Câu chuyện thời hoa lửa - Anh hùng Ngô Mây
Trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Anh hùng Ngô Mây đã trở thành biểu tượng rực rỡ của tinh thần "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh". Hành động ôm bom lao vào đội hình địch của ông tại đèo An Khê không chỉ chặn đứng bước tiến của quân thù mà còn thắp lên ngọn lửa đấu tranh ngùn ngụt, cổ vũ tinh thần chiến đấu quả cảm của quân và dân Liên khu 5 cũng như cả nước.
Ngô Mây sinh năm 1924 trong một gia đình nông dân nghèo có truyền thống yêu nước tại thôn Vân Trình, xã Cát Tiến, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định. Lớn lên trong cảnh đất nước lầm than dưới ách thống trị của thực dân, người thanh niên ấy sớm mang trong mình lòng căm thù giặc sâu sắc. Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, ông hăng hái tham gia Dân quân du kích xã, rồi tình nguyện tòng quân vào bộ đội chủ lực, trở thành chiến sĩ của Đại đội Quyết tử, Trung đoàn 120, Liên khu 5.
Vào những tháng cuối năm 1947, thực dân Pháp mở những cuộc càn quét quy mô lớn hòng tái chiếm vùng tự do của ta. Tại mặt trận An Khê (Gia Lai), quân địch với hỏa lực mạnh và cơ động nhanh liên tục dồn ép quân bộ đội ta. Đứng trước tình thế vô cùng cam go, ban chỉ huy mặt trận quyết định sử dụng bom để đánh chặn đội hình giặc. Lúc bấy giờ, Ngô Mây là một trong những người đầu tiên xung phong nhận nhiệm vụ cảm tử. Ông trực tiếp ôm quả bom nặng hàng chục ký với một lời thề sắt đá trước lúc lên đường: "Tôi nguyện hiến dâng tuổi thanh xuân của mình cho độc lập, tự do của Tổ quốc".
Sáng ngày 12 tháng 12 năm 1947, một toán lính Pháp hành quân qua khu vực Suối Voi, đèo An Khê. Từ vị trí ẩn nấp, Ngô Mây bình tĩnh chờ cho địch lọt vào đúng ổ phục kích. Khi những tên lính đi đầu chỉ còn cách vài chục mét, ông dũng cảm ôm quả bom từ bụi rậm xông thẳng vào giữa đội hình giặc và kích nổ. Tiếng nổ rung chuyển núi rừng đã tiêu diệt một trung đội lính Âu Phi, làm kinh hồn bạt vía những kẻ sống sót, buộc chúng phải hoảng loạn rút lui, đập tan âm mưu càn quét của địch.
Ngô Mây đã anh dũng hy sinh khi vừa tròn 23 tuổi. Sự hy sinh lẫm liệt của ông là một bản hùng ca bất tử, khơi dậy tinh thần yêu nước mãnh liệt trong hàng vạn thanh niên thời bấy giờ. Tấm gương chói lọi của người con quê hương Bình Định đã góp phần không nhỏ vào thắng lợi vĩ đại của dân tộc, nhắc nhở thế hệ hôm nay luôn ghi nhớ cái giá của hòa bình, độc lập. Với chiến công xuất sắc đó, ông đã được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào năm 1955.
