câu chuyện lịch sử (157)

TIẾNG KÊU SAU SONG SẮT

— Nhà lao Đồng Hới —

Giữa vùng biên viễn khắc nghiệt của Quảng Trị, Nhà tù Lao Bảo từng là nơi giam giữ những người yêu nước. Những bức tường đá xám lạnh lẽo vẫn còn đó, như giữ lại tiếng bước chân nặng nề của một thời xiềng xích.

Lê Bá Dương (sinh năm 1947, quê xã Triệu Long, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị) từng bị giam tại đây khi tuổi đời còn rất trẻ. Ông không kể bằng sự oán trách, mà bằng một sự điềm tĩnh lạ thường.

Ông nhớ lại:

“Chúng tôi bị cùm chân, thiếu ăn, bị tra khảo. Nhưng đêm đến, anh em vẫn thì thầm truyền nhau tin tức cách mạng.”

Người kể chuyện đứng trong căn buồng giam chật hẹp, tưởng tượng những thân người gầy guộc vẫn âm thầm giữ lửa niềm tin. Trong bóng tối dày đặc, ý chí con người lại sáng hơn bao giờ hết.

Ông Dương chậm rãi:

“Họ có thể trói tay chân, nhưng không thể trói được suy nghĩ.”

Nhà tù ngày nay chỉ còn là di tích. Nhưng điều còn vang vọng không phải là tiếng khóa sắt, mà là tinh thần bất khuất của những con người từng đi qua nơi này.

Ông nói thêm, như một lời nhắn gửi:

“Tự do hôm nay không tự nhiên mà có.”

Tôi cúi đầu trước nền đất cũ. Có những nơi không cần tường cao, vẫn khiến lòng người nặng trĩu.