CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA: Cựu chiến binh Cao Phượng

Sau đây là hồi kí quân sự Cao Xuân Phượng (Cao Phượng , 1968 – 1975). Bước chân đầu tiên vào quân ngũ (1968).Tháng 2 năm 1968, ở tuổi 20, Cao Xuân Phượng nhập ngũ. Ông được huấn luyện tại Tiểu đoàn 52 và lực lượng Đặc công – một môi trường đòi hỏi kỷ luật thép và khả năng chiến đấu linh hoạt. Sáu tháng huấn luyện gian khổ ở Xuân Mai đã chuẩn bị cho ông một nền tảng vững chắc trước khi được điều động về Sư đoàn 304 – một đơn vị chủ lực của quân đội miền Bắc. Trận đánh đầu tiên Lăng Váy ( gần Khe Sanh ). Đầu năm 1969, ông bước vào trận chiến đầu tiên tại khu vực Lăng Váy và Khe Sanh, nơi các lực lượng Mỹ bố trí nhiều hỏa lực mạnh, đặc biệt là thiết giáp. Những cuộc đụng độ này cho thấy cường độ ác liệt của chiến tranh và là phép thử đầu tiên với người lính trẻ. Tháng 1 năm 1969,trong một trận đánh đặc biệt ác liệt của Đại đội 40 thuộc Sư đoàn 304, đơn vị của ông đã tiêu diệt tới 29 xe tăng Mỹ—một chiến công hiếm hoi trên chiến trường thiết giáp thời bấy giờ.Tuy nhiên, bản thân ông cũng bị thương ở đùi, dấu ấn sâu đậm của lần đầu đối mặt trực tiếp với hỏa lực cơ giới hiện đại của Mỹ. Tiếp tục chiến đấu ở Tây Quảng Trị (1969–1970): ông cùng đơn vị hoạt động liên tục ở vùng tây Quảng Trị. Chiến sự ở đây chủ yếu là các trận đánh nhỏ, bám trụ giữ đất và đánh địch cơ động. Giai đoạn này rèn luyện sự bền bỉ và khả năng thích ứng của người lính giữa rừng núi, bom đạn và sự thiếu thốn. Năm 1971, Cao Xuân Phượng không trực tiếp tham gia tuyến đầu của Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào (Chiến dịch 719), nhưng hoạt động gần khu vực và chứng kiến cuộc rút lui hỗn loạn của quân đội Sài Gòn trên Quốc lộ 9. Những hình ảnh đó càng làm nổi bật sự kiên cường của lực lượng chủ lực miền Bắc vào thời điểm ấy. Từ năm 1971 đến 1974, ông được cử đi học tại Học viện Sĩ quan Chính trị. Sau khi tốt nghiệp, ông được phân công về Trung đoàn 66 đảm nhiệm chức vụ sĩ quan chính trị. Vai trò sĩ quan chính trị không chỉ đòi hỏi bản lĩnh chiến trường mà còn yêu cầu khả năng xây dựng tinh thần, động viên bộ đội và giữ vững lập trường tư tưởng – yếu tố quan trọng trong chiến tranh nhân dân. Tháng 6 năm 1974, khi Quân đoàn 2 được thành lập, ông được giao nhiệm vụ tại Đại đội 6 để chuẩn bị cho các chiến dịch lớn ở Quảng Nam, đặc biệt là hướng Thượng Đức – vị trí phòng thủ trọng yếu bảo vệ cửa ngõ phía tây Đà Nẵng. Trận chiến Thượng Đức – giữa và cuối năm 1974. Thượng Đức là một trong các chiến trường khốc liệt nhất trong giai đoạn này. Quân đội đối phương xây dựng hệ thống phòng thủ vững chắc, buộc lực lượng ta phải tiến hành nhiều đợt tấn công lớn nhỏ.Ông tham gia nhiều trận đánh ác liệt với tổn thất nặng nề. Tuy vậy, sự kiên trì và quyết tâm chiến đấu của các đơn vị cuối cùng đã mang lại kết quả. Ngày 7 tháng 8 năm 1974 – khoảnh khắc quyết định: Trong trận đột phá then chốt, nhờ sự phối hợp chính xác giữa pháo binh hiện đại (trong đó có pháo FM) và bộ binh, lực lượng ta đã chọc thủng phòng tuyến đối phương, giải phóng hàng loạt vị trí chiến lược. Đây là một mốc quan trọng dẫn đến việc làm chủ toàn khu vực Thượng Đức. Sau chiến thắng ở Thượng Đức, đơn vị của ông duy trì thế phòng ngự ở các vị trí trọng yếu và đẩy lùi nhiều đợt phản công. Những trận pháo kích liên tục, thiếu thốn vật chất và cường độ chiến sự cao khiến bộ đội kiệt sức, nhưng tinh thần chiến đấu vẫn được giữ vững. Tháng 3 năm 1975, ông cùng đơn vị bắt đầu chuẩn bị cho chiến dịch cuối cùng nhằm giải phóng các khu vực còn lại quanh Đà Nẵng. Những tuần lễ cuối cùng của cuộc chiến diễn ra trong không khí dồn dập, với những trận đánh liên tiếp và tốc độ thần tốc.Đến cuối tháng 3, lực lượng của ông tham gia những trận đánh cuối cùng, chứng kiến sự suy sụp của đối phương, nhưng đồng thời cũng trải nghiệm sự mệt mỏi tột cùng của cả hai bên. Tiếp sau đấy là những đêm không ngủ trước giờ tấn công vào Đà Nẵng, khi tiếng súng còn chưa vang nhưng trái tim người lính đã cuộn trào bao lo âu và quyết tâm. Đó là khoảng thời gian tâm lý căng như dây đàn, thể hiện rõ sức ép tinh thần mà mỗi chiến sĩ đều phải vượt qua để vững vàng bước vào trận đánh quyết định.Cuộc hành quân dọc đường 14 là một thử thách lớn, nơi bộ đội vừa di chuyển vừa chiến đấu trong điều kiện khắc nghiệt. Những trận đánh bất ngờ, những cuộc chạm trán căng thẳng khiến từng bước chân của họ đều nhuốm mồ hôi, bụi đất và cả sự kiên cường. Hình ảnh ấy tái hiện rõ nét tính chất hiểm nguy và linh hoạt của các chiến dịch giai đoạn cuối cuộc kháng chiến.Ngày 29/4/1975, Đà Nẵng và Quảng Nam được giải phóng – một mốc son đánh dấu sự sụp đổ của tuyến phòng thủ phía Nam. Chiến thắng này tạo đà cho bước tiến như vũ bão của quân giải phóng trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Ngay sau đó, những đoàn quân lại thần tốc lên đường, hướng về Sài Gòn với khí thế “thần tốc – táo bạo – bất ngờ – chắc thắng”.Khoảnh khắc xe tăng tiến thẳng vào Dinh Độc Lập, kết thúc chiến tranh, luôn được người cựu chiến binh nhắc đến với sự xúc động và tự hào. Đó không chỉ là chiến thắng quân sự mà còn là biểu tượng của tự do, là giây phút hàng triệu trái tim Việt Nam vỡ òa.Trên bước đường chiến dịch, những người lính còn mang theo nhiều kỷ niệm sâu sắc với người dân địa phương. Những ánh mắt tin yêu, những cái bắt tay xúc động hay lời cảm ơn thì thầm đã giúp họ hiểu rõ hơn giá trị nhân văn của cuộc chiến – nơi người lính không chỉ là chiến sĩ mà còn là người bảo vệ và sẻ chia nỗi khổ cùng đồng bào.Sau ngày đất nước thống nhất, người lính năm xưa trở về với đời thường, tiếp tục đóng góp cho cộng đồng qua công tác xã hội, giáo dục và chăm sóc sức khỏe. Dù chiến tranh đã lùi xa, ông vẫn luôn cố gắng truyền lại cho thế hệ sau những bài học quý giá về lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết và trách nhiệm với quê hương.Những hồi ức ấy, dù nhuốm màu thời gian, vẫn luôn là lời nhắc nhở về sự đánh đổi lớn lao của cả một thế hệ. Qua câu chuyện của người cựu chiến binh, ta thêm trân trọng hòa bình và hiểu rằng lịch sử không chỉ được làm nên bởi chiến thắng, mà còn bởi mồ hôi, nước mắt và sự hy sinh thầm lặng của biết bao con người.

Ảnh chân dung cựu chiến binh Cao Xuân Phượng

Thư và ảnh kỉ vật cùng những người đồng đội cũ