CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA – DẤU CHÂN NGƯỜI LÍNH KHÔNG MỎI

CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA – DẤU CHÂN NGƯỜI LÍNH KHÔNG MỎI

 Trong dòng chảy bất tận của lịch sử dân tộc, có những con người không ồn ào, không phô trương, nhưng cuộc đời họ lại lặng lẽ tỏa sáng như ngọn lửa âm ỉ, sưởi ấm cả một vùng ký ức. Chú Nguyễn Văn Năm – người con của quê hương Sông Cầu, Phú Yên – chính là một con người như thế. Một đời đi qua chiến tranh khốc liệt, một đời tận hiến cho nhân dân, cho quê hương, để rồi khi mái đầu đã bạc, dấu chân cống hiến của chú vẫn còn in đậm trên từng mảnh đất quê nhà.

Sinh năm 1946, tại khu phố Mỹ Thành, phường Xuân Thành (nay là phường Xuân Đài), chú Năm lớn lên trong những năm tháng đất nước chìm trong khói lửa, đàn áp của chế độ Ngô Đình Diệm, chúng đưa ra Luật 10/59 hết sức tàn bạo. Năm 1963, Ngô Đình Diệm bị sụp đổ. Đến năm 1964, khi tuổi đời chưa tròn 20 – cái tuổi người ta thường mơ ước về tương lai riêng – chú đã gác lại tất cả để cùng 9 anh em thoát ly theo cách mạng, dấn thân vào con đường đầy gian khổ, hiểm nguy, nhưng chan chứa lý tưởng yêu nước.

Chú đi theo Cách mạng từ quê ra Vũng Me, rồi lại về Gành Đỏ lên Mỹ Lương về Đá Dăng theo căn cứ cách mạng, ở đây chú học tập chính trị - quân sự trong 2 tháng về đơn vị tập trung ở Huyện đội Sông Cầu. Các năm sau này, ở huyện đội Sông Cầu thành lập đại đội , bản thân chú theo hoạt động từ Xuân Thọ đến Bãi Đồng, Trung Trinh, Vũng Chào, Vũng La, Phú Hậu, Hòa Lợi, Hòa An, rồi Hòn Chùa, Long Thạnh, thôn 8 xã Xuân Lộc… mỗi địa danh chú đi qua đều thấm đẫm mồ hôi, máu và cả những lần đối diện sinh – tử trong gang tấc. Người lính trẻ năm ấy mang trong tim một niềm tin sắt son: còn giặc thì còn chiến đấu.

Khi quân địch chiếm đóng gắt gao nhiều khu vực ở Sông Cầu, chú Năm xung phong tham gia lực lượng dân quân tự vệ tại Đồng Bé – nơi được xem là “điểm nóng” nguy hiểm. Trong một trận đánh ác liệt, chú đã trực tiếp tiêu diệt ba tên nghĩa quân của địch, góp phần bảo vệ cơ sở cách mạng và sự an toàn cho nhân dân. Đó không chỉ là chiến công, mà là minh chứng cho lòng quả cảm của người lính trẻ không ngại hy sinh vì Tổ quốc.

Đầu năm 1970, chú bị thương ở chân. Vết thương chiến tranh buộc chú phải tạm rời chiến trường. Nhưng khi sức khỏe vừa hồi phục, chú lại chọn trở về nơi nguy hiểm, tiếp tục làm quân giới tại Huyện đội Sông Cầu. Trong âm thầm, chú nghiên cứu, sửa chữa vũ khí, chế tạo bom mìn, lựu đạn, trực tiếp tháo gỡ bom mìn của địch. Mỗi lần làm việc là một lần đối diện với hiểm nguy, nhưng chú chưa bao giờ chùn bước, bởi chú hiểu rằng: một quả mìn tháo gỡ thành công là thêm một sinh mạng được bảo toàn.

Hòa bình lập lại, khi nhiều người chọn nghỉ ngơi sau những năm dài bom đạn, chú Năm lại tiếp tục một cuộc “chiến đấu” khác – chiến đấu với đói nghèo, lạc hậu của quê hương. Từ năm 1977 đến 2016, trên cương vị Trưởng thôn Mỹ Thành, xã Xuân Thọ, huyện Sông Cầu, tỉnh Phú Yên (được nhập lại từ 3 thôn Mỹ Thành – Chánh Bắc – Mỹ Hải), chú miệt mài lo cho dân, cho trẻ nhỏ. Chú trăn trở trước những lớp học tạm bợ, những đứa trẻ thiếu điều kiện đến trường, đường xá đi lại khó khăn. Với tâm niệm “muốn quê hương đổi thay thì phải bắt đầu từ con chữ”, chú không quản ngại khó khăn cùng với anh em trong thôn và lực lượng Biên phòng của thôn, kiên trì xin đất của dân, vận động kiều bào và các mạnh thường quân trong và ngoài nước xây các điểm trường ở Mỹ Thành và Mỹ Hải, nhờ các chú biên phòng dạy chữ cho các đứa trẻ trong thôn. Vài năm sau cấp trên điều giáo viên về thôn dạy, bản thân chú cùng với dân địa phương kêu gọi hỗ trợ mua lại những mảnh đât trống, những ngôi nhà chiến tranh không có người ở để xây các trường mẫu giáo.

Từ những mái lá đơn sơ, từng ngôi trường khang trang dần được dựng lên. Đến năm 2016, bằng tâm huyết và uy tín của mình, chú và ban nhân dân của thôn Mỹ Thành cùng với ông Huỳnh Văn Chín đã góp phần xây dựng 7 ngôi trường học cho trẻ em địa phương. Những ngôi trường ấy không chỉ mở ra tri thức, mà còn mở ra hy vọng, ươm mầm tương lai cho biết bao thế hệ.

Từ năm 2016 đến tháng 10/2025, dù tuổi đã cao, chú vẫn tiếp tục công tác tại Mặt trận phường Xuân Thành (cũ). Ở đâu cần, chú có mặt; ai khó khăn, chú sẻ chia. Những việc làm nghĩa tình ấy đã góp phần thắt chặt tình làng nghĩa xóm, lan tỏa tinh thần đoàn kết trong cộng đồng.

Ghi nhận những đóng góp bền bỉ suốt cả cuộc đời, chú Nguyễn Văn Năm đã được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều giấy khen, bằng khen và huy chương cao quý. Nhưng với chú, phần thưởng lớn nhất không nằm ở tấm huân chương, mà là sự đổi thay của quê hương, là nụ cười của nhân dân, là tiếng đọc bài vang lên trong những ngôi trường mới.

Hôm nay, khi đã nghỉ hưu, chú Năm sống an vui bên gia đình. Thế nhưng, câu chuyện cuộc đời chú vẫn còn nguyên giá trị – như một ngọn lửa truyền cảm hứng, nhắc nhở thế hệ hôm nay và mai sau về lòng yêu nước, sự hy sinh thầm lặng và trách nhiệm với cộng đồng.

Cuộc đời chú Nguyễn Văn Năm – một đời người lính Cụ Hồ – đã đi trọn vẹn từ thời hoa lửa đến những mùa bình yên, lặng lẽ mà cao đẹp, giản dị mà vĩ đại.