Câu chuyện thời hoa lửa – Người giữ con đường cuối cùng
Chiều xuống trên vùng đồi gió lộng, con đường đất đỏ dẫn vào bản nhỏ vẫn còn in hằn dấu xe cũ. Người trong bản kể rằng, ngày xưa nơi đây từng là một trọng điểm ác liệt, nơi bao đoàn xe phải đi qua trong mưa bom bão đạn. Và giữa những năm tháng ấy, có một người lính đã âm thầm trở thành “người giữ đường”.
Ông tên là Quang, nhập ngũ khi vừa tròn hai mươi tuổi. Trước chiến tranh, ông là thợ sửa máy ở một xưởng nhỏ. Nhưng khi đất nước gọi tên, ông gác lại tất cả, khoác balo lên đường vào Nam.
Đơn vị của ông có nhiệm vụ đảm bảo thông suốt một tuyến đường vận chuyển chiến lược. Nghe thì đơn giản, nhưng thực tế lại là những ngày dài đối mặt với nguy hiểm. Ban ngày, bom có thể rơi bất cứ lúc nào. Ban đêm, họ phải lặng lẽ sửa đường trong ánh đèn mờ, chỉ cần một tiếng động cũng có thể bị phát hiện.
Quang không phải người nói nhiều. Đồng đội nhớ ông nhất ở đôi bàn tay luôn lấm bùn đất và ánh mắt bình tĩnh lạ thường, ngay cả khi xung quanh là tiếng nổ và đất rung chuyển.
Trong đơn vị, có cậu lính trẻ tên Bình, mới mười tám tuổi, lúc nào cũng mang theo một cây bút chì nhỏ. Bình nói sau chiến tranh sẽ vẽ lại con đường này, vẽ cả những người đã cùng mình đi qua nó. Quang nghe vậy chỉ cười, vỗ vai: “Cứ sống đã rồi hãy vẽ.”
Một đêm mưa lớn, đơn vị nhận nhiệm vụ khẩn: phải thông tuyến đường để đoàn xe tiếp tế kịp qua trước rạng sáng. Trời tối đen, mưa xối xả, đường trơn trượt và bị bom đánh sập nhiều đoạn.
Quang cùng tổ của mình đi trước mở đường. Họ lội bùn, dọn đá, đánh dấu từng đoạn nguy hiểm. Mỗi bước đi đều phải tính toán cẩn thận. Phía xa, tiếng máy bay vẫn gầm rú không ngừng.
Khi họ đang làm việc ở đoạn dốc, một trận bom bất ngờ dội xuống gần đó. Đất đá sạt lở, con đường vừa sửa xong lại bị chắn kín. Nếu không kịp thông, cả đoàn xe phía sau sẽ bị kẹt lại trong vùng nguy hiểm.
Không ai nói gì, tất cả lao vào làm việc. Quang là người ở lại cuối cùng, trực tiếp hướng dẫn từng chiếc xe vượt qua đoạn đường hẹp.
Đến chiếc xe cuối cùng, trời vẫn chưa sáng. Nhưng lúc ấy, một tiếng nổ lớn vang lên từ phía taluy. Đất đá đổ xuống, chắn ngang lối rút.
Mọi người hoảng hốt tìm cách tránh. Nhưng Quang nhìn thấy phía sau vẫn còn một xe chở thương binh chưa qua hết đoạn nguy hiểm.
Ông không do dự. Ông chạy ngược lại, dùng tay và xẻng cố gắng mở lại lối đi. Mưa tạt vào mặt, đất bùn trơn trượt, nhưng ông vẫn không dừng.
Chiếc xe cuối cùng vừa kịp vượt qua thì một loạt rung chấn mạnh ập đến. Con đường phía sau sụp xuống.
Khi mọi thứ lắng lại, người ta chỉ thấy con đường đã được mở thông, đoàn xe đã đi qua an toàn. Còn Quang thì không còn ở đó nữa.
Trong túi áo ông, đồng đội tìm thấy một mảnh giấy nhỏ, viết vội bằng bút chì:
“Nếu con đường này thông suốt, coi như tôi vẫn còn đứng đây.”
Sau chiến tranh, tuyến đường ấy trở thành con đường hòa bình, nối những vùng quê từng bị chia cắt. Người dân không ai quên người lính đã “giữ đường” bằng cả cuộc đời mình.
Họ đặt một tấm bia nhỏ bên vệ đường, không ghi nhiều, chỉ có một dòng: “Người giữ con đường cuối cùng.”
Tôi đứng trước con đường ấy vào một buổi chiều yên tĩnh. Gió thổi qua hàng cây, bụi đường bay nhẹ trong ánh nắng. Tôi chợt hiểu rằng, “thời hoa lửa” không chỉ là những trận đánh lớn, mà còn là những con người âm thầm đứng lại để người khác được đi tiếp.
Và chính họ đã làm nên những con đường dẫn chúng ta đến hòa bình hôm nay.



