Câu chuyện 60
“VỪA ĐÁNH VỪA ĐÀM” - SỨC NẶNG TỪ CHIẾN TRƯỜNG
Tiếp tục lật mở những dòng hồi ức trong cuốn “Hiệp định Paris - Thắng lợi của ý chí độc lập, tự chủ và chính nghĩa Việt Nam” của bà Nguyễn Thị Bình, độc giả sẽ một lần nữa trở lại giai đoạn 1968 - 1971 đầy thử thách và bế tắc.
Mặc dù trước đó, mặt trận ngoại giao tại Paris đã được định hình nhờ sự phối hợp nhịp nhàng giữa hai phái đoàn Nam - Bắc, nhưng chính quyền Mỹ liên tục tìm cách trì hoãn để xoay chuyển cục diện chiến trường, hòng tạo thế mạnh trên bàn nghị sự.“Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968 là một đòn đánh mạnh, làm lung lay ý chí xâm lược của Mỹ.”“Họ thấy rằng bằng sức mạnh vũ lực khó khuất phục đối phương, nhưng đúng là họ chưa chịu thua, mà muốn thay đổi chiến lược.”Trước áp lực dư luận, Washington tung chiêu bài truyền thông nhằm tạo ảo tưởng về một thiện chí hòa bình.Tuy nhiên, đằng sau bức màn đó, họ chưa từng từ bỏ tham vọng xâm lược mà chỉ muốn kéo dài thời gian để tìm kiếm lợi thế quân sự.Ý đồ này được thể hiện qua việc giảm can thiệp trực tiếp, chuyển trọng tâm sang kế hoạch “Việt Nam hóa chiến tranh”, dùng xương máu quân đội Sài Gòn để tiếp tục duy trì cuộc chiến.Trước chiến lược lật lọng đó, phía Việt Nam đã kiên trì thực hiện chủ trương “vừa đánh vừa đàm”.Mục tiêu của ta là phối hợp chặt chẽ cả ba mặt trận quân sự, chính trị và ngoại giao để tăng cường sức mạnh tổng hợp, làm thay đổi tương quan lực lượng trên chiến trường và tranh thủ sự ủng hộ của bạn bè quốc tế.“Những gì diễn ra trên bàn đàm phán có thể nói là cuộc đấu tranh giữa hai ý đồ chiến lược giữa Mỹ và của ta. Cuối cùng chúng ta đã thắng.”Thực tế đã chứng minh, những chuyển biến tại phòng họp ở Paris luôn tỉ lệ thuận với diễn biến tại thực địa.Các nhà ngoại giao đều hiểu rõ: chiến trường giữ vai trò quyết định, còn nhiệm vụ của mặt trận ngoại giao là phát huy các thắng lợi đó để tăng thêm sức nặng trong thương lượng.Đỉnh điểm của sự phối hợp này diễn ra vào năm 1972, khi sự đối đầu giữa ta và Mỹ bước vào giai đoạn quyết liệt nhất trên cả hai mặt trận.Ở Paris, phái đoàn ta đã nín thở, theo dõi từng giờ, từng phút về diễn biến tại Quảng Trị, đặc biệt là trận 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ.“Được biết các chiến sĩ của chúng ta còn rất trẻ, nhiều người từ các trường đại học ra đi chiến đấu vì độc lập và thống nhất của đất nước, chúng tôi xúc động đến rơi nước mắt.”“Nói đúng hơn là sự thay đổi so sánh lực lượng trên chiến trường có lợi cho ta cũng như những sáng kiến có tính chất đột phá trên bàn đàm phán đã đưa Hội nghị ra khỏi bế tắc, buộc Mỹ đi vào đàm phán thực chất.”
