Câu chuyện 401

60 ki-lô-gam thuốc nổ gầm lên rung chuyển. Đất đá tung tóe, khói bụi mịt mù.

Nhưng khi khói tan, bức tường vôi gạch vẫn không sập. Địch từ trên cao tiếp tục trút đạn xuống.

Đó là khoảnh khắc mà Đại đoàn 312 gặp phải và cũng là bài học khó quên.

Ngày 18 tháng 3 năm 1951, Chiến dịch Hoàng Hoa Thám (đường số 18) chính thức mở màn. Sau khi tiêu diệt gọn Tràng Bạch và Bí Chợ, Trung đoàn 209 được giao nhiệm vụ tiến công Mạo Khê.

Đây là một cứ điểm phức tạp được bảo vệ bởi 140 lính đồn trú thiện chiến.

Đêm hành quân, trời tối đen như mực, pháo kéo theo bám đầy bùn đất. Đội hình có đơn vị đi lạc.

Thay vì nổ súng lúc 23 giờ, mãi đến 3 giờ 30 sáng quân ta mới vào được vị trí.

Pháo ta gầm lên, phá tung hàng rào. Bộ đội tràn vào chiếm hầu hết cứ điểm. Nhưng cái khó nhất lúc này mới lộ diện:

Toàn bộ tàn quân địch co cụm, rút lên cố thủ tại một tòa nhà ba tầng kiên cố. Từ các ô cửa sổ, lựu đạn và hỏa lục giặc trút xuống như mưa.

Trong tình thế ấy, chiến sĩ bộc phá Nguyễn Văn Tiến nhận nhiệm vụ đưa khối bộc phá lớn vào sát chân tường ngôi nhà.

Đó không phải là một quả thủ pháo nhỏ có thể ném bằng tay. Khối thuốc nổ được sử dụng nặng tới 60 ki-lô-gam.

Giữa làn đạn từ trên tầng cao bắn xuống, Nguyễn Văn Tiến cùng bộ phận bộc phá tìm cách áp sát chân tường, đặt khối thuốc nổ vào đúng vị trí đã chọn.

Một tiếng nổ rung chuyển. Nhưng tòa nhà ba tầng ấy không sập. Ổ đề kháng của địch không bị diệt.

Trận đánh kéo dài, xe tăng và xe bọc thép địch đổ tới tiếp viện. Trận đánh lẽ ra phải dứt điểm trong đêm lại kéo dài sang ban ngày trong bất lợi.

Chiến dịch kết thúc. Trở về Tuyên Quang tổng kết, không khí Đại đoàn 312 chùng xuống.

Không né tránh, Lê Trọng Tấn đứng thẳng trước hàng quân, thẳng thắn nhận toàn bộ trách nhiệm về mình vì đã đánh giá sai tình hình địch, không có mặt trực tiếp lúc khó khăn nhất để dẫn tới thương vong.

Sự thành khẩn ấy khiến anh em chiến sĩ rưng rưng, xúc động.

Nhưng câu chuyện chưa dừng lại.

Tại hội nghị tổng kết của Bộ, Lê Trọng Tấn tiếp tục thẳng thắn nhận định đây là một chiến dịch không thành công. Và cho rằng cấp trên cũng cần xem xét lại trách nhiệm trong việc chọn hướng mục tiêu.

Giữa không khí hội nghị đang lặng đi vì căng thẳng, Bác Hồ nghiêm khắc phê bình tinh thần không dám nhận khuyết điểm.

Người gọi: "Chú Tấn!". Vị chỉ huy đứng nghiêm. Bác trầm giọng hỏi: "Chú đã biết rửa mặt chưa?".

Cả hội nghị im phăng phắc. Bác ôn tồn giải thích: Mặt có vết nhọ mà không rửa thì không sạch.

Phê bình và tự phê bình cũng như rửa mặt. Đánh xong một trận, phải biết tự nhìn nhận khuyết điểm thì mới mong tiến bộ.

Với Lê Trọng Tấn, đó là lời khắc sâu trong đời binh nghiệp, nhắc nhở người làm tướng:

Muốn thắng trận lớn, gan dạ thôi chưa đủ, mà còn phải biết "rửa mặt" thật sạch sau những sai lầm.

Phía trước Đại đoàn 312 vẫn còn những thử thách. Sau đường số 18, Bộ quyết định mở Chiến dịch Quang Trung ở đồng bằng Bắc Bộ...