Câu chuyện 53: NGƯỜI ĐỨNG GÁC CHO MỘT BÌNH MINH MÀ MÌNH KHÔNG KỊP THẤY

NGƯỜI ĐỨNG GÁC CHO MỘT BÌNH MINH MÀ MÌNH KHÔNG KỊP THẤY

Có những người chỉ cần sống hai mươi hai năm cũng đủ để viết nên một chương bất tử.

Còn chúng ta, có khi sống gấp ba lần tuổi ấy mà vẫn chưa làm được điều gì khiến Tổ quốc phải nhớ.

Tôi đã bị câu hỏi đó ám ảnh sau chuyến về nguồn tại Nghệ An. Trong căn nhà nhỏ của một cựu chiến binh năm xưa, giữa những tấm ảnh đã ngả màu và chiếc ba lô sờn cũ, tôi được nghe kể về một người lính trẻ mang tên Trần Xuân Thiều.

Sinh năm 1942, quê ở xã Nghĩa Đồng, huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An, anh là Hạ sĩ, Tiểu đội trưởng, thuộc đơn vị C1 - D924 - Quân khu 4. Ngày 20 tháng 7 năm 1964, anh anh dũng hi sinh khi mới vừa bước qua tuổi hai mươi hai.

Tôi chưa từng gặp anh.

Thế hệ chúng tôi chỉ biết anh qua vài dòng hồ sơ, qua lời kể của những người tóc đã bạc và qua những nén hương được thắp mỗi dịp tháng Bảy.

Nhưng càng tìm hiểu, tôi càng hiểu rằng có những con người không cần nhiều trang sách để trở nên vĩ đại.

Năm 1964.

Miền Bắc đang dồn toàn lực chi viện cho tiền tuyến. Không khí chiến tranh ngày một căng thẳng. Những người lính ngày ấy hiểu rất rõ rằng đất nước đang đứng trước một thử thách lớn. Họ khoác ba lô lên đường không phải vì họ không biết sợ, mà vì họ biết phía sau mình là gia đình, là quê hương và là tương lai của cả dân tộc.

Là Tiểu đội trưởng, Trần Xuân Thiều không chỉ mang trên vai khẩu súng.

Anh mang theo trách nhiệm.

Một tiểu đội trưởng là người đi đầu khi hành quân, là người đứng lại sau cùng khi đồng đội chưa an toàn. Là người nhận phần gian khổ nhiều hơn nhưng luôn nhường phần bình yên cho anh em.

Một bác cựu chiến binh từng công tác trong Quân khu 4 kể với tôi:

"Người chỉ huy giỏi không phải là người ra lệnh nhiều nhất. Mà là người khiến đồng đội sẵn sàng bước lên phía trước vì tin rằng phía sau luôn có anh."

Tôi tin Trần Xuân Thiều là một người như thế.

Bởi người lính hai mươi hai tuổi ấy đã không chọn lùi lại.

Ngày 20 tháng 7 năm 1964, anh ngã xuống.

Chỉ ít ngày sau, chiến tranh phá hoại của Mỹ đối với miền Bắc bắt đầu mở rộng với cường độ khốc liệt hơn. Anh không kịp chứng kiến những chặng đường cam go phía trước của dân tộc. Không kịp thấy ngày đất nước thống nhất. Không kịp trở về trên con đường quê Nghĩa Đồng để gặp lại những người thân yêu.

Anh dừng lại.

Để Tổ quốc tiếp tục đi.

Điều khiến tôi xúc động nhất là hình ảnh bác cựu chiến binh lấy trong chiếc hộp gỗ cũ ra một đôi dép cao su đã mòn gót.

Bác nói:

"Đôi dép này không phải của Thiều. Nhưng thời ấy, người lính nào cũng đi những đôi dép giống nhau."

Tôi cầm đôi dép trên tay.

Nó nhẹ đến lạ.

Nhưng dường như đang mang cả sức nặng của lịch sử.

Đôi dép ấy trở thành biểu tượng trong suy nghĩ của tôi.

Nó đã đi qua những con đường đất đỏ, những cánh rừng Trường Sơn, những đêm hành quân không ánh đèn và cả những nơi mà sự sống và cái chết chỉ cách nhau một khoảnh khắc.

Có người đã không bước hết con đường ấy.

Nhưng chính dấu chân của họ lại mở đường cho dân tộc tiến về phía trước.

Ngày hôm nay, đôi giày của thế hệ trẻ chúng tôi bước trên những con đường rộng mở, những cây cầu hiện đại, những thành phố sáng đèn.

Ít ai biết rằng dưới mỗi con đường bình yên ấy là vô vàn dấu chân của những người lính chưa từng kịp già.

Tôi nghĩ về Trần Xuân Thiều.

Hai mươi hai tuổi.

Ở tuổi ấy hôm nay, nhiều người trong chúng tôi đang ước mơ về một công việc tốt, một chuyến đi xa hay một tương lai phía trước.

Còn anh, ở tuổi hai mươi hai, đã gửi cả tương lai của mình cho đất nước.

Có lẽ sự hi sinh không chỉ nằm ở khoảnh khắc ngã xuống.

Mà nằm ở tất cả những điều đẹp đẽ mà một con người chấp nhận từ bỏ để người khác được sống trong hòa bình.

Thế hệ chúng tôi không cần chứng minh lòng yêu nước bằng những trận đánh.

Nhưng chúng tôi phải chứng minh bằng bản lĩnh, bằng tri thức, bằng lao động sáng tạo, bằng sự trung thực, bằng trách nhiệm với cộng đồng và bằng khát vọng đưa Việt Nam vươn lên mạnh mẽ.

Bởi nếu những người như Trần Xuân Thiều đã dám hi sinh cả cuộc đời để giữ gìn Tổ quốc, thì không có lý do gì để thế hệ hôm nay sống hời hợt với chính cuộc đời mình.

Người lính trẻ năm ấy đã đứng gác giữa thời hoa lửa để giữ lấy bình minh cho dân tộc. Bình minh ấy hôm nay đang hiện hữu trong từng mái trường, từng nhịp cầu, từng lá cờ đỏ tung bay giữa bầu trời hòa bình. Và trách nhiệm của chúng ta là đừng bao giờ để ánh bình minh được đánh đổi bằng máu ấy bị che khuất bởi sự lãng quên.