AHLLVT Cao Xuân Thọ (1)

Cao Xuân Thọ là một Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, nổi bật với vai trò Đội trưởng đội phá bom của lực lượng Thanh niên xung phong trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Ông được biết đến qua những đóng góp đặc biệt trong việc phá bom, bảo đảm tuyến vận tải chiến lược tại Ngã ba Cò Nòi – một nút giao thông trọng yếu phục vụ chiến dịch, và được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào năm 2014.

Ông sinh năm 1926 tại xã Hoằng Giang, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Năm 1946, ông tham gia Đội Tự vệ Thủ đô, sau đó nhập ngũ và tiếp tục phục vụ trong nhiều chiến dịch kháng chiến chống thực dân Pháp. Đến năm 1953, khi lực lượng Thanh niên xung phong thành lập các đơn vị chuyên trách phá bom nổ chậm, ông được giao chỉ huy Đội phá bom Đại đội 404 (Đội TNXP 40).

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, Ngã ba Cò Nòi là điểm trung chuyển huyết mạch nối các tuyến đường tiếp tế lên mặt trận. Khu vực này bị không quân Pháp đánh phá liên tục bằng nhiều loại bom nhằm cắt đứt nguồn chi viện. Với những dụng cụ rất thô sơ như cuốc, xẻng, thuốn và thuốc nổ, Cao Xuân Thọ vừa chỉ huy vừa trực tiếp phá bom, góp phần giữ cho tuyến đường luôn thông suốt. Theo nhiều tư liệu, ông trực tiếp xử lý hơn 100 quả bom các loại trong điều kiện cực kỳ nguy hiểm.

Một trong những câu chuyện được nhắc đến nhiều là lần ông lặn xuống dòng nước lạnh gần cầu Tà Vài để gài bộc phá vào một quả bom mắc dưới khe đá. Dựa trên kinh nghiệm của người dân vùng biển quê hương, ông uống nhiều nước mắm trước khi lặn để chống rét, hoàn thành nhiệm vụ và kịp thời thông tuyến vận tải cho chiến dịch.

Trong thời gian phục vụ kháng chiến, Cao Xuân Thọ được gặp Hồ Chí Minh bốn lần, được tặng ba Huy hiệu của Bác và được trao nhiều phần thưởng vì thành tích chiến đấu. Đến năm 2014, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân nhằm ghi nhận những đóng góp của ông đối với thắng lợi của Chiến dịch Điện Biên Phủ.