Câu chuyện thời hoa lửa

Câu chuyện thời hoa lửa

Tôi ngồi đây, trên chiếc ghế gỗ cũ kỹ nơi hiên nhà, bàn tay nhăn nheo lần giở cuốn nhật ký đã ố vàng theo năm tháng. Ngoài kia, nắng tháng Tư trải dài trên những mầm non xanh mướt, bình yên đến lạ. Nhưng trong tâm trí tôi, tiếng còi tàu năm ấy, tiếng bom rền vang và cả mùi khói súng nồng nặc vẫn vẹn nguyên như mới hôm qua. Tôi là một trong những người lính may mắn được trở về, mang theo trên mình những "vết xăm" của thời gian – không phải bằng mực, mà bằng những mảnh đạn và những vết sẹo của một thời hoa lửa.

Năm ấy, chúng tôi lên đường khi tóc còn xanh mướt, mang theo hành trang là chiếc ba lô con cóc và một trái tim rực cháy lý tưởng với lời thề “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Lòng căm thù giặc khi ấy như ngọn lửa thiêu đốt lồng ngực. Nhìn những xóm làng bị san phẳng, nhìn những đứa trẻ bơ vơ bên xác mẹ, lòng chúng tôi không còn biết sợ hãi là gì. Nỗi đau hóa thành hành động, tình yêu quê hương hóa thành sức mạnh thép. "Thời hoa lửa" – cái tên nghe vừa lãng mạn, vừa khốc liệt. Hoa là đóa hoa của tuổi trẻ, của tình đồng chí giữa ranh giới mong manh của cái chết; còn Lửa là đạn bom, là sự tàn phá của kẻ thù. Nhưng sự khắc nghiệt ấy đâu chỉ đến từ họng súng quân thù, nó còn đến từ thiên nhiên khắc nghiệt, từ những cơn đói lả người và những trận sốt rét rừng kinh hoàng đã trở thành nỗi ám ảnh của bao thế hệ chiến sĩ. Đó là cái cảm giác nằm giữa đại ngàn, dưới tán lá mục ẩm ướt, cơn sốt ập đến khiến người ta rét run bần bật giữa cái nóng hầm hập của rừng nhiệt đới, sốt rét không chỉ lấy đi sức lực, nó bào mòn hình hài chúng tôi. Như nhà thơ Quang Dũng đã khắc họa bằng những dòng thơ bi tráng về đoàn quân Tây Tiến:

“Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

Cái hình ảnh "không mọc tóc" ấy chính là kết quả của những trận sốt rét rừng ác nghiệt khiến tóc rụng sạch, là làn da "xanh màu lá" vì thiếu máu, thiếu thuốc và vì sự tàn phá của rừng thiêng nước độc. Thế nhưng, dù cơ thể có héo hon, ánh mắt chúng tôi vẫn phải "trừng" lên – đó là cái nhìn đầy căm hờn trước lũ cướp nước, là ý chí thép không gì bẻ gãy được.

Ở chiến trường, chúng tôi sống hồn nhiên đến lạ kỳ. Giữa những đợt oanh tạc, chúng tôi vẫn có thể đọc thơ cho nhau nghe, vẫn có thể mơ về một ngày đất nước sạch bóng quân thù để về quê cày ruộng, đi học lại những trang sách dở dang. Sáng tạo của người lính chúng tôi ngày ấy cũng thật lạ. Chúng tôi biến vỏ đạn thành lọ hoa, biến lá thư tay thành sức mạnh thép. Giữa những cơn mưa rừng dầm dề ở Trường Sơn, tinh thần ấy được đúc kết lại qua những vần thơ mà tôi vẫn thuộc lòng:

“Xe không kính không phải vì xe không có kính

Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi

Ung dung buồng lái ta ngồi,

Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng.” (Phạm Tiến Duật)

Có bao giờ bạn tự hỏi, tại sao trên khắp dải đất hình chữ S này, đâu đâu cũng có nghĩa trang liệt sĩ? Bởi vì để có được một giờ bình yên cho các bạn ngồi quán xá, để có được một giấc ngủ không tiếng còi báo động, cha anh các bạn đã phải trả cái giá đắt nhất. Nhiều đồng đội của tôi đã nằm lại nơi rừng sâu nước độc, có người thân xác chẳng còn vẹn nguyên. Những Bà mẹ Việt Nam Anh hùng đã cạn khô nước mắt khi tiễn đứa con cuối cùng ra đi mà không có ngày trở lại. Sự hy sinh đó không thể đo đếm bằng bất cứ con số nào. Như nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm từng viết:

“Họ đã sống và chết

Giản dị và bình tâm

Không ai nhớ mặt đặt tên

Nhưng họ đã làm ra Đất Nước”

Đất nước này thấm đẫm máu. Nếu không có lòng căm thù giặc sâu sắc để đứng lên, nếu không có niềm tin sắt đá vào ngày toàn thắng, chúng ta đã mãi mãi chìm trong vòng nô lệ. Hòa bình hôm nay là một "di sản máu". Các bạn trẻ hôm nay ơi, các bạn được sinh ra trong hòa bình, được tiếp cận với thế giới bao la, đó là một đặc ân được đổi bằng "đời xanh" của hàng triệu người lính đi trước. Hòa bình khó lắm, không phải tự nhiên mà có! Nó là sự tích tụ của hàng nghìn năm giữ nước, của những tấm áo bào thay chiếu, của những nấm mồ vô danh rải rác khắp biên cương.

Nhìn ra thế giới hôm nay, sống trong một thế giới mà xung đột vũ trang vẫn đang diễn ra tại nhiều nơi, nơi mà máu vẫn đổ và nước mắt vẫn rơi trên những đống đổ nát, các bạn càng phải khắc cốt ghi tâm bài học lịch sử. Nếu thế hệ trẻ hôm nay không biết trân trọng quá khứ, không thấu hiểu lịch sử hào hùng của dân tộc, các bạn đang tự mình tước đi tấm lá chắn bảo vệ tương lai. Một dân tộc quên đi lịch sử là một dân tộc không có rễ, và cái cây không rễ sẽ ngã đổ trước bất cứ cơn gió độc nào của thời đại. Nếu người trẻ thờ ơ với vận mệnh quốc gia, nếu sự hưởng thụ cá nhân lấn át lòng tự tôn dân tộc, thì cái giá phải trả có thể sẽ lại là máu – chính máu của các bạn.

Yêu nước thời bình không nhất thiết phải là cầm súng. Yêu nước là khi bạn học tập để đưa vị thế Việt Nam rạng danh trên bản đồ thế giới. Yêu nước là khi bạn giữ gìn bản sắc văn hóa giữa làn sóng hội nhập. Yêu nước là khi bạn nhìn thấy những vết thương của lịch sử mà biết ơn và hành động.

Hãy dùng lăng kính sáng tạo của mình – bằng công nghệ, bằng nghệ thuật, bằng kiến thức – để viết tiếp câu chuyện hòa bình bằng chính hành động và thái độ sống của các bạn. Đừng để hòa bình trở thành một thói quen khiến ta lười biếng. Hãy sống sao cho xứng đáng với những người đã ngã xuống. Hãy sống sao cho mỗi bước chân bạn đi, mỗi việc bạn làm đều mang hơi thở của lòng biết ơn và khát vọng tự cường. Hãy sống để khi nhìn vào chúng ta - những người lính năm xưa có thể mỉm cười vì biết rằng: Máu của họ đã đổ xuống không vô ích, và hòa bình này đang được gìn giữ bởi một thế hệ đủ tâm, đủ tầm để không bao giờ cho phép lịch sử đau thương phải lặp lại.

Cuộc chiến của chúng tôi đã lùi xa, nhưng cuộc chiến giữ gìn sự bình yên, bảo vệ chủ quyền và phát triển đất nước của các bạn thì chỉ mới bắt đầu. Hãy vững tin và can trường như cách chúng tôi đã từng cầm súng, để "Thời hoa lửa" mãi là niềm tự hào, là điểm tựa cho một Việt Nam hùng cường và mãi mãi xanh tươi.