Câu chuyện thời hoa lửa (2)

Mâm cơm thời chiến tranh đối với thế hệ trẻ hôm nay không còn hiện hữu trong đời sống hằng ngày, nhưng qua những câu chuyện chậm rãi, trầm ấm của ông bà, hình ảnh ấy vẫn hiện lên rõ nét, giản dị mà xúc động vô cùng.

Ông bà tôi thường kể rằng, những năm tháng chiến tranh, mâm cơm gia đình nghèo lắm. Không có cơm trắng dẻo thơm như bây giờ, mà chủ yếu là cơm độn khoai, độn sắn. Có bữa, gạo ít đến mức phải chia đều từng bát nhỏ, ăn chậm rãi để cảm nhận vị ngọt hiếm hoi của hạt cơm. Món ăn quen thuộc chỉ là rau muống luộc, cà pháo muối hay bát canh rau loãng. Thế nhưng, dù thiếu thốn đủ bề, mâm cơm vẫn được dọn ra gọn gàng, cả nhà quây quần bên nhau trong căn nhà đơn sơ, ấm áp tình thân.

Theo lời bà kể, bữa cơm thời chiến không chỉ có mùi vị của thức ăn mà còn chan chứa nỗi lo âu. Trong tiếng bom đạn vọng từ xa, mọi người vừa ăn vừa thấp thỏm, lo sợ cho người thân đang ngoài mặt trận. Có những bữa cơm vắng đi một người cha, người anh, chỉ còn lại sự im lặng và ánh mắt đầy thương nhớ. Nhưng chính trong những khoảnh khắc ấy, mọi người lại động viên nhau phải sống kiên cường, phải giữ gìn mái ấm để làm chỗ dựa tinh thần cho những người đang chiến đấu.

Ông tôi nói rằng, mâm cơm thời chiến tuy nghèo nhưng rất giàu tình người. Mỗi miếng ăn đều là sự sẻ chia, nhường nhịn. Người lớn thường ăn ít hơn để dành phần cho con cháu. Ai cũng hiểu rằng, chỉ cần còn được ngồi bên mâm cơm gia đình, còn được nghe tiếng nói cười của người thân, thì vẫn còn niềm tin để vượt qua mọi gian khổ.

Nghe ông bà kể chuyện mâm cơm thời chiến tranh, tôi càng thấm thía giá trị của hòa bình hôm nay. Những bữa cơm đầy đủ, ấm no mà chúng tôi đang có được đánh đổi bằng biết bao hy sinh, mất mát của thế hệ đi trước. Mâm cơm giản dị năm xưa qua lời ông bà không chỉ là ký ức, mà còn là bài học sâu sắc về lòng biết ơn, về tình cảm gia đình và ý chí kiên cường của dân tộc Việt Nam.