Bài viết

CAO XUÂN THỌ – NGƯỜI GIỮ MẠCH ĐƯỜNG QUA “NGÃ BA LỬA” CÒ NÒI

đặng thị minh ngọc

Điện Biên30/08/2026Trường Đại học Hải Dương (Trường Đại học Hải Dương)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

Câu chuyện về Cao Xuân Thọ mở ra một lát cắt đáng nhớ của lịch sử, nơi phẩm chất con người được thử thách qua những thời điểm đặc biệt. Phá bom ở “ngã ba lửa” Cò Nòi Căn nhà 3 gian đượm màu xưa cũ nép trong con ngõ nhỏ ở thôn Trinh Thọ, xã Hoằng Giang, huyện Hoằng Hóa (Thanh Hóa) là nơi “Vua phá bom” Cao Xuân Thọ (SN 1926) sinh sống. “Vua phá bom”, Anh hùng Lực lượng vũ trang đồng bào Cao Xuân Thọ nguyên là Đội trưởng Đội phá bom Đại đội 404 (Đội Thanh niên xung phong 40), 4 lần được đơn vị làm lễ “truy điệu sống” trước khi ra trận, 3 lần vinh dự được gặp Bác Hồ. Năm nay 98 tuổi, cái tuổi xưa nay hiếm, với những di chứng của chiến tranh để lại trên cơ thể, tai người Thọ đã không còn nghe rõ; lưng người mất đi 3 - 4 đốt sống, 1 viên đạn vẫn nằm trong cơ thể… nhưng ở người vẫn toát lên khí chất “Bộ đội Cụ Hồ”. Nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của đất nước, 19 tuổi, thanh niên Cao Xuân Thọ xung phong vào đội tự vệ Thủ đô.

Hai năm sau, chàng trai trẻ tình nguyện ra mặt trận, làm nhiệm vụ quân báo tại Cao - Bắc - Lạng. Tháng 3/1949, người lính trẻ được cử sang Trung Quốc học quân báo. Trong vai trò là người chỉ huy, với sự mưu lược và gan dạ, Cao Xuân Thọ cùng đồng đội không ngại lao vào mưa bom bão đạn, thực hiện nhiệm vụ phá bom nổ chậm, mở đường, góp phần bảo đảm thông suốt con đường huyết mạch vào Chiến trường Điện Biên Phủ huyền thoại. Cựu binh Cao Xuân Thọ nhớ lại: “Tốp máy bay này vừa rời đi, tốp khác đã kéo đến là chuyện thường.

Trong lúc chúng tôi còn chưa phá xong loạt bom nổ chậm vừa rải, bom mới đã lại thả xuống. Bom chồng bom thi nhau phát nổ, khói lửa ngập trời, núi rừng rung chuyển, đất đá văng tứ phía, hòa lẫn trong đó không ít máu, xương của các chiến sĩ TNXP mở đường. Nhưng bom đạn địch không thắng nổi ý chí của anh em chúng tôi. Các đại đội đã hạ quyết tâm .

Có những đêm mưa rét, TNXP phải nhịn đói chống lầy, dùng sức người đẩy ô tô chết máy qua đèo...”, người Thọ bồi hồi nhớ lại. Cựu binh Cao Xuân Thọ tự hào cho biết, sau lần phá bom đó, tổ của người được tặng thưởng Huy chương Chiến công, còn người thì vinh dự được nhận Huân chương Chiến công hạng Ba. Rồi người kể, lần nào đi phá bom cũng xác định mình sẽ chết. Lúc đó, lòng căm thù cao đến mức coi mạng sống chẳng là gì, coi cái chết nhẹ bẫng.

Bởi thế, khi nhắc về 4 lần được đơn vị làm “truy điệu sống”, người Thọ cho rằng mình may mắn nên mới sống để chứng kiến chiến thắng. Nhiều đồng đội của người cũng được “truy điệu sống” trước khi thực hiện nhiệm vụ, nhưng nhiều người trong số đó đã không thể trở về. Kết thúc chiến dịch, Đội trưởng Đại đội phá bom 404 Cao Xuân Thọ đã trực tiếp phá được trên 100 quả bom các loại, vinh dự được Bác Hồ tặng 3 lần huy hiệu của Người, được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba… Đáng chú ý, với những dâng hiến của mình cho đất nước, năm 2014, người được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang đồng bào.

Nhìn lại hành trình ấy, điều còn đọng lại không chỉ là những mốc son lịch sử mà còn là tinh thần trách nhiệm, lòng tận tụy và ý chí vượt lên hoàn cảnh. Chính những phẩm chất đó làm nên giá trị bền lâu của câu chuyện.


 

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
CAO XUÂN THỌ – NGƯỜI GIỮ MẠCH ĐƯỜNG QUA “NGÃ BA LỬA” CÒ NÒI | Câu chuyện thời hoa lửa