Câu chuyện thời hoa lửa

Làng Trà Bình nằm nép mình bên con sông Thu Bồn đỏ nặng phù sa. Những năm chiến tranh, con sông hiền hòa ấy cũng nhuốm màu khói lửa, chở theo bao mất mát, hy sinh. Trong căn nhà tranh cuối làng, có một người mẹ lặng lẽ sống cùng thời gian, cùng nỗi đau và niềm tin son sắt vào ngày đất nước thanh bình.

Người ta gọi bà là mẹ Sáu.

Mẹ Sáu có bốn người con. Ngày hòa bình chưa tới, mái nhà tranh của mẹ luôn rộn tiếng cười. Thế rồi chiến tranh tràn về, như cơn bão dữ càn quét từng phận người. Đứa con trai cả, anh Tư, lên đường nhập ngũ năm mười chín tuổi. Ngày tiễn con, mẹ không khóc. Mẹ chỉ dúi vào tay con gói cơm nắm, dặn khẽ:

— Đi cho trọn nghĩa nước non, con à.

Một năm sau, người con thứ hai là Năm cũng theo tiếng gọi non sông. Rồi đến Bảy, rồi Út. Mỗi lần tiễn con, mẹ lại gầy thêm một chút, tóc bạc thêm một ít. Nhưng lưng mẹ vẫn thẳng, ánh mắt vẫn sáng như ngọn đèn dầu trong đêm tối.

Chiến tranh khốc liệt. Bom đạn cày xới ruộng đồng, làng mạc tan hoang. Nhà mẹ Sáu nhiều lần bị bom vùi lấp, nhưng mẹ vẫn bám trụ, vừa làm cơ sở nuôi giấu cán bộ, vừa may áo, gói bánh, tiếp tế cho bộ đội. Ban ngày mẹ cuốc đất trồng khoai, ban đêm thắp đèn vá từng đường kim mũi chỉ, đôi tay chai sần run run vì tuổi tác nhưng chưa bao giờ ngơi nghỉ.

Rồi một buổi chiều mưa xám, giấy báo tử đầu tiên về. Anh Tư hy sinh trong một trận đánh ác liệt. Mẹ Sáu cầm tờ giấy, tay run bần bật. Bà lặng lẽ thắp nhang, quỳ trước bàn thờ tổ tiên. Đêm ấy, cả làng nghe tiếng mẹ khóc, nhưng là tiếng khóc nén sâu, không oán than, chỉ có đau đớn và tự hào.

Những năm sau đó, lần lượt Năm, rồi Bảy cũng không trở về. Mỗi lần nhận tin, tim mẹ như bị xé toạc. Nhưng sáng hôm sau, mẹ vẫn ra ruộng, vẫn tiếp tế cho cách mạng, vẫn động viên những người mẹ khác:

— Con mình ngã xuống để đất nước đứng lên… mình không được gục.

Đến năm cuối của cuộc kháng chiến, người con út hy sinh khi chưa đầy hai mươi tuổi. Mẹ Sáu khi ấy đã ngoài sáu mươi. Mái tóc bạc trắng, đôi mắt trũng sâu vì khóc cạn nước. Nhưng mẹ không ngã quỵ. Mẹ thắp bốn nén nhang, thì thầm như nói với các con:

— Mẹ ở lại… giữ làng, chờ ngày hòa bình.

Ngày đất nước thống nhất, cờ đỏ sao vàng tung bay khắp nơi. Người dân ôm nhau khóc vì vui sướng. Riêng mẹ Sáu ngồi lặng trước hiên nhà. Hòa bình rồi, nhưng bốn đứa con của mẹ mãi nằm lại đâu đó giữa rừng sâu, bờ suối, chiến hào.

Nhiều năm sau, Nhà nước phong tặng mẹ danh hiệu “Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng”. Người ta thấy mẹ ngồi trên hàng ghế danh dự, ngực áo lấp lánh huân chương. Nhưng mẹ chỉ mỉm cười hiền hậu, ánh mắt xa xăm. Với mẹ, vinh dự lớn nhất không nằm ở tấm bằng khen, mà ở việc các con đã sống và chết cho Tổ quốc.

Mẹ Sáu mất vào một chiều yên gió. Trên bàn thờ, bốn bát hương tỏa khói quyện vào nhau, như những đứa con đã về bên mẹ. Làng Trà Bình hôm ấy treo cờ rủ. Người ta bảo rằng, mẹ không chết, mẹ chỉ hóa thành ngọn lửa âm thầm, sưởi ấm lòng dân, thắp sáng niềm tin cho những thế hệ sau.

Và giữa những năm tháng yên bình hôm nay, mỗi khi nhắc đến thời hoa lửa, người ta vẫn nhắc đến mẹ Sáu –

người mẹ đã biến nỗi đau thành sức mạnh, biến tình yêu con thành tình yêu Tổ quốc.