Câu chuyện 197

Có một học giả không màng danh vọng, dành trọn những gì mình có để cống hiến cho nền khoa học xã hội nước nhà. Ông cũng được xem là người có công khởi xướng ngành khảo cổ học hiện đại. Không ai khác, đó chính là Giáo sư, Viện sĩ Phạm Huy Thông - gương mặt nổi bật của thế kỷ XX.

Sinh ngày 22/11/1916 tại Hà Nội trong một gia đình nho học, từ nhỏ ông đã nổi tiếng thông minh, say mê học tập và luôn đứng đầu lớp.

Năm 1937, sau khi tốt nghiệp cử nhân Luật, ông sang Pháp du học và nhanh chóng đỗ Tiến sĩ Luật khoa, Tiến sĩ Văn khoa và Thạc sĩ Sử Địa.

Năm 1946, Phạm Huy Thông được mời làm Thư ký cho Chủ tịch Hồ Chí Minh và tham gia Hội nghị Fontainebleau. Một năm sau, ông được Chính phủ Pháp phong học vị Giáo sư khi chỉ mới 31 tuổi.

Dù có tương lai rộng mở ở trời Âu, nhưng Phạm Huy Thông vẫn một lòng hướng về đất nước. Năm 1952, ông bị Pháp trục xuất do lãnh đạo phong trào Việt kiều chống thực dân Pháp xâm lược Việt Nam. Trở về Sài Gòn, ông tiếp tục tham gia phong trào đấu tranh vì hòa bình tại đây. Tuy nhiều lần bị bắt bớ và quản thúc, song chàng trai ấy vẫn kiên định với lý tưởng của mình.

Sau khi được trả tự do, Phạm Huy Thông bước vào giai đoạn cống hiến bền bỉ cho khoa học và giáo dục. Trên cương vị Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Xã hội Việt Nam và Viện trưởng Viện Khảo cổ học, nhiều công trình lớn về thời đại Hùng Vương và trống đồng Việt Nam được ông cùng cộng sự cho ra mắt, tạo tiếng vang trong giới học thuật quốc tế.

Bên cạnh đó, Phạm Huy Thông còn là một trong những người mở đầu cho phong trào Thơ Mới. Dù sáng tác không nhiều, nhưng chừng ấy cũng đủ để ông lọt vào danh sách những cây bút xuất sắc nhất thập niên 30.

Ngày 23/6/1988, Phạm Huy Thông qua đời tại Hà Nội, khép lại hành trình của một con người suốt đời tận hiến cho Tổ quốc và nhân dân.