Câu chuyện bà Trần Thị Sửu - du kích xã Vân Bán

Tôi năm nay đã gần chín mươi. Mái tóc bạc trắng, lưng đã còng, nhưng mỗi khi nghe tiếng trống hội làng vang lên bên đình Vân Bán, ký ức của những ngày tuổi đôi mươi lại ùa về – những năm tháng mà tôi, một cô du kích nhỏ bé, đã đứng lên cùng dân làng đánh Pháp. Tuổi 17 bước vào đội du kích Ngày đó, tôi là con gái một gia đình nông dân ở xóm Đồi. Cha tôi bị giặc bắt trong một trận càn, từ ấy tôi nuôi trong lòng một ngọn lửa căm thù. Mới 17 tuổi, tôi đã xin tham gia Đội du kích xã. Các anh trong đội lúc đầu còn ngăn: “Con gái biết làm gì? Giặc nó bắn chết thì sao?”. Tôi trả lời ngay: “Bắn tôi một người, sẽ có mười người khác đứng lên!” Không ai nói nữa. Tôi được phân nhiệm vụ giao liên và trinh sát. Những đêm vượt sông Thao trong mưa bom. Tôi thường phải vượt sông Thao sang Thanh Ba để đưa tin cho cơ sở. Sông Thao mùa lũ đỏ ngầu, chảy xiết đến mức chỉ cần sẩy tay là cuốn đi ngay. Có đêm trời tối như mực, mưa nặng hạt, máy bay địch quần đảo thả pháo sáng trắng lóa cả một góc trời. Tôi ôm bọc tài liệu vào ngực, nín thở nấp vào bụi tre, chờ pháo sáng tắt rồi mới tiếp tục bơi sang bờ bên kia. Đến tận bây giờ, nghĩ lại tôi còn rùng mình. Nhưng ngày đó chẳng ai biết sợ. Chúng tôi chỉ có một suy nghĩ: “Không để tin tức lọt vào tay giặc. Không để kháng chiến bị chậm một phút!” . Trận đánh ở dốc Cây Gạo. Trận này xảy ra năm 1952, là lần đầu tôi được trực tiếp tham gia đánh giặc. Địch mở cuộc càn lớn, càn từ Vân Cơ sang Vân Bán, rồi tiến về dốc Cây Gạo. Du kích xã chia làm hai mũi phục kích. Tôi cùng chị Hảo mang nhiệm vụ tiếp đạn và làm mồi nhử. Khi bọn lính tiến tới khúc cua, chúng tôi giả vờ chạy. Bọn lính tưởng bắt được phụ nữ dễ, liền hò nhau đuổi theo. Vừa đến vị trí mai phục, súng ta nổ đồng loạt. Giặc hoảng loạn. Tôi gom đạn, chuyền cho các anh. Có cả lúc nhặt súng địch bắn trả. Đến khi trận đánh kết thúc, tay tôi run bần bật, không biết vì lạnh hay vì xúc động. Đêm đó, lần đầu tiên tôi hiểu thế nào là chiến đấu để giữ làng. 4. Ngày giải phóng, những giọt nước mắt rơi trên bến sông Ngày 7/5/1954, tin chiến thắng Điện Biên Phủ truyền về. Cả làng đổ ra bãi sông Thao reo mừng. Tôi đứng giữa dòng người hò reo mà nước mắt cứ chảy dài. Tôi nghĩ đến cha tôi – người đã chết trong nhà tù Pháp, đến các anh du kích đã nằm lại bên bờ tre, đến những đêm mưa vượt sông lạnh buốt, đến dốc Cây Gạo ngập mùi khói súng… Chiến thắng ấy không chỉ ở chiến trường Điện Biên, mà còn ở những mảnh làng nhỏ như Vân Bán, nơi mỗi người dân đều là một chiến sĩ. Lời gửi cho thế hệ hôm nay: “Máu của người Vân Bán đã thấm vào từng gốc tre, từng bãi ngô, từng giọt nước sông Thao. Các cháu không phải cầm súng, nhưng phải giữ lấy lòng tự hào này.” Tôi tin rằng, dù thời gian có đi qua bao lâu, dòng sông Thao vẫn đỏ màu ký ức, và Vân Bán vẫn mãi là mảnh đất bất khuất trong trái tim những người từng sống và chiến đấu nơi đây.