Câu chuyện 35: KHÚC TRÁNG CA TRONG NHÀ LAO VÀ LỜI THỀ TRƯỚC BÌNH MINH
Câu chuyện này tôi lại được nghe từ cụ cựu tù cách mạng hàng xóm, người từng bị giam cầm trong những ngày tháng đen tối năm 1931. Cụ kể về những giờ phút cuối cùng của chú Ngô Trí Siên trong chốn lao tù thực dân — nơi khí phách của người con đất Lam Sơn làm run sợ cả những tay đao phủ tàn bạo nhất.
KHÚC TRÁNG CA TRONG NHÀ LAO VÀ LỜI THỀ TRƯỚC BÌNH MINH
Câu chuyện này tôi lại được nghe từ cụ cựu tù cách mạng hàng xóm, người từng bị giam cầm trong những ngày tháng đen tối năm 1931. Cụ kể về những giờ phút cuối cùng của chú Ngô Trí Siên trong chốn lao tù thực dân — nơi khí phách của người con đất Lam Sơn làm run sợ cả những tay đao phủ tàn bạo nhất.
Sau khi bị bắt trong chiến dịch khủng bố trắng của địch vào trung tuần tháng 3 năm 1931, chú Ngô Trí Siên bị đưa thẳng vào nhà lao. Kẻ thù biết chú là một hạt nhân cốt cán của phong trào Tiền khởi nghĩa tại Đô Lương nên quyết tâm dùng mọi cực hình để bẻ gãy ý chí của chú. Cụ hàng xóm kể, căn phòng tra tấn nồng nặc mùi máu và rỉ sắt. Chúng dùng roi điện, kẹp sắt, đánh chú "thừa sống thiếu chết", toàn thân chú không còn chỗ nào nguyên vẹn. Nhưng điều duy nhất chúng nhận được chỉ là cái nhìn trừng trừng căm giận và sự im lặng đáng sợ.
Đỉnh điểm là đêm ngày 18, rạng sáng ngày 19 tháng 3 năm 1931. Biết không thể khuất phục được người thanh niên yêu nước, tên đồn trưởng người Pháp lạnh lùng ra lệnh thi hành án tử hình ngầm. Trước giờ phút ra pháp trường, trong góc tối tăm, hôi hám của nhà lao, chú Siên không hề khóc lóc hay sợ hãi. Chú dùng chút sức lực tàn tạ cuối cùng, ngẩng cao đầu và bắt nhịp cho các bạn tù cùng hát vang bài ca cách mạng. Giọng hát của chú tuy thều thào vì kiệt sức nhưng đầy lửa, âm vang qua những khe cửa ngục tù tù túng.
Khi loạt đạn tàn bạo vang lên xé toạc không gian ngày 19/3, chú Ngô Trí Siên ngã xuống trước khi bình minh kịp hé rạng. Chú chết đi khi tuổi đời còn quá xanh, khi chưa một ngày được nhìn thấy quê hương Lam Sơn độc lập. Sự hy sinh ấy đau đớn nhưng lẫm liệt, để lại cho những người bạn tù năm ấy một lời thề sắt đá: Phải sống và chiến đấu tiếp thay phần của chú.
Hai câu chuyện, hai góc khuất của một cuộc đời anh hùng. Là một thanh niên của năm 2026, đứng trước trang sử hào hùng của tiền nhân, lòng tôi nghẹn lại. Những người trẻ tuổi như chú Ngô Trí Siên ngày ấy ngã xuống khi Cách mạng tháng Tám còn cách xa tận 14 năm. Họ chiến đấu không phải vì danh vọng, mà vì một niềm tin thuần khiết vào tự do của giống nòi.
Thế hệ chúng tôi hôm nay bước đi trên mảnh đất Đô Lương hòa bình, giữa tiếng máy reo, giữa những công trình mới, nguyện khắc ghi dòng máu nóng của chú đã thấm xuống đất này. Tinh thần thời hoa lửa của chú Ngô Trí Siên sẽ mãi là kim chỉ nam cho lòng yêu nước và khát vọng cống hiến của tuổi trẻ hôm nay.
