câu chuyện lịch sử a4 (187)
câu chuyện lịch sử
Nhan đề: Tiếng Vọng Từ “Địa Ngục Trần Gian” Lao Bảo
Trong chuyến hành trình về với mảnh đất biên thùy hướng Hóa, tôi may mắn được gặp bác Lê Văn Thuyết, sinh năm 1945, một cựu chiến binh và cũng là người dành nửa đời mình để sưu tầm những câu chuyện về các bậc tiền bối tại di tích Nhà tù Lao Bảo. Bên tách trà xanh giữa lòng thị trấn Lao Bảo, bác kể cho tôi nghe về những mảng tường rêu phong nhưng thấm đẫm máu xương của một thời oanh liệt.
Bác Thuyết bùi ngùi nhớ lại những câu kể của các bậc cha chú đi trước về những ngày tháng bị đày ải: “Cháu biết không, Lao Bảo ngày xưa là vùng sơn lam chướng khí, ‘đi dễ khó về’. Thực dân Pháp dựng lên nhà tù này từ năm 1908 để giam giữ những người yêu nước kiên cường nhất.” Qua lời bác, hình ảnh những chiến sĩ cách mạng như Tố Hữu, Nguyễn Chí Thanh hay Trần Hữu Dực hiện lên không phải là những người tù bị khuất phục, mà là những “ngọn lửa” không bao giờ tắt giữa chốn lao tù tăm tối.
Bác Thuyết dẫn tôi đi quanh những nền móng nhà giam cũ, chỉ tay vào những hầm tối, gông cùm: “Ngày ấy, thực dân tra tấn tù nhân bằng đủ mọi cực hình dã man. Họ bắt tù nhân lao dịch nặng nhọc dưới cái nắng cháy da cháy thịt của gió Lào và cái lạnh cắt da của vùng cao, nhưng chúng không ngờ rằng, chính nơi ‘địa ngục’ này lại trở thành trường học cách mạng.” Những câu chuyện “chọi cờ”, những bài thơ yêu nước bí mật được truyền tay nhau trong ngục tối mà bác kể khiến tôi không khỏi xúc động trước ý chí sắt đá của cha anh.
Kết thúc câu chuyện, bác Thuyết nhìn về phía biên giới, nơi con đường xuyên Á nhộn nhịp xe cộ, rồi trầm ngâm: “Lao Bảo bây giờ đã đổi thay, nhưng mỗi viên gạch, gốc cây ở nhà tù này vẫn mang trong mình hơi thở của lịch sử. Bác kể chuyện không phải để khơi lại nỗi đau, mà để những người trẻ như các cháu thấy được cái giá của độc lập.”
Lời kể của bác Thuyết đã biến những di tích đổ nát thành những bài học sống động về lòng yêu nước. Nhà tù Lao Bảo, qua lăng kính của người nhân chứng ấy, mãi mãi là minh chứng hùng hồn cho tinh thần bất khuất của dân tộc Việt Nam.
