Cậu bé liên lạc ở Chí Viễn

Triệu Văn Báo sinh năm 1932, là người dân tộc Tày, quê ở xã Chí Viễn, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Ông sinh ra trong một gia đình bần nông, cuộc sống khó khăn. Những năm còn nhỏ, ông chứng kiến cảnh quê hương chịu sự áp bức của thực dân Pháp và chính quyền tay sai. Chính hoàn cảnh đó đã sớm hình thành trong ông lòng yêu quê hương và ý thức tham gia cách mạng.

Những năm 1940, phong trào Việt Minh phát triển ở Cao Bằng. Người dân các dân tộc trong tỉnh tham gia ngày càng đông vào các hoạt động cách mạng. Triệu Văn Báo khi ấy còn rất trẻ nhưng đã sớm tham gia công việc phục vụ cách mạng.

Năm 1948, khi mới khoảng 16 tuổi, ông xung phong làm liên lạc cho chính quyền Việt Minh xã Chí Viễn. Công việc của một người liên lạc trong điều kiện chiến tranh không đơn giản là chuyển một lá thư từ nơi này sang nơi khác. Nhiều cơ quan, đơn vị phải bố trí phân tán, có nơi cách nhau khoảng 6–7 km. Người liên lạc phải bảo đảm công văn, mệnh lệnh được chuyển đúng người, đúng nơi và đúng thời gian.

Trong suốt khoảng ba tháng, bất kể ngày hay đêm, mưa hay nắng, Triệu Văn Báo vẫn thực hiện nhiệm vụ. Công việc tưởng như nhỏ nhưng có ý nghĩa trực tiếp đối với hoạt động của chính quyền cách mạng ở địa phương. Khi phương tiện liên lạc còn hạn chế, người đưa tin chính là một mắt xích quan trọng để duy trì sự chỉ huy.

Triệu Văn Báo khi đó còn trẻ, chưa có kinh nghiệm chiến đấu như những người lính sau này. Nhưng qua công việc liên lạc, ông được rèn luyện tính chính xác, nhanh nhẹn, chịu khó và có trách nhiệm với nhiệm vụ được giao.

Đây cũng là giai đoạn đầu tiên hình thành phẩm chất của người chiến sĩ thông tin sau này. Công việc liên lạc yêu cầu phải nhớ đường, biết giữ bí mật, biết xử lý trong những tình huống bất ngờ và quan trọng nhất là không để nhiệm vụ bị gián đoạn.

Từ một thiếu niên làm liên lạc ở Chí Viễn, Triệu Văn Báo từng bước trưởng thành trong phong trào cách mạng. Những chuyến đi giữa các cơ quan, những lần chuyển công văn trong điều kiện khó khăn đã trở thành những bài học đầu tiên về kỷ luật và trách nhiệm.

Sau này, khi trở thành chiến sĩ thông tin trong quân đội, ông tiếp tục thực hiện một nhiệm vụ có bản chất tương tự nhưng ở mức độ nguy hiểm hơn rất nhiều: bảo đảm mệnh lệnh chiến đấu được truyền đi giữa bom đạn.

Nhìn lại con đường trưởng thành của Triệu Văn Báo, có thể thấy ông không trở thành người anh hùng trong một thời điểm duy nhất. Những phẩm chất ấy được hình thành từ những công việc ban đầu, từ khi ông còn là một cậu bé liên lạc ở quê nhà.

Năm 1948 là một dấu mốc quan trọng trong cuộc đời ông. Từ đây, Triệu Văn Báo bắt đầu gắn bó lâu dài với cách mạng và lực lượng vũ trang.