CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA ANH HÙNG LƯU VIẾT THOẢNG

Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, hình ảnh người lính bộ đội Cụ Hồ luôn là điểm tựa tinh thần vững chắc cho nhân dân. Khi Tổ quốc lâm nguy, những chàng trai tuổi đôi mươi đã gác lại tình riêng, rời xa gia đình, mang theo niềm tin sắc đá ra chiến trường. Giữa mưa bom bão đạn, ranh giới giữa sự sống và cái chết chỉ trong gang tấc, họ vẫn giữ nụ cười lạc quan, chia nhau từng ngụm nước, củ khoai nơi rừng sâu. Lời thề son sắt của những người ở lại: "Hãy sống thay phần của những người đã đi xa" đã trở thành ngọn đuốc soi đường cho thế hệ mai sau.

Một trong những "câu chuyện hoa lửa" đầy tự hào đó chính là cuộc đời của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lưu Viết Thoảng (1926 – 2008). Ông sinh ra tại thôn Đông, xã Cảnh Thụy, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang. Nhập ngũ từ tháng 11 năm 1944, cụ liên tục tham gia chiến đấu và phục vụ trong nhiều chiến dịch lớn cho đến ngày toàn thắng tháng 5 năm 1954. Trên cương vị là một chiến sĩ công binh, cụ nổi tiếng bởi sự dũng cảm mưu trí, luôn có nhiều sáng kiến xuất sắc trong việc phá bom nổ chậm và bảo đảm mạch máu giao thông cho toàn tuyến dịch.

Trong giai đoạn chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ, cụ Lưu Viết Thoảng được đơn vị phân công nhiệm vụ tháo bom địch để lấy thuốc nổ phá đá mở đường. Thời điểm đó, cụ vừa được điều chuyển từ bộ phận nuôi quân sang, hoàn toàn chưa có kinh nghiệm, công cụ gỡ bom lại vô cùng thô sơ và thiếu thốn. Không nản chí, cụ vừa học hỏi đồng đội, vừa tự mình mày mò, nghiên cứu tỉ mỉ từng loại ngòi nổ.

Sự dũng cảm của cụ thể hiện rõ nhất mỗi khi đối mặt với các loại bom mới do địch thả xuống. Để đảm bảo an toàn cho đồng đội, cụ luôn yêu cầu anh em đứng ở khoảng cách xa, một mình cụ trực tiếp tiếp cận, tháo gỡ bom để rút kinh nghiệm cho toàn tiểu đội. Chỉ trong một thời gian ngắn, cụ cùng tổ công binh đã tháo dỡ thành công 18 quả bom, thu về 3.525 kg thuốc nổ, cung cấp kịp thời cho nhiệm vụ xẻ núi mở đường.

Khi chiến sự leo thang dọc tuyến từ Sơn La đến Tuần Giáo, đội của cụ tiếp tục nhận nhiệm vụ bám trụ đường, quan sát và đánh dấu vị trí bom rơi để xử lý bom nổ chậm. Có lần địch ném xuống 4 quả bom nổ chậm sát mặt đường, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của lực lượng dân công và xe pháo của ta. Cụ Lưu Viết Thoảng đã dũng cảm dẫn đầu tổ công binh, trực tiếp đào hố chìm sâu xuống bên cạnh quả bom, đặt thuốc nổ kích nổ thành công, giải phóng tuyến đường huyết mạch một cách an toàn và kịp thời.

Tháng 4 năm 1954, quân ta chuẩn bị bước vào đợt tổng công kích quyết định tiêu diệt Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Cao điểm Đồi A1 lúc bấy giờ được ví như "cánh cửa then chốt" bảo vệ trung tâm chỉ huy của quân Pháp và hầm của tướng De Castries. Chiếm được A1 đồng nghĩa với việc định đoạt số phận của toàn bộ cứ điểm. Do đó, Bộ chỉ huy chiến dịch xác định đây phải là mục tiêu tiêu diệt bằng được trong đợt tấn công thứ hai.

Trước hệ thống hầm ngầm kiên cố cố thủ của địch, Đại đoàn 316 và cơ quan tham mưu đã quyết định chọn một phương án vô cùng táo bạo: Đào một đường hầm ngầm chạy thẳng từ trận địa của ta vào sâu trong lòng đồi, ngay dưới chân hầm ngầm của địch, sau đó dùng một khối lượng thuốc nổ khổng lồ đánh sập lô cốt. Cụ Lưu Viết Thoảng, thuộc Phân đội 83, chính là người được tin tưởng giao trọng trách phụ trách tổ đào đường hầm lịch sử này.

Công việc đào hầm diễn ra trong điều kiện vô cùng khốc liệt. Ngay trong đêm đầu tiên mở cửa hầm, đồng chí Trung đội trưởng bộ binh làm nhiệm vụ yểm hộ cho tổ công binh đã trúng đạn hy sinh. Sang đêm thứ hai, công binh chia làm 4 tổ thay nhau đào liên tục dưới sự chỉ huy trực tiếp của Tiểu đội trưởng Lưu Viết Thoảng. Khi hầm đào vào sâu được gần 1 mét, đội yểm hộ lại tiếp tục chịu thêm nhiều thương vong.

Càng vào sâu, những thử thách khắc nghiệt về kỹ thuật xuất hiện: lòng hầm thiếu ánh sáng, thiếu dưỡng khí trầm trọng, đất đá chật chội làm sao để định hướng chuẩn xác không bị lệch khỏi mục tiêu và làm thế nào để vận chuyển đất ra ngoài nhanh nhất mà không bị địch phát hiện. Trước tình thế đó, cụ Lưu Viết Thoảng đã có những sáng kiến xuất thần:

·       Định hướng: Cụ dùng các nén hương đốt lên làm vật chuẩn, kết hợp cùng đèn pin buộc cố định vào cọc ở cửa hầm để vừa giữ đúng hướng, độ dốc vừa chiếu sáng.

·       Lấy dưỡng khí: Cụ bàn với anh em chẻ nứa đan thành những chiếc quạt lớn. Trong hầm phân công một người đào đất, một người ngồi quạt liên tục. Tại cửa hầm, từ hai đến ba chiến sĩ nằm ngửa nối tiếp nhau quạt gió từ ngoài lùa vào trong.

Do môi trường ngột ngạt, mỗi chiến sĩ chỉ có thể chịu đựng và làm việc trong ca 30 phút là phải chui ra ngoài nghỉ ngơi. Riêng cụ Lưu Viết Thoảng, với ý chí thép và sức bền phi thường, có thể trụ lại đào liên tục hàng giờ đồng hồ.

Bằng mồ hôi, máu và tinh thần kiên cường không chịu khuất phục, đường hầm xuyên lòng Đồi A1 cuối cùng đã hoàn thành. Khối thuốc nổ khổng lồ nặng gần 1.000 kg (được lắp ghép từ các bánh bộc phá nhỏ 10kg, 15kg) được vận chuyển bí mật và đặt vào đúng vị trí.

Vào thời khắc quyết định, tiếng nổ xé toạc lòng đất của khối bộc phá nghìn cân đã đánh sập hoàn toàn một phần hầm ngầm và hệ thống lô cốt mẹ của quân Pháp. Tiếng nổ ấy đồng thời là hiệu lệnh tấn công vang dội, mở đường cho Trung đoàn 174 đồng loạt xung phong, đánh chiếm và làm chủ hoàn toàn cao điểm Đồi A1, góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu".

Chiến công của Anh hùng Lưu Viết Thoảng và quả bộc phá đồi A1 mãi mãi là một mốc son chói lọi trong lịch sử quân sự Việt Nam, là minh chứng hùng hồn cho trí tuệ sáng tạo và tinh thần quyết chiến quyết thắng của quân và dân ta.