CÂU CHUYỆN ĐƯỢC KỂ BẰNG IM LẶNG
Câu chuyện cuối cùng không được kể bằng lời nói, mà bằng những khoảng lặng – nơi chiến tranh để lại dấu vết sâu nhất trong con người.
Có những câu chuyện, nếu cố gắng kể ra bằng lời, sẽ trở nên sai lệch.
Chiến tranh là một câu chuyện như thế.
Sau này, khi hòa bình đã lâu, nhiều người hỏi tôi về Thành cổ. Họ hỏi bằng giọng tò mò, bằng sự quan tâm chân thành, hoặc đôi khi chỉ là thói quen muốn nghe một câu chuyện “lịch sử sống”.
Tôi thường im lặng.
Không phải vì tôi không nhớ. Ngược lại, chính vì tôi nhớ quá rõ, nên tôi biết rằng có những điều không thể đặt vào câu chữ.
Im lặng của tôi không phải là sự trốn tránh. Nó là một cách kể khác.
Trong sự im lặng ấy có hình ảnh của những người lính nằm lại mà không ai kịp gọi tên. Có ánh mắt của người y tá cúi xuống thương binh, biết là không cứu được nữa nhưng vẫn nắm tay cho đến phút cuối. Có tiếng thở yếu dần trong hầm tối, giữa tiếng pháo ngoài kia.
Những điều ấy, nếu nói ra, sẽ làm người nghe đau. Nhưng nếu nói không đủ, sẽ làm họ hiểu sai.
Vì thế, tôi chọn im lặng.
Im lặng khi đứng trước bia mộ vô danh.
Im lặng khi thắp hương cho đồng đội.
Im lặng khi nghe tiếng pháo hoa ngày lễ, trong khi ký ức cũ bất chợt trở về.
Trong im lặng ấy, tôi kể lại tất cả – cho chính mình.
Câu chuyện được kể bằng im lặng không có mở đầu, không có kết thúc. Nó tồn tại như một dòng chảy ngầm, đi theo người còn sống đến hết cuộc đời.
Và có lẽ, điều quan trọng nhất không phải là kể lại chiến tranh như thế nào, mà là làm sao để sự im lặng ấy nhắc nhở những người đi sau rằng: hòa bình hôm nay không tự nhiên mà có.
