Câu chuyện 156

Đầu năm 1940, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương, phong trào cách mạng của quần chúng ngày càng lan rộng, ảnh hưởng lớn đến tinh thần các binh lính người Việt trong quân đội Pháp.

Tại Nghệ An, binh lính bị bắt sang Lào làm bia đỡ đạn cho thực dân Pháp trong cuộc chiến với Thái Lan. Điều này khiến cho làn sóng phản kháng nơi đây càng trở nên gay gắt.

Ngày 8/1/1941, Nguyễn Văn Cung được điều động từ Vinh về đồn Chợ Rạng (Thanh Chương, Nghệ An) thay cho viên đồn trưởng người Pháp. Vốn là một viên đội khố xanh, ông còn được biết đến với cái tên Đội Cung.

Trong thời gian đóng binh tại đây, Đội Cung và một số binh lính được Tổng chỉ huy Đại Đồng (huyện Thanh Chương) liên lạc và cho xem một số sách báo tuyên truyền của Đảng.

Hiểu ra nỗi nhục mất nước và con đường cách mạng giải phóng dân tộc, ông cùng đồng đội dần nuôi dưỡng quyết tâm vùng lên, chống lại ách thống trị của thực dân Pháp.

Đêm ngày 13/1/1941, Đội Cung chỉ huy 50 anh em binh lính Đô Lương tại Chợ Rạng cùng nhau nổi dậy, chiếm đồn rồi tiến thẳng về Vinh với mục đích phát triển cuộc khởi nghĩa ra các nơi khác.

Tiếc thay, kế hoạch bị bại lộ. Quân Pháp nhanh chóng phản công và bắt giữ toàn bộ nghĩa binh. Sau đó, vào sáng ngày 25/4/1941, chúng đã hành quyết Đội Cung cùng 9 đồng đội của ông một cách tàn nhẫn.

Cuộc binh biến Đô Lương tuy thất bại do chưa có sự chuẩn bị tốt về thời gian và lực lượng, nhưng nó đã nêu cao tinh thần bất khuất của dân tộc Việt Nam, đồng thời giáng một đòn phủ đầu vào chính quyền đô hộ Pháp, tạo bàn đạp cho các phong trào đấu tranh giải phóng sau này.