Câu chuyện 47: CHIẾC SÁO TRÚC CHÁY DỞ VÀ TIẾNG THÉT XÉ TOẠC SƯƠNG MÙ MÙNG MỘT TẾT
Tôi đã từng nghĩ cái chết ở tuổi hai mươi hai sẽ mang màu xám xịt của đất đá và thuốc súng, cho đến khi tận mắt chạm vào chiếc sáo trúc cháy sém một đầu, nằm im lìm trong tủ kính của gia đình một cựu chiến binh già đất Diễn Cát. Người cựu binh ấy, mắt ngấn lệ, nhìn tôi rồi bảo: "Nó chết đúng ngày mùng Một Tết Giáp Ngọ năm 1954 cháu ạ. Lúc tiếng pháo Tết ở quê nhà còn chưa dứt, thì máu của nó đã nhuộm đỏ vành đai lửa Điện Biên". Người nằm lại năm ấy là Binh nhất Tạ Nghiệm, một người con của biển Diễn Châu, ngã xuống vào ngày 16 tháng 2 năm 1954.
Đầu năm 1954, toàn quân ta dồn sức kéo pháo vào trận địa, chuẩn bị cho trận quyết chiến chiến lược. Chú Tạ Nghiệm khi đó là một chiến sĩ trẻ pháo binh, nổi tiếng khắp đại đội bởi tiếng sáo trúc réo rắt mỗi đêm chiến hào. Giữa cái rét cắt da của núi rừng Tây Bắc, tiếng sáo ấy là quê hương, là hậu phương Diễn Cát, là nguồn sống của những người lính trẻ. Đêm ngày 15, rạng sáng ngày 16 tháng 2 năm 1954 (tức ngày mùng Một Tết), thực dân Pháp điên cuồng tung quân càn quét, nã pháo tọa độ nhằm tìm kiếm và phá hủy các tọa độ pháo của ta.
Một quả bom nổ ngay sát công sự che giấu khẩu pháo cao xạ. Đất đá sụt lở, ngọn lửa hung tàn bén vào kho đạn ngụy trang bên cạnh. Trong làn sương mù đậm đặc trộn lẫn khói bom, chú Tạ Nghiệm phát hiện ngòi nổ của một hòm đạn đang bắt lửa. Chi tiết biểu tượng khắc sâu vào ký ức đồng đội chính là chiếc sáo trúc chú dắt bên hông bỗng rơi xuống, nằm chắn ngang lối vào. Không một giây đắn đo, chú Nghiệm lao thẳng người, dùng toàn bộ tấm thân thanh xuân của tuổi 22 đè chặt lên hòm đạn đang chực chờ phát nổ, đẩy ngọn lửa ra xa vị trí khẩu pháo.
Tiếng nổ xé toạc màn sương mù, khẩu pháo nguyên vẹn, nhưng chú Tạ Nghiệm đã anh dũng hy sinh. Người ta tìm thấy chú khi ngực áo đã rách nát, và chiếc sáo trúc bên cạnh chỉ còn lại một nửa cháy dở.
Chú Tạ Nghiệm ngã xuống ngay ngày đầu tiên của năm mới Giáp Ngọ, trước chiến thắng Điện Biên Phủ vỏn vẹn gần ba tháng. Chú đã đổi cái Tết của cuộc đời mình để lấy cái Tết độc lập mãi mãi cho non sông. Câu kết cho một đời trai trẻ của chú chính là sự im lặng của chiếc sáo trúc, nhưng lại là sự mở đầu cho tiếng pháo rền vang chiến thắng của toàn dân tộc.
