong quân đội, từng giữ chức Cục trưởng Cục Quân huấn và Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Lục quân, có nhiều đóng góp trong công tác đào tạo, xây dựng đội ngũ cán bộ quân sự.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Cao Văn Khánh được giao đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ chỉ huy tại các chiến trường trọng điểm như Tây Nguyên, Trị – Thiên và Đường 9 – Nam Lào.
Ông từng giữ chức Phó Tư lệnh Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào năm 1971 và Tư lệnh Quân khu Trị – Thiên từ cuối năm 1972 đến năm 1974.
Năm 1974, Cao Văn Khánh được điều về Bộ Tổng Tham mưu, giữ chức Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam.
Đặc biệt, trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, ông đảm nhiệm vai trò quan trọng tại Tổng Hành dinh, trực tiếp tham gia công tác theo dõi tình hình chiến trường, nghiên cứu và đề xuất các phương án tác chiến chiến lược.
Với kinh nghiệm thực tiễn phong phú, ông trở thành một trong những cán bộ tham mưu được Đại tướng Võ Nguyên Giáp tin tưởng, góp phần vào quá trình chỉ đạo các chiến dịch quyết định, tiến tới giải phóng hoàn toàn miền Nam ngày 30/4/1975.
Sau khi đất nước thống nhất, Cao Văn Khánh tiếp tục công tác trong quân đội, tham gia xây dựng lực lượng và thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.
Ông qua đời ngày 3/10/1980, khi đang giữ chức Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam.
Cao Văn Khánh được lịch sử ghi nhận là một vị tướng tài năng, có sự kết hợp giữa tư duy của một trí thức và kinh nghiệm của một nhà chỉ huy trận mạc. Những đóng góp của ông trong các chiến dịch lớn và tại Tổng Hành dinh mùa Xuân năm 1975 đã để lại dấu ấn quan trọng trong lịch sử quân sự Việt Nam hiện đại.
