Bài viết

CÂU CHUYỀN THỜI HOA LỬA

Gần 60 năm trước, trong một trận mưa bom ác liệt giặc Mỹ ném xuống làng quê bên bờ phà Ghép (cầu Ghép) người thiếu niên Nguyễn Bá Ngọc đã quên thân mình dũng cảm cứu sống 2 em nhỏ khỏi đạn bom. Để đến hôm nay về lại bờ sông Yên, câu chuyện về người Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân liệt sĩ Nguyễn Bá Ngọc vẫn là “nốt trầm” hào hùng được kể mãi.

Tây Ninh02/07/2026Đoàn viên thực hiện: Đoàn Thị Huỳnh Như (TRƯỜNG TIỂU HỌC NGUYỄN VĂN PHÚ)2 lượt xem0 lượt chia sẻ
CÂU CHUYỀN THỜI HOA LỬA

CÂU CHUYỀN THỜI HOA LỬA

Đoàn viên thực hiện: Đoàn Thị Huỳnh Như

Bài viết:

ANH HÙNG NGUYỄN BÁ NGỌC – NGƯỜI THIẾU NIÊN DŨNG CẢM.

Gần 60 năm trước, trong một trận mưa bom ác liệt giặc Mỹ ném xuống làng quê bên bờ phà Ghép (cầu Ghép) người thiếu niên Nguyễn Bá Ngọc đã quên thân mình dũng cảm cứu sống 2 em nhỏ khỏi đạn bom. Để đến hôm nay về lại bờ sông Yên, câu chuyện về người Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân liệt sĩ Nguyễn Bá Ngọc vẫn là “nốt trầm” hào hùng được kể mãi.

Nằm bên Bắc cầu Ghép, làng Ngọc Trà, xã Quảng Trung (Quảng Xương) vẫn được biết đến là vùng quê giàu truyền thống lịch sử văn hóa và cách mạng. Cũng bởi nằm trên tuyến giao thông huyết mạch Bắc - Nam, nơi diễn ra nhiều đợt chuyển quân, vận lương cho chiến trường miền Nam, trong những năm chiến tranh vệ quốc của dân tộc, nơi đây từng là một trong những trọng điểm đánh phá ác liệt của kẻ địch. Là những căn nhà bị phá tan, những bữa cơm dang dở, những con người vĩnh viễn ngã xuống… Kể sao hết những mất mát, hy sinh của đất và người nơi đây. Trong đó, câu chuyện về người thiếu niên anh dũng Nguyễn Bá Ngọc - người con ưu tú của Quảng Trung đã đi vào lịch sử dân tộc.

“Đúng 8 giờ sáng ngày 4-4-1965, hàng chục tốp máy bay Mỹ đánh phá khu vực bến phà Ghép. Bến phà Ghép - sông Yên phút chốc đã trở thành chiến trường mịt mù khói lửa bom đạn, càng về trưa càng quyết liệt, tiếng máy bay gầm rú, bom đạn nổ không ngớt. Cuộc chiến đấu đánh trả máy bay giặc Mỹ diễn ra trên bầu trời phà Ghép, sông Yên hết sức quyết liệt. Đội dân quân Quảng Trung được trang bị hỏa lực bắn máy bay tầm thấp bằng súng bộ binh đã hiệp đồng cùng bộ đội chủ lực chiến đấu kiên cường… Em Nguyễn Bá Ngọc dũng cảm băng qua làn bom đạn, hy sinh thân mình che chở cho các em nhỏ” (theo sách Lịch sử Đảng bộ xã Quảng Trung).

Ngày chính hạ nắng như đổ lửa, trên nền trời xanh là sắc đỏ phượng vĩ rực rỡ, râm ran trong không gian tiếng ve vẫn mải mê hát khúc ca ngày hạ, tôi tìm về lại Ngọc Trà để được nghe lại chuyện về một thời đạn bom - về người Anh hùng Nguyễn Bá Ngọc. Theo chân cán bộ địa phương, tôi tìm đến nhà ông Nguyễn Bá Hoa - em trai liệt sĩ Nguyễn Bá Ngọc. Nhắc đến người anh trai của mình, ông Nguyễn Bá Hoa không giấu được xúc cảm rưng rưng: “Gia đình tôi có 8 anh em, anh Ngọc là con thứ 3. Anh Ngọc thương bố mẹ và các em lắm. Ngoài thời gian đi học, anh thường chăn trâu, cắt cỏ, đỡ đần việc đồng áng cho bố mẹ, rồi thì lúc rảnh rỗi còn dẫn các em ra bờ sông cào hến, bắt cá… anh ấy nhanh nhẹn, làm gì cũng giỏi… Đáng tiếc, anh Ngọc chẳng thể “nhanh” hơn đạn bom vô tình”.

“Tôi vẫn còn nhớ, sáng ngày hôm đó tức 4-4-1965 bố tôi khi đó trong ban chỉ huy của xã và cả trực tiếp tham gia chiến đấu, từ ngoài xã chạy về qua nhà, trên vai còn đeo súng vội vàng dặn mấy mẹ con: “Mấy bữa nay máy bay giặc đang ném bom bắn phá ác liệt ngoài cầu Hàm Rồng, dự là hôm nay sẽ đánh phá vào đến phà Ghép, mấy mẹ con ăn cơm nhanh rồi còn xuống hầm trú ẩn…”, ông nói xong thì đi vội, không kịp ăn gì. Bố tôi vừa đi không lâu thì những tiếng nổ rền vang trên bầu trời, máy bay giặc Mỹ bắt đầu ném bom bắn phá, tiếng đạn bom, tiếng súng nổ… Lúc này, mấy anh chị em tôi đang cùng mẹ không khỏi sợ hãi trốn trong hầm trú ẩn của gia đình thì nghe có tiếng kêu bên nhà hàng xóm: “Ối anh Ngọc ơi, sang cứu anh em tôi với…”. Lúc này nhà hàng xóm đang dở bữa cơm thì bị bom ném trúng khiến mọi thứ tan hoang hết cả. Nghe tiếng kêu, anh Ngọc nhoài người ra khỏi hầm thì mẹ tôi níu áo con trai lại, bà không muốn con trai gặp nguy hiểm. Nhưng anh Ngọc chỉ kịp quay lại nhìn mẹ cùng các em bằng ánh mắt quyết liệt rồi dứt khoát chạy ra khỏi hầm… Sang đến nơi, dưới làn mưa bom ném xuống, anh Ngọc lấy thân mình che chở cho hai em Oong và Đơ đưa xuống hầm trú ẩn an toàn. Vậy nhưng, may mắn không đến với anh Ngọc, anh ấy bị viên đạn găm vào bụng, mất máu nhiều khiến anh lịm dần…”.

Sau đó, người thiếu niên anh dũng Nguyễn Bá Ngọc được đưa đến trạm xá của xã sơ cứu rồi đưa lên bệnh viện trên Chuối (Nông Cống) cấp cứu. Tuy nhiên, vết thương quá nặng cùng việc di chuyển khó khăn… nên sang ngày 5-4-1965 anh Nguyễn Bá Ngọc đã hy sinh. “Hơn 58 năm đã trôi qua, khi đó tôi mới chỉ là cậu bé chưa đầy 10 tuổi, anh Nguyễn Bá Ngọc 14 tuổi, vậy nhưng tôi mãi không quên được ký ức ngày hôm đó”, ông Nguyễn Bá Hoa trầm ngâm.

Câu chuyện về sự dũng cảm, hy sinh cao cả của liệt sĩ thiếu niên Nguyễn Bá Ngọc khiến không chỉ người dân Ngọc Trà khi ấy cảm động. Sự hy sinh ấy như “nốt trầm” vang vọng vào lịch sử dân tộc, lan tỏa và trở thành niềm cảm hứng thôi thúc sự dâng hiến cho Tổ quốc của bao thế hệ thanh, thiếu niên Việt Nam. Tên anh Nguyễn Bá Ngọc được đặt cho những con đường, những ngôi trường không chỉ trên quê hương Quảng Trung mà trong khắp cả nước. Tự hào hơn khi liệt sĩ Nguyễn Bá Ngọc đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân.

Với người dân Quảng Trung, tấm gương hy sinh của Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Nguyễn Bá Ngọc mãi là niềm tự hào. Tự hào hơn khi năm 1996, Chủ tịch nước đã tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân cho xã Quảng Trung vì đã có thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Phát huy truyền thống quê hương anh hùng, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Quảng Trung không ngừng phấn đấu xây dựng, phát triển quê hương, đất nước.

Vào tháng 8-1964, bà được phân công nhiệm vụ trinh sát dò đường cho lực lượng an ninh, du kích phá đường ngăn chặn xe địch tiến vào địa bàn xã. Trước tình thế càn phá ác liệt của địch, bà tôi không sợ nguy hiểm, hy sinh, dũng cảm xông ra chặn ngay chiếc xe Jeep đi đầu, gây cản trở để du kích xã có đủ thời gian tổ chức đặt mìn, gài lựu đạn và bố trí lực lượng phục kích. Nhờ hành động anh dũng cản đầu xe địch, trong trận chống càn này, ta đã bắn cháy 1 chiếc xe, diệt 4 tên địch.

Vào mùa khô năm 1966, bà Phan Thị Năm dẫn đầu cùng với chị Nguyễn Thị Thương, Lý Thị Hoa, Nguyễn Thị Đẹt, Châu Thị Phước và một số chị em khác xông ra cản đầu xe tăng địch không cho phá hoại tài sản, hoa màu, nhà cửa của nhân dân trong vùng. Quan trọng hơn, các chị đã làm chậm bước tiến của chúng để lực lượng của ta ở xã Đức Lập Hạ có đủ thời gian đặt mìn, gài lựu đạn, bố trí trận địa đánh địch. Kết quả trận chống càn này, ta đã thắng lớn, diệt 16 xe tăng, xe bọc thép và hơn 100 tên Mỹ, ngụy, chặn đứng trận càn với quy mô lớn của địch.

Chiến tranh diễn ra ngày càng ác liệt, nhiệm vụ của lực lượng an ninh cũng chuyển theo yêu cầu mới. Vành đai diệt Mỹ hình thành, phong trào “Tìm Mỹ mà diệt” phát triển mạnh mẽ. Đối tượng tác chiến của an ninh lúc này được xác định chủ yếu nhằm vào bọn tình báo gián điệp, bọn chỉ điểm và tề ngụy ác ôn.

Cuối năm 1968, địch tổ chức bình định cấp tốc, đánh phá khu vực xã Đức Lập Hạ hết sức tàn bạo. Chúng đưa nhiều tên cảnh sát từ tỉnh xuống tăng cường cho bộ máy tề ấp, xã. Đặc biệt, chúng đưa tên Móng từ tổng nha cảnh sát ngụy xuống trực tiếp chỉ đạo vùng này. Được tin, tổ của đồng chí Phan Thị Năm do đồng chí cán bộ an ninh Nguyễn Thị Tân phụ trách phân công đeo bám, giám sát để nắm tình hình hoạt động của tên Móng. Sau khi nắm chắc quy luật hoạt động, đi lại, ăn ở của tên này, các đồng chí báo cáo xin ý kiến ban an ninh xã, được cấp trên đồng ý phương án hoạt động của tổ, dưới sự chỉ huy của đồng chí Nguyễn Thị Tân, bà tôi và một cơ sở bí mật vượt qua 5 phòng tuyến của địch, hàng chục hàng rào kẽm gai vào giữa ấp chiến lược ở ngã tư xã Đức Lập Hạ, đến ngay sào huyệt bắt sống tên Móng, thu toàn bộ tài liệu giấy tờ. Sau đó, các đồng chí đưa tên Móng ra đầu ấp chiến lược khai thác, thu thập thêm được một số tin tức có giá trị. Cuối cùng, ban an ninh xã đọc bản án và tiêu diệt tên Móng ngay trong ấp chiến lược. Sau khi tên Móng bị tổ của chị Năm trừng trị, nhân dân trong các ấp chiến lược hết sức phấn khởi, bọn địch thì hoang mang lo sợ. Kết quả, có hơn 10 tên tề bỏ trốn không dám hoạt động.

Ở xã Đức Lập Hạ lúc bấy giờ có tên Đôi là một tên ác ôn khét tiếng, đã có nhiều “chiến tích” trong việc đánh phá cách mạng, mới về đến địa phương hắn đã tổ chức nhiều cuộc vây ráp, bắt bớ, sở trường của hắn là “đánh ly gián”, “ bôi lem” các gia đình cách mạng gây cho ta không ít khó khăn và tổn thất. Để ngăn chặn hành động tội ác của tên Đôi, Ban an ninh huyện Đức Hòa cử đồng chí Mai Thành Lập - Trưởng Ban an ninh huyện xuống chỉ đạo trực tiếp Ban an ninh xã Đức Lập Hạ bằng mọi cách phải diệt cho được tên Đôi. Để diệt được tên Đôi, Ban an ninh xã phân công lực lượng theo dõi, giám sát chặt chẽ hắn.

Sự kiện diệt tên cảnh sát Đôi sau này đã được ghi nhận như một chiến tích của lực lượng an ninh huyện Đức Hòa. Sau khi diệt tên Đôi, địch bắt đầu càn quét, truy bắt bà. Có lần, chúng bắt được bà, tra tấn hòng moi thông tin về cơ sở hoạt động của ta trên địa bàn nhưng bà kiên quyết không khai nhận. Sau đó, bà thoát được và chạy lên chùa Long Hoa, Tây Ninh để hoạt động. Đến năm 1969, bà quay về Đức Hòa tiếp tục cống hiến sức lực cho cách mạng.

Tấm gương chiến đấu dũng cảm, kiên cường bám trụ, diệt ác phá kìm của đồng chí Phan Thị Năm đã được quần chúng nhân dân và đồng đội khâm phục. Quá trình chiến đấu, công tác đồng chí Năm được Nhà nước tặng thưởng Huân chương kháng chiến hạng nhất vào ngày 04/4/1996, bằng “Chiến sĩ diệt xe cơ giới” và bằng “Dũng sĩ diệt Mỹ”. Ngày 17/10/2011, đồng chí Phan Thị Năm được vinh dự phong tặng danh hiệu cao quý “Anh hùng Lực lượng vũ trang”.

https://share.google/XIh39pu9PA7RxGCsA

https://share.google/Jq65Zm94wROdmPWWe

Link: https://www.qdnd.vn/xa-hoi/chinh-sach/nu-trinh-sat-an-ninh-phan-thi-nam-614816

https://longan.dcs.vn/wps/portal/chitiet/trangchitiet/!ut/p/z1/vVRNb8IwDP0rvfRYJW1D6I5FGl8SYwM2aC6TKaHN1rqlpDD-_cK2yyYYmlCXS-zk-dl5kU0EWRCBsFMJaFUgZMaPBH8e3feoGzDX7XO_Sx_uOrNBbzx0u1NOnoggoozVikTA_BaTEDsgZeywYM2dJWt7TnwDbE2XAaeePKJj1KVOSaQVpvUhU8sKqoNNt0rLzyObYqFWNSa6AkxsmkusdVHadKW0ilNMAXeAmTG3tcHWlq5MnLUFbQFaeLRLg7F0qiyEnMwvPUKYa3pmhdTEiw_IGYbBhH8BfkZ2Jl7Hp7Q39k4CviWJTJHts0V6jMx3Su7JIxZVbj5m-kfd-xczuFdmuEDfbpR-wJql583St5qlb1b7sFntw2u1H_7WvMf2N0NOvWw2IjSzqUAt3zRZ_NtwKvM88A_O6yTYz9Zpkj-Pbv3WyS1L3gFFK440/dz/d5/L2dBISEvZ0FBIS9nQSEh/p0/IZ7_MPG018411H63F0QNBTIGOJ1F21=CZ6_MPG018411H63F0QNBTIGOJ1FS6=MEns_Z7_MPG018411H63F0QFBNBTIGOJ1F21_WCM_PreviousPageSize.cbce54b4-1f43-420b-9e54-b3706cf18890!10=CTX!QCPtinhuylibraryQCPsiteTinhUyQCPnoidungtrangQCPMenuTopQCPditichnhanvanlichsuQCPNuQCAtrinhQCAsatQCAanQCAninhQCAPhanQCAThiQCANam=WCM_PI!1=ns_Z7_MPG018411H63F0QFBNBTIGOJ1F21_WCM_Page.cbce54b4-1f43-420b-9e54-b3706cf18890!2==/p0/IZ7_MPG018411H63F0QNBTIGOJ1F21=CZ6_MPG018411H63F0QNBTIGOJ1FS6=MECTX!QCPtinhuylibraryQCPsiteTinhUyQCPnoidungtrangQCPMenuTopQCPditichnhanvanlichsuQCPNuQCAtrinhQCAsatQCAanQCAninhQCAPhanQCAThiQCANam=WCM_PI!1=ns_Z7_MPG018411H63F0QFBNBTIGOJ1F21_WCM_Page.cbce54b4-1f43-420b-9e54-b3706cf18890!9=

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn