Người hoạt động cách mạng trước năm 1945

Cậu bé giao liên dùng tiếng chim cứu cán bộ cách mạng

Mới 14 tuổi, Kim Đồng (tên thật Nông Văn Dền) đã trở thành Đội trưởng đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc. Trong một lần làm nhiệm vụ bảo vệ cán bộ cách mạng tại Cao Bằng, cậu đã dũng cảm dùng tín hiệu tiếng chim để báo động, chấp nhận hy sinh để đồng đội được an toàn. Câu chuyện về Kim Đồng là biểu tượng đẹp của lòng dũng cảm, sự mưu trí và tinh thần yêu nước của thiếu niên Việt Nam.

Cao Bằng08/08/2026Xã Ngọk Bay (Đoàn xã Ngọk Bay)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Những cánh rừng thuộc huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng vào đầu những năm 1940 luôn là nơi diễn ra nhiều hoạt động bí mật của cách mạng. Ban ngày, nơi đây chỉ có tiếng suối chảy và tiếng chim rừng, nhưng khi màn đêm buông xuống, những con đường nhỏ lại trở thành tuyến liên lạc quan trọng giữa các cơ sở cách mạng.

Trong số những người làm nhiệm vụ ấy có một cậu bé nhỏ tuổi nhưng rất nhanh nhẹn. Đó là Kim Đồng, tên thật là Nông Văn Dền, sinh năm 1929 trong một gia đình dân tộc Nùng tại xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng.

Ngay từ nhỏ, Kim Đồng đã chứng kiến cảnh quê hương bị thực dân Pháp áp bức. Khi Chủ tịch Hồ Chí Minh trở về Cao Bằng năm 1941 để trực tiếp lãnh đạo cách mạng, phong trào cứu quốc ở địa phương phát triển mạnh mẽ. Nhờ sự thông minh, gan dạ và thuộc địa hình rừng núi, Kim Đồng được các cán bộ tin tưởng giao nhiều nhiệm vụ quan trọng.

Năm 1941, Kim Đồng trở thành Đội trưởng đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc, tổ chức tiền thân của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh ngày nay. Công việc của cậu không phải cầm súng chiến đấu mà là làm giao liên, đưa thư, dẫn đường và cảnh giới cho cán bộ hoạt động bí mật.

Đối với Kim Đồng, mỗi nhiệm vụ đều là một lần đối mặt với hiểm nguy. Chỉ cần bị địch phát hiện, không chỉ bản thân cậu mà cả cán bộ cách mạng cũng có thể gặp nguy hiểm. Thế nhưng, cậu chưa bao giờ lùi bước.

Sáng ngày 15 tháng 2 năm 1943, Kim Đồng nhận nhiệm vụ canh gác và bảo vệ một cuộc họp bí mật của cán bộ cách mạng tại khu vực Nà Mạ, Cao Bằng. Trời còn mờ sương, mọi việc diễn ra bình thường thì bất ngờ một toán lính địch xuất hiện và tiến về phía nơi họp.

Nhận thấy tình huống vô cùng nguy cấp, Kim Đồng lập tức bình tĩnh xử lý. Để không làm lộ cuộc họp, cậu không chạy thẳng về phía các cán bộ mà giả vờ đi chăn bò như thường lệ. Khi đến vị trí thích hợp, Kim Đồng cất lên tiếng chim – tín hiệu đã được quy ước từ trước để báo động.

Tiếng chim vang lên giữa núi rừng khiến các cán bộ cách mạng lập tức hiểu rằng có địch đang đến gần. Cuộc họp nhanh chóng kết thúc, mọi người tản vào rừng và rút lui an toàn.

Biết mình đã bị nghi ngờ, Kim Đồng tiếp tục chạy theo hướng khác để thu hút sự chú ý của quân địch, tạo thêm thời gian cho các cán bộ thoát khỏi vòng vây.

Phát hiện có người bỏ chạy, lính địch lập tức nổ súng.

Giữa cánh đồng vắng, cậu bé 14 tuổi ngã xuống.

Sự hy sinh của Kim Đồng đã bảo vệ an toàn cho cuộc họp và nhiều cán bộ cách mạng. Dù tuổi đời còn rất nhỏ, cậu đã hoàn thành nhiệm vụ với tinh thần dũng cảm và trách nhiệm hiếm có.

Tin về sự hy sinh của Kim Đồng nhanh chóng lan khắp căn cứ cách mạng Cao Bằng. Ai cũng xúc động trước lòng quả cảm của cậu bé giao liên. Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đồng chí lãnh đạo đều đánh giá cao tinh thần của Kim Đồng, coi đây là tấm gương sáng cho thiếu niên Việt Nam.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, tên tuổi Kim Đồng được nhiều thế hệ học sinh biết đến. Năm 1956, khi tổ chức thiếu niên được đổi tên thành Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, hình ảnh Kim Đồng luôn được nhắc đến như người đội viên tiêu biểu đầu tiên của phong trào thiếu nhi cách mạng.

Ngày nay, nhiều trường học, đường phố, công viên và đặc biệt là Nhà xuất bản Kim Đồng mang tên cậu. Tại Cao Bằng, Khu di tích Kim Đồng vẫn là địa chỉ đỏ để giáo dục truyền thống yêu nước cho thanh thiếu nhi.

Câu chuyện về Kim Đồng không chỉ là câu chuyện của một cậu bé giao liên, mà còn là biểu tượng của lòng trung thành, sự thông minh và tinh thần sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc. Tiếng chim báo động năm nào đã lặng đi giữa núi rừng, nhưng ý nghĩa của nó vẫn vang vọng qua nhiều thế hệ, nhắc nhở tuổi trẻ Việt Nam về trách nhiệm giữ gìn độc lập, hòa bình và tiếp nối truyền thống vẻ vang của dân tộc.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
Cậu bé giao liên dùng tiếng chim cứu cán bộ cách mạng | Câu chuyện thời hoa lửa