Câu chuyện 149

Có một người chiến sĩ với bản lĩnh và tài năng phi thường, đã phá hủy 312 quả bom các loại, mở thành công 8 quả, lấy thuốc nổ để khai thác đá, hàn gắn đường.

Cũng chính người lính ấy dù 4 lần được đồng đội tổ chức truy điệu sống, 9 lần bị thương, vẫn quyết bám tuyến lửa, thông xe vì miền Nam ruột thịt.

Không ai khác, đó chính là Anh hùng LLVTND Nguyễn Xuân Lứ - Người đội trưởng duy nhất còn lại trong tổ đội rà phá bom mìn gồm 15 thành viên nơi Ngã ba Đồng Lộc năm xưa.

Giai đoạn 1966 - 1972, Mỹ leo thang chiến tranh phá hoại miền Bắc. Ngã ba Đồng Lộc với vị trí trọng yếu đã trở thành mục tiêu công kích ác liệt của không quân địch.

Để bảo đảm thông suốt các tuyến giao thông huyết mạch, không để tiền tuyến thiếu hụt đạn dược và quân nhu, chàng trai trẻ 22 tuổi Nguyễn Xuân Lứ khi ấy được điều động làm Đội trưởng Đội rà phá bom mìn.

Nhớ về quãng thời gian này, tất cả với ông như chỉ mới hôm qua.

“12 giờ đêm ngày 25/1/1967, đoàn xe 6 chiếc của ta từ miền Bắc vào tiếp viện cho chiến trường miền Nam khi đi qua Ngã ba Đồng Lộc đã bị máy bay địch ném bom làm hư hỏng, khiến nhiều người bị thương, giao thông ùn tắc.”

“Trong tình thế cấp bách đó, chúng tôi phân công nhiệm vụ: tôi đưa thương binh đi cấp cứu rồi nhanh chóng quay về trận địa để đường sớm được thông xe; đồng chí Ngọc về báo cho UBND xã, lực lượng giao thông và thanh niên xung phong biết rồi cùng lên ứng cứu mặt đường.”

“Chưa kịp nghỉ ngơi, địch tiếp tục thả pháo sáng, bắn đạn 12.7 ly làm một đồng chí lái xe hi sinh, chính tôi là người đã tìm và tự tay chôn cất liệt sĩ ấy.”

“Sau đó, máy bay Mỹ dội 36 quả bom ở cầu Tối, tôi và đồng chí Phan Văn Ngọc lại phải tiếp tục nhiệm vụ rà phá bom để thông đường.”

Đây cũng là lần đầu tiên anh hùng Nguyễn Xuân Lứ tham dự lễ truy điệu sống của chính mình. Thế nhưng, bên cạnh niềm vui chiến thắng, luôn có bóng dáng của sự mất mát.

“Khi chúng tôi đang thực hiện nhiệm vụ thì 1 quả bom rơi bên cạnh phát nổ, đồng chí Ngọc bị mảnh bom xuyên vào người hy sinh, còn tôi bị thương.”

“Sau trận bom ngày 25/1/1967 và các chiến công đó, tôi được đề nghị kết nạp Đảng ngay trên chiến hào.”

Ký ức lại trôi về ngày 10/4/1967, bởi đây cũng là lần thứ 2 mà đơn vị ông buộc phải tổ chức truy điệu sống trước khi vào trận.

“Ngày đó, máy bay Mỹ liên tục đánh phá 3 điểm trên tuyến quốc lộ 1A đoạn qua huyện Can Lộc với lượng bom 132 quả các loại và dọc tuyến đường 15A với 96 quả.”

“Để đảm bảo mạch máu giao thông, tổ do tôi phụ trách phải hành động gấp, làm việc cật lực và phá được gần 200 quả bom các loại.”

“Riêng tôi và một đồng đội tên Bình đã phá nổ thành công 96 quả bom nằm sâu dưới nước.”

Tiếp tục hồi tưởng về những chiến tích, anh hùng Nguyễn Xuân Lứ không giấu nổi niềm vui xen lẫn sự tự hào khi nhắc lại sự kiện tại eo Truông Kén ngày 8/3/1968.

“Lúc đó, có hai đoàn xe gồm 24 chiếc đi qua khu vực Ngã ba Đồng Lộc, nhưng trên đường vẫn còn 2 quả bom, có thể phát nổ bất cứ lúc nào.”

“Đội rà phá bom mìn chỉ có tôi ở hiện trường. Tôi cũng đã tìm đủ mọi cách để phá nhưng bất thành.”

“Để đảm bảo an toàn cho đoàn xe và lãnh đạo, tôi đã lột bỏ hết đồ kim loại trong người, một mình dùng đòn bẩy cố sức bẩy bom ra khỏi vị trí, rồi lần lượt lăn chúng ra xa mặt đường.”

Với hành động cảm tử trên, người đội trưởng ấy chính thức được đồng đội lần thứ 3 tổ chức truy điệu sống.

“Khi xe thông tuyến, tôi được đích thân Bộ trưởng Phan Trọng Tuệ chở thẳng vào gặp Chủ tịch UBND tỉnh để đề nghị được tuyên dương và nhận thưởng “nóng” 100 đồng.”

“Sau đó 10 ngày, tôi nhận được bằng khen và thư khen của Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải, sau này cũng được tặng Huân chương Chiến công hạng nhất.”

Với với phương châm “Địch chặt đứt thì ta hàn gắn lại”, anh hùng Nguyễn Xuân Lứ cùng đồng đội tiếp tục viết nên chiến công hiển hách vào ngày 8/6/1968 tại khu vực cầu Tối trên tuyến đường Đồng Lộc.

Ngày hôm đó, giặc Mỹ thả 154 quả bom làm hỏng đường 15A và cây cầu chiến lược này. Giữa mưa bom bão đạn, ông cùng anh hùng Vương Đình Nhỏ đã mạo hiểm lặn sâu, phá thành công 3 quả bom từ trường cùng 130 quả bom các loại.

Đó chính là lần 4, đồng thời cũng là lần cuối cùng mà người anh hùng ấy phải tham dự lễ truy điệu sống của chính mình.

Để ghi nhận những cống hiến không tiếc thân mình này, tháng 4/2015, ông vinh dự được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND.

Chiến tranh đã lùi xa khỏi mảnh đất Hồng Lộc - Hà Tĩnh, nhưng mỗi khi được hỏi về anh hùng Nguyễn Xuân Lứ, người dân nơi đây vẫn không giấu nổi sự tự hào.

“Không chỉ anh hùng trong chiến đấu, ông còn luôn gương mẫu đi đầu trong mọi phong trào thi đua, nuôi con dạy cháu thành đạt,... là tấm gương để giáo dục thế hệ trẻ và “trang sử sống” về Ngã ba Đồng Lộc trong giai đoạn ác liệt nhất...”