Bài viết

Cặp đôi hoàn hảo

Bài viết được sưu tầm tại Facebook Đàm đạo lịch sử

Quảng Ninh18/04/2026Bùi Thị Thùy Linh (Đoàn TNCS Hồ Chí Minh xã Tiên Yên)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Thiếu tướng Phạm Xuân Ẩn (Hai Trung), người cán bộ tình báo được cả thế giới biết đến như một “điệp viên hoàn hảo”.

Khi kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ, hòa bình lập lại, đất nước thống nhất, Phạm Xuân Ẩn được Đảng, Nhà nước tuyên dương Anh hùng LLVT nhân dân, được mời ra thủ đô Hà Nội dự lễ mừng chiến thắng và được gặp gỡ nhiều đồng chí lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước, quân đội.Được tin này, giới báo chí phương Tây, trong đó tất nhiên có nhiều người là nhân viên tình báo quốc tế đã từng đến Sài Gòn, vô cùng sửng sốt: Phạm Xuân Ẩn là tình báo của Việt Cộng ư? Thật không thể tin nổi!Trước 30-4-1975, Phạm Xuân Ẩn là phóng viên thường trú tại Báo Time của Mỹ tại Sài Gòn. Ông cũng cộng tác chặt chẽ với nhiều tờ báo lớn của Mỹ như: Newsweek, New York Herald Tribune…Sau khi tập kết ra miền Bắc theo Hiệp định Giơ-ne-vơ (Geneve) năm 1954, Tư Cang được Cục II (nay là Tổng cục II) rút về Hà Nội bồi dưỡng thêm nghiệp vụ tình báo rồi đưa trở lại miền Nam cuối năm 1961 với quân hàm đại úy. Từ đó, ông được giao nhiệm vụ Cụm trưởng Cụm H63, trong đó Phạm Xuân Ẩn được coi là chủ lực của cụm.Trong mấy năm liền, Tư Cang và Phạm Xuân Ẩn trao đổi liên lạc bằng thư từ qua đường giao thông mật. Cụm H63 đóng tại khu du kích Củ Chi, nếu theo đường Hóc Môn, cụm chỉ cách Sài Gòn không quá 50 cây số. Thường thì cứ tối đến, Tư Cang vào ấp chiến lược trao thư cho giao thông viên thì sáng hôm sau, Phạm Xuân Ẩn trong Sài Gòn đã nhận được.Còn Phạm Xuân Ẩn, cứ mỗi sáng đi làm, dừng ô tô bên lề chợ Cũ, vào mua thực phẩm cho chim, để lại trong cái rổ của chị bán vàng giả (bà Ba) món gì đó, thì đến chiều món “hàng” ấy về đến căn cứ của cụm.Tin gấp thì dùng điện đài báo cáo kịp thời về trên, còn tài liệu, phim ảnh thì đường dây võ trang hỏa tốc đưa về Phòng Tình báo Miền trên rừng Tây Ninh. Đó là “chuyện thường ngày” mà hai ông đã qua mặt tình báo Mỹ, qua mặt bọn phản bội đầu hàng tay sai chỉ điểm.Từ đầu năm 1966, lúc Mỹ đổ quân ào ạt vào miền Nam, đẩy cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam lên đỉnh điểm can thiệp, Thủ trưởng Phòng Tình báo Miền chỉ thị ông Tư Cang vào Sài Gòn trực tiếp cùng cụm nâng cao hiệu suất phục vụ tài liệu, tin tức, cùng giải quyết kịp thời các tình huống xảy ra. Vào Sài Gòn, cùng bàn bạc công việc, cùng đi thực hiện các chỉ thị công tác cấp trên giao, hai ông Phạm Xuân Ẩn và Tư Cang rất gắn bó, tình cảm thân thương và tôn trọng lẫn nhau.Có lần, sau khi lấy được và gửi về trên một tài liệu rất quan trọng về ý đồ chiến lược của đế quốc Mỹ đối với Việt Nam, cấp trên thông báo tặng thưởng cho Phạm Xuân Ẩn một Huân chương Chiến công hạng nhất. Tư Cang báo tin vui ấy cho Phạm Xuân Ẩn.Biết tin này, ông Phạm Xuân Ẩn nói: “Tôi cảm ơn sự quan tâm của cấp trên đối với tôi. Đó cũng là trách nhiệm của tôi mà thôi”. Ngưng một chút, giọng trầm hơn, ông nói tiếp: “Nhưng cuộc chiến tranh còn dài, đời người cán bộ tình báo biết bao giờ mới có cơ hội để đeo tấm huân chương cao quý ấy. Vở kịch còn đang diễn, màn chưa hạ…”.Sau giải phóng, có lần Phạm Xuân Ẩn đã nói với Tư Cang: “Bây giờ ôn lại công việc của tụi mình, tôi không hiểu nổi tại sao tôi với anh không bị giặc phát hiện, bắt giam, tra tấn, thủ tiêu như nhiều anh chị em tình báo khác cùng hoạt động trong thành. Tôi và anh chắc cao số…”.Tư Cang không tin vào tướng số, nhưng với câu đùa của Phạm Xuân Ẩn, ông lý giải: “Theo tôi nghĩ: Khi người cán bộ tình báo đã xác định sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc thì dù ở trong lòng địch nhưng tâm hồn rất thanh thản, phong thái rất ung dung. Đó là yếu tố chính đánh bại mọi nghi ngờ của kẻ thù.Thêm vào đó là phương pháp bình phong. Ẩn là một nhà báo của Mỹ, được đào tạo bài bản từ bên Mỹ, lại được thu nhận làm việc trong Sở Nghiên cứu chính trị của bác sĩ Trần Kim Tuyến-là cơ quan mật vụ cao nhất, nhiều quyền lực nhất của chế độ Việt Nam Cộng hòa lúc bấy giờ thì còn ai nghi ngờ gì Phạm Xuân Ẩn nữa? Đó là bình phong. Còn mưu mẹo thì anh ấy có nhiều mưu mẹo qua mặt địch”.Cứ như vâỵ, bộ đôi hoạt động cực hiệu quả và lập nhiều chiến công cho Cách mạng, cùng đồng đội đưa H63 trở thành cụm tình báo huyền thoại của Việt Nam.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn