Câu chuyện lịch sử Nguyên Hồng

GUYÊN HỒNG

(1918 - 1982)

Nguyên Hồng tên thật là Nguyễn Nguyên Hồng, sinh ngày 5-11-1918 tại phố Hàng Cau, thành phố Nam Định. Năm 16 tuổi, Nguyên Hồng phải thôi học, theo mẹ ra Hải Phòng, sống ở xóm Cấm, xóm chùa Đông Khê, lén lút dạy học để có tiền sinh sống (vì không có giấy phép). Tại đây, Nguyên Hồng  bắt đầu viết văn.

 Năm 19 tuổi (1937), Nguyên Hồng cho in Bỉ vỏ, tác phẩm sau đó được giải thưởng của Tự Lực Văn Đoàn. Năm 20 tuổi, in hồi ký Những ngày thơ ấu trên báo Ngày nay, năm 1940 xuất bản thành sách. Hai tác phẩm này đã khẳng định một tài năng trẻ trên văn đàn hiện đại.

Thời kỳ Mặt trận dân chủ (1936- 1939), Nguyên Hồng tham gia viết bài cho các tờ báo cách mạng như Người mới (ở Hà Nội), Mới, Đông Dương (ở Sài Gòn). Tháng 9-1939 Nguyên Hồng bị Pháp bắt giam vì hoạt động cách mạng, năm sau bị đưa đi trại tập trung ở căng Bắc Mê (Hà Giang), sau đó bị đưa về quản thúc tại Hải Phòng và Nam Định.

Năm 1943, Nguyên Hồng tham gia tổ chức Văn hóa cứu quốc và hoạt động tại Hội Văn hóa cứu quốc. Là nhà văn trong dòng văn học hiện thực phê phán, Nguyên Hồng viết nhiều tác phẩm văn học có giá trị phản ánh hiện thực: Người đàn bà Tàu (1939), Qua những màn tối (1942), Quán Nải (1943), Hơi thở tàn (1943), Hai dòng sữa (1943), Vực thẳm (1944), Ngọn lửa (1944), Miếng bánh (1945).

 Thời kỳ tiền khởi nghĩa và Cách mạng tháng Tám, Nguyên Hồng viết Địa ngục và Lò lửa phản ánh nạn đói năm 1945 và cao trào Việt Minh. Kháng chiến chống Pháp bùng nổ, Nguyên Hồng lên Việt Bắc, tham gia thành lập Hội Văn nghệ Việt Nam (năm 1948), sau đó, công tác trong Ban biên tập tạp chí Văn nghệ của hội. Năm 1948 Nguyên Hồng gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam. Năm 1952, được giao trách nhiệm Hiệu trưởng trường Văn nghệ nhân dân.

Năm 1958, Nguyên Hồng đi thực tế ở Hải Phòng để bắt đầu viết bộ tiểu thuyết “Cửa biển” (4 tập, tổng cộng hơn 2000 trang), “Sóng ngầm” 1961; “Cơn bão đã đến”, 1968; “Thời kỳ đen tối”, 1973; “Khi đứa con ra đời”; 1976). Nguyên Hồng còn là một nhà thơ. “Cửu Long Giang ta ơi” của Nguyên Hồng  là một bài thơ hay của thơ ca Việt Nam hiện đại.

Tháng 1-1964 Nguyên Hồng tham gia Đại hội thành lập Chi hội Văn học nghệ thuật Hải Phòng (nay là Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hải Phòng) và là Chủ tịch cho đến khi mất (2-5-1982). Với gần 50 năm lao động nghệ thuật, Nguyên Hồng có một vị trí quan trọng trong văn học Việt Nam hiện đại, đã được tặng nhiều Huân chương cao quý, trong đó có Huân chương Độc lập.  Nguyên Hồng được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật, đợt I (1996).