Câu chuyện lịch sử A4 (105)

Hoa đăng trên dòng ký ức

Câu chuyện: Ông Thành kể rằng, trong 81 ngày đêm mùa hè 1972, sông Thạch Hãn không chỉ là một dòng sông, mà là “ranh giới giữa sự sống và cái chết”. Đơn vị của ông nhiều lần nhận nhiệm vụ vượt sông ban đêm để tiếp tế đạn dược và đưa thương binh từ khu vực Thành cổ Quảng Trị ra phía sau. Những chiếc thuyền nhỏ chở đầy người và hàng hóa lặng lẽ trôi giữa làn nước tối đen. “Pháo sáng bắn lên trắng cả khúc sông,” ông nhớ lại. “Chỉ cần một tiếng động mạnh là pháo sẽ dội xuống ngay.” Có đêm nước sông dâng cao, chảy xiết. Đồng đội vừa chèo vừa cúi thấp người tránh mảnh đạn. Không ít người đã nằm lại dưới lòng sông trước khi kịp đặt chân sang bờ bên kia. Ông kể, sau mỗi chuyến vượt sông thành công, cả đơn vị không ai nói nhiều. Họ chỉ lặng lẽ nhìn nhau – vì biết rằng có thể đêm sau sẽ không còn đủ mặt.

Sau chiến tranh, mỗi dịp tháng Bảy, ông lại trở về bờ sông thả hoa đăng. Ông đứng lặng rất lâu, như đang trò chuyện với những người bạn năm xưa.

• Chi tiết đắt giá: Điều ông Thành luôn nhắc đến là câu nói truyền nhau trong những ngày khốc liệt: “Qua được Thạch Hãn là thêm một lần được sống.” Với ông và nhiều nhân chứng còn sống, sông Thạch Hãn không chỉ là một địa danh lịch sử, mà là nơi lưu giữ ký ức thiêng liêng về đồng đội – những người mãi mãi nằm lại dưới đáy sông để hôm nay đất nước được hòa bình.