Câu chuyện Bác Lý Hữu Trí
Khi đó, thấy ông Trí nhỏ tuổi nhưng tinh thần, ý chí cách mạng rất cao nên các chú hết lòng giúp đỡ, phân công nhiệm vụ thích hợp như giao liên, đội trưởng thiếu nhi. Sau đó ông được cho đi học văn hóa rồi phân công dạy lớp bình dân ở ấp Cỏ Xước, xã Phong Lạc. Rồi ông được phân công làm trưởng trạm giao thông liên lạc xã Phong Lạc; trưởng trạm xuất nhập khẩu mặt trận III, khu Tây Nam bộ; trưởng đoàn kế toán thanh toán tài chính H.Trần Văn Thời... Nhiệm vụ nào ông Trí cũng hoàn thành xuất sắc. Ngày 21.12.1961, ông vinh dự được đứng vào hàng ngũ của Đảng.
Sau Hiệp định Geneva, ông Trí có tên trong danh sách tập kết ra Bắc nhưng ông được lãnh đạo đơn vị giữ lại xây dựng cơ sở phục vụ cho kháng chiến lâu dài. Sau đó, ông được giao nhiệm vụ quân báo liên tỉnh khu 9; làm phân đoàn trưởng ấp Cỏ Xước để vận động, xây dựng lực lượng quần chúng đấu tranh chính trị theo yêu cầu của cách mạng.
Ngày 2.7.1959, nghi ông Trí nằm vùng hoạt động cách mạng, đối phương bắt ông. Dù bị tra tấn nhưng ông vẫn một lòng trung với Đảng, giữ vững khí tiết người cộng sản. Không khai thác được gì, ngày 3.10.1959 đối phương phải trả tự do cho ông. Khi về địa phương, ông Trí liên lạc với cách mạng và được phân công làm chính trị viên ấp đội Cỏ Xước... Đến giữa năm 1960, ông được phân công về lực lượng an ninh vũ trang Cà Mau, kiêm Chính trị viên Đại đội phòng thủ bảo vệ căn cứ Tỉnh ủy Cà Mau. Từ đây, ông cùng đồng đội xả thân chiến đấu nhiều trận đánh lớn.
Ngày 13.7.1965, Đỗ Quốc Phong tham gia Đội thanh niên xung phong (TNXP) K53, đơn vị đặc biệt và duy nhất của Đoàn thanh niên được cử vào chiến trường miền Nam. Ông mang theo hành trang là nhiệt huyết của tuổi trẻ và tâm hồn lãng mạn của người trai Hà Nội. "Lúc đầu đi thì cũng chưa căm thù giặc sâu sắc đâu, chỉ biết yêu nước, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng thì đi thôi", ông Phong nhớ lại. Đơn vị của ông được huấn luyện tại Trường Đoàn (Cầu Giấy, Hà Nội).
Bước ngoặt thực sự khiến ý chí của ông "hóa thép" là khi đặt chân đến Hà Tĩnh. Tại đây, ông tận mắt chứng kiến cảnh máy bay đối phương ném bom vào một trường mẫu giáo. Hình ảnh những đứa trẻ vô tội ngã xuống, máu nhuộm đỏ trang sách và sân trường đã thổi bùng lên ngọn lửa căm hờn tột độ. "Tự nhiên mình nghĩ, trẻ con thế này mà nó cũng giết. Lúc ấy lòng căm thù mới thực sự trỗi dậy, biến thành quyết tâm sắt đá: phải đi, phải chiến đấu để bảo vệ đồng bào mình", ông Phong xúc động kể.
Những đêm không ngủ trên dòng Ba Lòng
Sau hành trình dài vào Đò Lèn (Thanh Hóa) rồi hành quân bộ dọc theo dải đất miền Trung, đơn vị của ông Phong đóng tại phân khu Trị Thiên-Huế. Tại đây, ông xung phong làm trinh sát và bảo vệ hành lang giao thông tại khu vực đường 9. Nhiệm vụ đặc biệt và sâu đậm nhất trong cuộc đời quân ngũ của ông chính là thời gian lái đò trên sông Ba Lòng - dòng thượng nguồn của sông Thạch Hãn, tỉnh Quảng Trị. Đây là điểm nút giao thông huyết mạch để vận chuyển quân, lương thực và đạn dược từ Bắc vào Nam và cũng là nơi bị tập trung đánh phá ác liệt nhất.
