Câu chuyện 40

Quyết tâm từ bỏ cơ hội làm quan và khước từ các chức vụ do chính quyền thực dân đề nghị, ông dấn thân vào con đường cứu quốc, trở thành người khởi xướng phong trào Duy Tân tại Bắc Kỳ khi đồng sáng lập và giữ chức Thục trưởng trường Đông Kinh nghĩa thục.Năm 1913, Lương Văn Can bị thực dân Pháp bắt giữ và kết án lưu đày sang Campuchia sau một thời gian dài lãnh đạo phong trào và cổ vũ phát triển thực nghiệp.Dù phải chịu cảnh biệt xứ gần 10 năm, đồng thời trải qua nhiều mất mát lớn trong gia đình, người trí thức ấy vẫn giữ vững tâm, tiếp tục hoạt động kinh doanh xuyên quốc gia và soạn hàng loạt quyển sách nhằm truyền bá tri thức mới.Ngày 13/6/1927, Lương Văn Can thanh thản tạ thế tại Hà Nội ở tuổi 73, sau một đời tận hiến cho sự nghiệp "Bảo quốc hồn, tuyết quốc sỉ".Hành trình giáo dục, tư tưởng duy tân và nhân cách của ông sẽ mãi là tấm gương tiêu biểu, đóng góp nền tảng quan trọng cho phong trào yêu nước và phát triển tri thức của dân tộc.