Câu chuyện lịch sử Trần Trọng Hoan
Trần Trọng Hoan (bí danh là Thạc và Đá), sinh ra trong một gia đình nông dân ở làng Mỹ Trọng, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định. Ở tuổi thanh niên, Trần Trọng Hoan vào thành phố Nam Định học nghề thợ nguội rồi làm thợ ở nhà máy Sợi Nam Định.
Giữa năm 1927, hai anh em Trần Trọng Hợp và Trần Trọng Hoan được Trần Văn Lan, Hồ Công Chương giác ngộ, giới thiệu gia nhập tổ chức Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Tiếp đó, chi bộ công nhân nhà máy Sợi Nam Định được thành lập, gồm tám người, đều là những thanh niên ưu tú: Phạm Văn Ngọ, Đinh Trọng Vĩnh, Trần Trọng Hoan, Trần Trọng Hợp... Sau khi Đông Dương Cộng sản Đảng được thành lập (ngày 17-6-1929), chi bộ công nhân Nhà máy Sợi Nam Định, trong đó có Trần Trọng Hoan được chuyển Đảng (được công nhận là đảng viên Đảng Cộng sản) ngay từ đầu.
Năm 1929, Đinh Trọng Vĩnh đã thuê một căn nhà ở làng Mỹ Trọng để làm cơ quan của Tỉnh bộ Nam Định, do Trần Trọng Hoan làm chủ hộ. Ngày 11-10-1929, Tri huyện Mỹ Lộc là Đỗ Qúy Bình khám xét cơ quan, bắt được Lê Ngọc Dư, truy lùng ráo riết chủ hộ Trần Trọng Hoan. Vì vậy, Xứ ủy phải điều Trần Trọng Hoan ra Hải Phòng. Phi Vân (Nguyễn Hữu Căn) đã thu xếp cho Trần Trọng Hoan vào làm thợ nguội trong nhà máy Tơ Hải Phòng và giao nhiệm vụ xây dựng Công hội đỏ ở nhà máy. Sau khi Đinh Trọng Vĩnh (Bình) bị bắt, Xứ ủy chỉ định Trần Trọng Hoan làm Bí thư Tỉnh bộ Hải Phòng. Lúc này, chính quyền thực dân chuẩn bị tổ chức tòa án đặc biệt ở Tỉnh lỵ Kiến An để xử hơn 100 chính trị phạm, trong đó có 72 chiến sĩ cộng sản. Tỉnh ủy đề ra chủ trương tiếp tục đẩy mạnh phong trào chống khủng bố trắng, phản đối Hội đồng đề hình, tổ chức phân công đấu tranh chống đuổi chợ, giãn thợ vô lý. Dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, trong tháng 1 đầu tháng 2 năm 1931, phong trào công nhân lại sôi nổi, với cuộc đấu tranh đòi tăng lương của 400 công nhân Xi măng thắng lợi, bãi công của Hãng dầu Pháp Á, làm reo của số đông phu xe kéo tay… truyền đơn, áp phích, treo cờ ở nhiều nơi. Cũng dịp này, tờ báo Ximoong của Chi bộ Xi măng được ấn hành, có ảnh hưởng lớn ở Hải Phòng, Vùng Mỏ, Nam Định.
Do phản bội của Nghiêm Thượng Biền, ngày 20 – 4- 1931, các cơ quan bí mật của Trung ương, Xứ ủy và của Đảng bộ Hải Phòng đều bị phá. 36 cán bộ bị bắt, trong đó, có Trần Trọng Hoan (có tài liệu ghi ngày 27 hay 28-4-1931, mật thám mới bắt được Ông). Bị tra tấn cực hình, bị kết án khổ sai chung thân, đến tháng 7 năm 1932, Ông đã hy sinh tại nhà lao Hỏa Lò (Hà Nội).
