Câu chuyện 408

Sau khi thuyết phục xong thổ ty giao súng cho cách mạng. Quân Pháp quay lại đánh chiếm Sơn La, Lê Trọng Tấn đối mặt với một câu hỏi khác: giữ đất bằng cách nào khi lực lượng còn rất mỏng?

Đầu năm 1947, Sơn La lại nóng lên. Quân Pháp bắt đầu lấn ra các vùng đã chiếm. Chúng không ào ạt đánh lớn ngay, mà vừa tiến, vừa thăm dò, vừa tìm cách khoét vào những điểm yếu của ta.

Lê Trọng Tấn khi ấy đã được bổ nhiệm làm trung đoàn trưởng một trung đoàn ở Nam Định. Nhưng chưa đầy một tháng, ông lại nhận lệnh lên Sơn La.

Ở Sơn La lúc đó, các đơn vị của ta đang phân tán. Tiểu đoàn 90 hoạt động trên trục đường số 41. Tiểu đoàn 86 ở Tà Làng. Tiểu đoàn 71 hoạt động bên hữu ngạn sông Đà.

Các đơn vị cách nhau hàng trăm cây số. Tin tức liên lạc chập chờn. Có nơi địch đánh đã mấy ngày rồi cấp trên mới nắm được tình hình.

Ngày 26 tháng 1 năm 1947, quân Pháp theo đường số 41 đánh xuống Hát Lót, cách thị xã Sơn La gần 30 cây số về phía đông nam.

Trong cuộc họp với cán bộ chỉ huy tiểu đoàn 90, Lê Trọng Tấn giao nhiệm vụ: Tiểu đoàn phải tổ chức đánh địch ở Hát Lót.

Và ông nhấn mạnh một câu khiến anh em nhớ mãi: “Mất Hát Lót thì mất đầu. Tôi mà mất đầu thì anh cũng mất đầu!”

Lê Trọng Tấn giao nhiệm vụ cho tiểu đoàn trưởng Cầm Vĩnh Chi bằng mọi giá phải giữ được Hát Lót.

Nhận lệnh xong, Cầm Vĩnh Chi đưa anh em đi nghiên cứu địa hình và quyết định đưa đại đội lên bố trí phục kích ở dãy núi đá ấy.

Lúc đó, toàn đại đội chỉ khoảng ba mươi đồng chí.

Khi quân Pháp tiến vào Hát Lót, chúng không mấy đề phòng. Chúng tiến vào Hát Lót khá dễ dàng.

Nhưng vừa lọt vào tầm súng, Cầm Vĩnh Chi ra lệnh nổ súng xung phong. Bị đánh bất ngờ vào sườn, quân địch hoảng hốt bỏ chạy. Một tiểu đội địch bị diệt. Trong số đó có cả viên quan ba Pháp chỉ huy hành quân.

Anh em còn phát hiện trong túi viên quan ba ấy có tập thư của một tên phản động gửi cho địch, nói rõ tình hình bộ đội, chính quyền và nhân dân trong tỉnh với chỉ huy quân sự Pháp.

Hóa ra phía sau bước chân của quân Pháp có cả những kẻ chỉ điểm, dẫn đường, nằm ngay trong vùng đất của mình.

Sau trận đau ở Hát Lót, quân Pháp vẫn chiếm được Hát Lót nhưng chúng không còn dám nghênh ngang như trước.

Vài ngày sau, địch tiếp tục theo đường từ Tiểu Cò Nòi đánh ra Nậm Sùm. Lần này, Hoàng Cầm cho đại đội bố trí phục kích trên một quả đồi có rừng thưa.

Khi hai đại đội địch đến gần Nậm Sùm, chúng chia làm hai cánh đánh lên đồi.

Đại đội phó Hoàng Cầm lúc ấy nằm cạnh Hiếu, một cán bộ tiểu đội đang trực tiếp giữ khẩu trung liên. Hiếu vốn là lính thợ mới từ Pháp về. Khẩu trung liên trong tay anh là hỏa lực quan trọng nhất của đơn vị.

Nhưng trước mắt là hai cánh quân địch đang tiến lên. Nếu nổ súng sớm, địch sẽ biết hướng. Nếu chậm quá, chúng có thể áp sát.

Hoàng Cầm quyết định rất nhanh, hai bộ phận cùng lúc nổ súng.

Bí mật không còn nữa, nhưng đổi lại ta có được một thế đánh chắc hơn: ta ở trên cao, địch ở dưới thấp; khẩu trung liên của Hiếu có góc bắn thuận lợi; súng trường của anh em từ hai hướng cùng chặn lại.

Khi tiếng súng nổ, địch bị đánh bất ngờ. Quân Pháp phải bỏ chạy, rút về Tiểu Cò Nòi.

Hai trận Hát Lót và Nậm Sùm với Lê Trọng Tấn, đó là những trận rất quan trọng.

Nó nhắc cán bộ, chiến sĩ rằng dù địch mạnh, ta vẫn có thể đánh, nếu biết chọn địa hình, biết tổ chức, biết giữ kỷ luật và không xuôi tay trước khó khăn.

Nhưng trận Hát Lót và Nậm Sùm mới chỉ giúp đơn vị gượng lại.

Phía trước Lê Trọng Tấn là những ngày khó hơn nhiều, khi có lúc tưởng như phải rút mãi giữa núi rừng Sơn La. Và cũng từ đó, ông học được một điều: người chỉ huy không được phép xuôi tay.