Câu chuyện 407

Sau đêm giao thừa ở Mộc Hạ. Ở Sơn La, Lê Trọng Tấn chứng kiến một câu chuyện rất lạ: đồng bào đem cả trâu của mình góp lại để mua súng cho bộ đội.

Sau khi chiếm lại thị xã Sơn La và nhiều vùng trong tỉnh, quân Pháp dựng lại bộ máy tay sai từ tỉnh xuống châu.

Chúng dựa vào bọn quan lại cũ, phìa tạo, bang tá để bắt phu, bắt lính, vơ vét lương thực, cướp của dân từng con trâu, từng gùi thóc.

Có nơi, dân phải ăn củ chuối, ăn bột báng hàng tháng trời.

Có nơi, con gái trong bản bị chúng bắt đi phục dịch. Nhiều gia đình nghe tiếng lính Pháp đến là vội giấu người, giấu thóc, dắt trâu vào rừng.

Nhưng càng bị dồn ép, đồng bào càng thấy rõ: Sống dưới gót giày thực dân thì của cải, ruộng nương, con người đều không còn thuộc về mình.

Cũng trong những ngày ấy, ở Mường Chanh xuất hiện một sáng kiến rất đặc biệt.

Người khởi xướng là đồng chí Chu Văn Thịnh. Ông vận động bà con góp trâu để mua súng cho bộ đội.

Với đồng bào miền núi, con trâu là cả một gia tài.

Vậy mà khi nghe vận động mua súng cho bộ đội, nhiều người đã dắt trâu đến góp.

Đồng bào khi đó hiểu một cách đơn giản: Nếu không có súng, bộ đội không thể đánh giặc. Nếu bộ đội không đánh được giặc, bản làng sẽ còn bị cướp phá mãi.

Ở dưới xuôi, người ta có phong trào “Hũ gạo cứu đói”, có “Mùa đông binh sĩ”, có “Tuần lễ vàng”.

Còn ở Sơn La, phong trào góp trâu mua súng từ Mường Chanh lan nhanh sang nhiều châu trong tỉnh.

Riêng Mường Chanh, số trâu quyên được lên đến hàng chục con. Từ số trâu ấy, bà con mua được 30 khẩu súng.

Với Lê Trọng Tấn, đó là dấu hiệu cho thấy cách mạng đã bắt rễ vào lòng dân Tây Bắc.

Bà con không còn đứng ngoài nhìn bộ đội đánh giặc nữa. Họ đã tự đem tài sản quý nhất của mình góp vào cuộc kháng chiến.

Khung cảnh ấy thật xúc động. Trên những con đường ở Mường Chanh, từng người dân dắt trâu đến điểm quyên góp.

Có người vừa dắt trâu vừa dặn cán bộ: “Bán con này mua súng cho bộ đội.”

Có người nhìn con trâu của nhà mình lần cuối, rồi lặng lẽ quay đi. Bởi ai cũng biết, góp trâu không phải chuyện nhẹ lòng.

Nhưng trong hoàn cảnh ấy, một con trâu có thể biến thành một khẩu súng. Một khẩu súng có thể giữ được một bản. Một bản đứng vững thì cả vùng có thêm hy vọng.

Từ Mường Chanh, phong trào bắt đầu lan ra. Người dân tự giác đi theo bộ đội, đi theo kháng chiến theo cách riêng của mình.

Và chính từ lòng dân ấy, bộ đội có thêm chỗ đứng, thêm lương thực, thêm tin tức, thêm người dẫn đường, thêm những khẩu súng quý giá để bám trụ giữa núi rừng.

Nhưng giữa lúc phong trào đang nhen lên, Lê Trọng Tấn lại phải đối diện với một chuyện khác, rất khó xử.

Làm sao để thuyết phục người em dẫn đường đi bắt chính anh trai ruột của mình, khi người anh trai đang chỉ điểm cho quân Pháp vây bắt bộ đội?