Câu chuyện 162

Là một trong những địa đạo đầu tiên và duy nhất ở miền Bắc, địa đạo Nam Hồng (Đông Anh, Hà Nội) là minh chứng tiêu biểu cho nghệ thuật quân sự độc đáo của chiến tranh du kích tại vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng.

Năm 1947, các cơ quan đầu não và cơ sở cách mạng của Trung ương Đảng chuyển dần về hoạt động bí mật tại vùng ven ngoại thành.

Huyện Đông Anh được lựa chọn để xây dựng an toàn khu. Trong đó, xã Nam Hồng giữ vị trí đặc biệt quan trọng.

Trước các cuộc càn quét ác liệt của thực dân Pháp, ngày 4/1/1947, Đội du kích xã Nam Hồng nhanh chóng được thành lập với mục tiêu “bám đất, giữ làng”: vừa tích cực sản xuất, vừa bí mật bảo vệ an toàn cho cơ sở cách mạng và cán bộ lãnh đạo Trung ương.

Cũng từ đây, Chính quyền và nhân dân trong xã đã đề ra phương án đào đường hầm nối liền các thôn xóm, hình thành hệ thống địa đạo phục vụ kháng chiến lâu dài.

Chỉ sau 1 năm, quân và dân Nam Hồng đã đào hàng vạn mét khối đất đá, xây dựng gần 11km địa đạo với 465 hầm bí mật và hơn 2.600 hố chiến đấu.

Trong suốt những năm kháng chiến chống Pháp, Nam Hồng bị càn quét tới 244 lần; đốt hơn 2.000 nóc nhà; cướp hơn 300 tấn thóc, gần 100 con trâu, bò và hơn 1.000 con lợn.

Dẫu vậy, quân và dân nơi đây vẫn ghi dấu với 308 trận đánh lớn nhỏ, tiêu diệt làm bị thương và bắt sống hàng trăm tên địch.

Với những thành tích ấy, năm 1996, Nam Hồng đã được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND.

Cùng năm đó, địa đạo Nam Hồng cũng vinh dự được công nhận xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.