CÂU CHUYỆN 7 — NGỌN ĐUỐC DƯỚI HẦM CHỮA LÚA

CÂU CHUYỆN 7 — NGỌN ĐUỐC DƯỚI HẦM CHỮA LÚA

Trong những ngày sục sôi của cao trào Cách mạng Tháng Tám 1945, ở một miền quê ven thành Nam, có một người thanh niên tên Lương – người dân quen gọi là “anh Lương Gầy”. Cả làng chỉ biết anh hiền lành, chăm chỉ, cả ngày cày cấy chẳng nói nhiều. Không ai ngờ, bên trong dáng vẻ khắc khổ đó là một trái tim cháy bỏng vì độc lập của đất nước.

An toàn khu của huyện được đặt bí mật ngay trong nhà anh Lương. Mỗi đêm, anh lại thắp ngọn đuốc leo lét xuống chiếc hầm chứa lúa cũ. Nơi từng cất những bao thóc mùa gặt giờ trở thành nơi cất tài liệu, truyền đơn, báo Cứu Quốc và đôi khi là nơi tạm trú của cán bộ Việt Minh. Anh Lương luôn nói: “Lúa ăn hết rồi thì cấy lại, nhưng nước mất thì khó mà kiếm lại được.”

Tháng 8 năm ấy, quân Nhật lùng sục khắp vùng vì nghe tin Việt Minh đang chuẩn bị nổi dậy. Một tối, khi trời đổ mưa lác đác, anh Lương nhận nhiệm vụ chuyển bản kế hoạch tập hợp lực lượng khởi nghĩa cho xã bên. Tài liệu gói trong mo cau, giấu trong lớp trấu rỗng. Đường đêm vắng nhưng có những đôi mắt Nhật – lính tay sai – luôn dõi theo.

Giữa đường, anh Lương bị chặn lại. Một tên cai người Việt đứng chung với quân Nhật chỉ vào anh hỏi:

— Khoác mo cau đi đâu?

Anh bình tĩnh đáp:

— Mang giống lúa sang cho họ hàng. Nhà đang thiếu.

Tên cai nghi ngờ, bảo dỡ mo cau ra. Lương biết chỉ cần lộ một góc giấy, cả xã sẽ bị càn quét. Anh giả vờ luống cuống, làm rơi cả gói trấu xuống đất, để gió đêm thổi tung. Trong khoảnh khắc ấy, anh bật chạy về hướng lũy tre. Lính Nhật đuổi theo. Đạn xé không khí. Đêm đen như nuốt cả tiếng thở.

Anh Lương chạy men bờ ruộng, lao qua vạt rau muống, cố hướng về đoạn sông có bè chuối neo sẵn. Đến bờ, anh nhảy xuống, túm lấy bè và dùng tay quạt nước. Lính Nhật đến nơi nhưng không thấy ai ngoài những nhánh bè chuối trôi mờ trong bóng đêm. Tài liệu vẫn an toàn trong lớp áo ướt đẫm của anh.

Trưa hôm sau, kế hoạch khởi nghĩa đã được chuyển đi. Cả xã đồng lòng đứng lên theo đúng thời điểm của huyện. Tiếng mõ gõ dồn dập hòa cùng tiếng hô “Việt Nam độc lập!”. Nhân dân tràn ra đình, phá trại giam, giành chính quyền trong một buổi chiều.

Anh Lương đứng lẫn trong đoàn người, áo vẫn còn mùi bùn ruộng. Anh không nói gì, chỉ mỉm cười khi lá cờ đỏ sao vàng được kéo lên đỉnh đình làng. Người ta chỉ biết đó là ngày thắng lợi. Chỉ ít người hiểu rằng ngọn đuốc leo lét trong hầm chứa lúa những đêm trước đã soi đường cho cả cuộc nổi dậy.