Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA (21)

Xưởng Quân giới Đội Cấn – “Địa chỉ đỏ” giữa lòng chiến khu ATK Định Hóa

Thái Nguyên16/03/2026Dương An Thái (Trường Đại Học Kỹ Thuật Công Nghiệp)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

1. Dấu chân lịch sử giữa đại ngàn Việt Bắc

Xưởng Quân giới Đội Cấn (còn gọi là Nhà máy Quân giới K77) là một di tích lịch sử nằm trong khu An toàn khu

(ATK) Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên – căn cứ địa cách mạng quan trọng của chiến khu Việt Bắc trong thời kỳ

kháng chiến chống thực dân Pháp (1946–1954). Di tích tọa lạc tại xóm Đồng Làn, xã Đồng Thịnh, huyện Định

Hóa, giữa núi rừng Việt Bắc hùng vĩ.

Được thành lập và hoạt động từ năm 1947 đến năm 1954, xưởng ra đời trong bối cảnh đất nước còn vô

cùng khó khăn, thiếu thốn. Tuy nhiên, với tinh thần quyết tâm giành độc lập, các cán bộ, chiến sĩ và công

nhân quân giới đã xây dựng nơi đây trở thành một cơ sở sản xuất vũ khí quan trọng phục vụ cho cuộc kháng

chiến.

Giữa núi rừng hiểm trở, điều kiện sinh hoạt và sản xuất vô cùng gian khổ, Xưởng Quân giới Đội Cấn vẫn kiên

cường bám trụ, trở thành một trong những cơ sở sản xuất vũ khí quan trọng của ngành quân giới Việt Nam

trong giai đoạn đầu kháng chiến.

2. Nơi khơi nguồn sáng tạo của ngành Quân giới Việt Nam

Tại Xưởng Quân giới Đội Cấn, những người lính – thợ quân giới đã phát huy trí tuệ, tinh thần sáng tạo và ý

chí tự lực tự cường. Từ những công cụ thô sơ và vật liệu khan hiếm, họ đã chế tạo nên nhiều loại vũ khí

phục vụ chiến đấu. Đặc biệt, năm 1947, tại đây đã chế tạo thành công súng Bazooka – một bước đột phá

quan trọng trong khả năng trang bị vũ khí của Quân đội nhân dân Việt Nam. Thành tựu này không chỉ nâng

cao sức mạnh chiến đấu của bộ đội ta trên chiến trường mà còn khẳng định bản lĩnh và trí tuệ của người

Việt Nam trong hoàn cảnh chiến tranh.

Đây cũng được xem là một trong những dấu mốc đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển của nền

công nghiệp quốc phòng Việt Nam sau này.

3. Món quà sinh nhật đặc biệt và lời căn dặn của Bác

Một dấu mốc thiêng liêng trong lịch sử Xưởng Quân giới Đội Cấn là vào ngày 19/5/1950 – đúng dịp sinh nhật

Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bác Hồ đã trực tiếp đến thăm, động viên cán bộ, công nhân và chiến sĩ quân giới đang

làm việc tại xưởng.

Sự kiện ấy trở thành niềm vinh dự lớn lao, là nguồn động viên tinh thần to lớn đối với toàn thể cán bộ, công

nhân quân giới. Trong chuyến thăm, Bác đã ân cần căn dặn phải thi đua sản xuất, tiết kiệm nguyên vật liệu,

không

ngừng cải tiến kỹ thuật để làm ra nhiều vũ khí tốt hơn phục vụ kháng chiến.

Lời căn dặn của Bác đã trở thành kim chỉ nam cho phong trào thi đua lao động sản xuất, góp phần quan trọng

vào thắng lợi của nhiều chiến dịch lớn, tiêu biểu là Chiến dịch Biên giới năm 1950.

4. Cái nôi của trí tuệ và bản lĩnh người lính quân giới

Không chỉ là nơi sản xuất vũ khí, Xưởng Quân giới Đội Cấn còn là môi trường rèn luyện trí tuệ, bản lĩnh và

tinh thần sáng tạo của đội ngũ cán bộ, kỹ sư và công nhân quân giới Việt Nam trong buổi đầu dựng nước và

giữ nước.

Trong điều kiện thiếu thốn đủ bề từ máy móc, vật tư đến lương thực, những người lính – thợ quân giới vẫn

kiên trì nghiên cứu, cải tiến kỹ thuật, tận dụng mọi vật liệu sẵn có để chế tạo các loại vũ khí phù hợp với

điều kiện chiến tranh nhân dân.

Nhiều sáng kiến kỹ thuật được hình thành từ Xưởng Đội Cấn sau đó đã được áp dụng rộng rãi trong toàn

ngành quân giới, góp phần nâng cao hiệu quả chiến đấu của bộ đội ta trên nhiều chiến trường.

5. Biểu tượng của hậu phương vững chắc trong kháng chiến

Giữa đại ngàn Việt Bắc, Xưởng Quân giới Đội Cấn là minh chứng sinh động cho vai trò của hậu phương

kháng chiến – nơi âm thầm nhưng bền bỉ cung cấp “sức mạnh thép” cho tiền tuyến. Mỗi viên đạn, mỗi khẩu

súng được sản xuất tại đây đều thấm đẫm mồ hôi, trí tuệ và lòng yêu nước của những người làm công tác

quân giới. Sự tồn tại và phát triển của xưởng trong suốt những năm kháng chiến ác liệt đã khẳng định tầm

nhìn chiến lược đúng đắn của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh trong việc xây dựng nền công nghiệp quốc

phòng độc lập, tự chủ.

Đó cũng chính là nền tảng quan trọng cho sự phát triển lâu dài của ngành công nghiệp quốc phòng Việt Nam

sau này.

6. Giá trị giáo dục lịch sử – truyền thống hôm nay

Ngày nay, Xưởng Quân giới Đội Cấn không chỉ là một di tích lịch sử mà còn là một không gian giáo dục truyền

thống cách mạng đầy ý nghĩa.

Thông qua các hoạt động tham quan, sinh hoạt truyền thống và các chương trình “về nguồn”, nơi đây góp

phần bồi đắp lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và tinh thần trách nhiệm cho thế hệ trẻ trong công cuộc

xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Xưởng Quân giới Đội Cấn mãi mãi là “địa chỉ đỏ” giữa lòng chiến khu ATK Định Hóa – nơi nhắc nhớ các thế

hệ hôm nay và mai sau về một thời kỳ lịch sử hào hùng, khi trí tuệ và ý chí Việt Nam đã góp phần làm nên sức

mạnh của dân tộc.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn