Câu chuyện anh hùng Nguyễn Viết Xuân
Nguyễn Viết Xuân sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Chứng kiến cảnh quê hương bị tàn phá, năm 18 tuổi, anh xung phong nhập ngũ, trở thành chiến sĩ pháo cao xạ. Với tinh thần ham học hỏi và trách nhiệm cao, anh nhanh chóng được tin tưởng giao chức vụ Thiếu úy, Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14, Sư đoàn 325 (đơn vị pháo cao xạ bảo vệ bầu trời vùng linh địa Quảng Bình).
Vào buổi sáng ngày 18 tháng 11 năm 1964, đế quốc Mỹ huy động nhiều tốp máy bay chiến đấu hiện đại (gồm các loại máy bay F-100, F-105) chia làm nhiều tầng, nhiều hướng lao vào đánh phá ác liệt khu vực phía tây tỉnh Quảng Bình (vùng Cha Lo, miền Tây Quảng Bình) – nơi có các tuyến đường huyết mạch chi viện cho miền Nam.
Trận chiến diễn ra vô cùng tàn khốc, bầu trời mù mịt khói bom và mảnh đạn. Đại đội 3 của Nguyễn Viết Xuân phải hứng chịu những luồng bom oanh tạc dữ dội từ máy bay Mỹ. Nhiều khẩu đội pháo của ta bị trúng mảnh bom, một số chiến sĩ bị thương và hy sinh.
Giữa lúc trận địa đang bị rung chuyển bởi những đợt oanh tạc điên cuồng, Nguyễn Viết Xuân với vai trò Chính trị viên đã không quản hiểm nguy, lao ra khỏi hầm chỉ huy để đến từng mâm pháo, động viên tinh thần chiến đấu của các chiến sĩ.
Sự hy sinh quên mình: Một quả tên lửa từ máy bay Mỹ phóng xuống nổ gần vị trí của anh. Nguyễn Viết Xuân bị trúng mảnh đạn, bị nát một bên đùi phải, máu chảy rất nhiều. Nhìn thấy đồng đội lo lắng, anh nghiêm giọng ra lệnh cho y tá: "Hãy cắt bỏ phần chân gãy của tôi đi để tôi tiếp tục chỉ huy!". Do điều kiện chiến trường thiếu thốn, anh đã cắn răng chịu đựng cơn đau xé ruột để y tá dùng dao găm cắt bỏ phần thịt da dập nát ngay tại trận địa mà không hề có thuốc tê.
Lời hô đanh thép: Dù mất máu rất nhiều và chỉ còn một chân, Nguyễn Viết Xuân vẫn dùng tay bám chặt vào thành công sự, cố gắng đứng thẳng người dậy, một tay phất cờ chỉ huy dõng dạc hô lớn:
Lời hô đanh thép, quả cảm của anh như một luồng điện mạnh mẽ truyền đi khắp các mâm pháo, xua tan mọi nỗi sợ hãi và đau thương của toàn đơn vị. Toàn đại đội đồng loạt nổ súng đánh trả quyết liệt, bắn rơi ngay tại chỗ một chiếc máy bay phản lực F-100 của Mỹ, bẻ gãy đợt tấn công của kẻ thù.
Do vết thương quá nặng và mất máu quá nhiều, người chính trị viên trẻ tuổi Nguyễn Viết Xuân đã anh dũng hy sinh ngay trên trận địa khi mới 24 tuổi.
Câu nói "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!" của anh sau đó đã trở thành khẩu hiệu hành động, phong trào thi đua rực lửa của toàn quân, toàn dân miền Bắc trong suốt những năm tháng chống chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mỹ. Tên của anh hiện nay được đặt cho nhiều đường phố và trường học trên khắp cả nước để tri ân một người con kiên trung của Tổ quốc.
