câu chuyện thời hoa lửa (4)

Quản Bạch (? – 1867) và Kim Chung (? – ?) Đến nay chưa rõ tên họ thật, quê quán và năm sinh của hai ông. Người dân Đồng Tháp, nhất là vùng Cao Lãnh, biết đến Quản Bạch và Kim Chung khi hai ông cùng Chánh lãnh binh Nguyễn Hương từ Hà Tiên rút quân về lập căn cứ chống Pháp ở Hố Cứ thuộc tổng An Tịnh, huyện Vĩnh An, tỉnh An Giang (nay thuộc thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp). Hai ông là thuộc cấp của Chánh lãnh binh Nguyễn Hương, Thành thủ úy Hà Tiên. Khi thực dân Pháp chiếm thành này, hai ông không đầu hàng mà theo Nguyễn Hương rút về căn cứ Láng Linh – Bảy Thưa (nay thuộc xã Mỹ Thạnh Tây, Châu Phú, An Giang) cùng với Quản cơ Trần Văn Thành chống Pháp. Khi căn cứ này bị triệt hạ, Trần Văn Thành hy sinh, hai ông theo Nguyễn Hương rút về quê quán của Nguyễn Hương để tiếp tục chống Pháp. Dù là thuộc cấp của Nguyễn Hương, nhưng Quản Bạch và Kim Chung hoạt động rất xông xáo, tổ chức và xây dựng căn cứ để chống quân công kích, nên hai ông rất nổi tiếng và quân Pháp rất kiêng dè. Trong dân gian lúc ấy, hai tiếng Hố Cứ còn có nghĩa là nơi “cọp”, tức là Quản Bạch. Sau nhiều lần quân Pháp tấn công căn cứ, Quản Bạch bị bắt. Kim Chung chạy thoát. Người Pháp đem vinh hoa phú quý khuyên dụ nhưng không lay chuyển được ông. Cuối cùng họ xử trảm Quản Bạch tại trường bắn Cần Lố. Riêng Kim Chung có dư luận cho rằng, sau thất bại này ông thất chí bỏ đi tu.