Câu chuyện 62

“Nhưng nghĩ rằng các đồng chí chỉ định mình, chắc các đồng chí đã cân nhắc... Vả lại, trong lúc quân dân cả nước đang hy sinh chiến đấu, tôi không thể từ chối bất cứ công việc nào đất nước cần.”Những dòng hồi ức sâu sắc này được lật mở từ cuốn “Hiệp định Paris - Thắng lợi của ý chí độc lập, tự chủ và chính nghĩa Việt Nam” của bà Nguyễn Thị Bình.Đó là chia sẻ đầy chân thực của nguyên Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, Trưởng đoàn đàm phán của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam khi nhớ về quyết định dấn thân vào cuộc đấu trí lịch sử tại Hội nghị Paris giai đoạn 1968 - 1973.“Ngày đầu tiên đến Paris, cuộc đón tiếp tại sân bay Bourget hết sức nồng nhiệt của bạn bè Pháp, kiều bào ta, làm tôi thêm vững tin.”“Sự thật mọi người không chỉ hoan nghênh người đại diện của Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam, mà cái chính là họ thể hiện sự mong muốn sớm thấy hòa bình ở Việt Nam, miền Nam được giải phóng, nước Việt Nam được độc lập và thống nhất.”Lý do Paris được lựa chọn làm nơi diễn ra cuộc đàm phán lịch sử này cũng xuất phát từ những tính toán chiến lược cụ thể.Nằm giữa trung tâm châu Âu, “Kinh đô ánh sáng” là một đầu mối thông tin quan trọng trên thế giới.Dù từng đứng ở hai đầu chiến tuyến, nhưng tại đây, ta lại có rất nhiều bạn bè Pháp cùng một phong trào Việt kiều vững mạnh.Đồng thời, Chính phủ Pháp cũng cố gắng giữ thái độ trung lập, tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động của cuộc đàm phán.Bên cạnh việc tận dụng tối đa những lợi thế khách quan từ địa bàn này, ta còn chủ động xây dựng một phương thức đấu tranh độc đáo ngay trên bàn nghị sự.Một trong những nét đặc sắc nhất của mặt trận ngoại giao khi ấy chính là mô hình phối hợp giữa hai phái đoàn miền Bắc và miền Nam, tạo nên thế trận “vừa độc lập vừa thống nhất”.Trong Hội nghị bốn bên, chúng ta có 2 đoàn Nam - Bắc, nhưng cả hai đều nhận một sự chỉ đạo từ Bác và Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam, với mục tiêu chung là đánh thắng cuộc chiến tranh xâm lược của Mỹ.Thực tế, đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa luôn đề cao vai trò của đoàn Chính phủ Cách mạng lâm thời, các sáng kiến về giải pháp đều do đoàn miền Nam đưa ra, tạo nên sự phối hợp hết sức nhịp nhàng.“Miền Bắc là chỗ dựa vững chắc về mọi mặt cho cuộc chiến đấu, có quan hệ chặt chẽ với Liên Xô, Trung Quốc, phe xã hội chủ nghĩa, các phong trào cộng sản và công nhân quốc tế cũng như phong trào độc lập dân tộc.”“Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam, Chính phủ Cách mạng lâm thời, đại diện cho nhân dân miền Nam trực tiếp chiến đấu chống lại sự xâm lược của Mỹ.”“Với đường lối mềm dẻo, hòa bình và trung lập, đã tranh thủ được sự ủng hộ rộng rãi của nhân dân thế giới, gồm cả những người thuộc xu hướng chính trị khác nhau, không ưa chủ nghĩa xã hội, sợ cộng sản, nhưng yêu chuộng hòa bình và công lý.”Thành quả của nghệ thuật đàm phán này không chỉ buộc quân xâm lược phải rút khỏi Việt Nam. Nó còn tạo ra bước ngoặt quyết định, mở toang cánh cửa hướng tới mục tiêu giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.