CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA - Ông Lê Ánh Xoa
Có những chặng đường lịch sử đã lùi vào dĩ vãng, nhưng âm vang của chúng vẫn còn mãi trong lòng những người đang sống. “Thời hoa lửa” – cụm từ gợi lên biết bao ký ức vừa khốc liệt, vừa đẹp đẽ như những đóa hoa nở giữa đạn bom. Đó là thời mà tuổi trẻ của biết bao con người đã hóa thành những dòng huyết mạch đỏ au, viết nên trang sử bi hùng của dân tộc. Và chính trong dòng chảy của thời gian ấy, những con người bình dị đã bước ra từ chiến tranh, mang theo cả một trời ký ức mà mỗi lần được kể lại, ta như nghe cả tiếng đất rung, trời chuyển.
Giữa những mảnh ký ức rực lửa ấy, câu chuyện của ông Lê Ánh Xoa – một cựu chiến binh từng chiến đấu từ giải phóng miền Nam đến chiến trường Campuchia – đã để lại trong tôi nhiều suy nghĩ sâu sắc. Từng câu chuyện của ông hiện lên như một chứng tích sống, kể lại cho chúng ta nghe không chỉ về những trận đánh, mà còn về cả cảm xúc, nỗi nhớ, sự hy sinh mà thế hệ ông đã gửi lại trong chiến tranh. Ông Lê Ánh Xoa, sinh năm 1954, quê ở Ông Đình-Khoái Châu- Hưng Yên(cũ), nay thuộc thôn Thống Nhất- Xã Triệu Việt Vương - Hưng Yên,nơi những cánh đồng lúa xanh mướt và dòng sông Hồng đỏ nặng phù sa gắn bó với tuổi thơ ông. Lớn lên giữa thời kỳ đất nước còn chìm trong khói lửa, ông sớm hiểu thế nào là mất mát, thế nào là nỗi đau chiến tranh.
Khi tròn 20 tuổi, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, ông rời quê hương Hưng Yên, rời gia đình và cuộc sống lam lũ nơi đồng ruộng để lên đường nhập ngũ. Ông nói rằng ngày đó, chẳng suy nghĩ nhiều, chỉ có một mong muốn: được góp sức mình để bảo vệ đất nước, để mang lại hòa bình cho quê hương.Những năm tháng sau đó là chuỗi ngày dài mà ông không bao giờ quên. Ông tham gia nhiều chiến dịch lớn: giải phóng Đà Nẵng, giải phóng Nha Trang, sang Campuchia giúp nước bạn thoát khỏi chế độ diệt chủng .Lên đường nhập ngũ ông được biên chế vào lực lượng pháo binh – một nhiệm vụ vô cùng gian khổ và hiểm nguy. Pháo binh phải di chuyển nặng nề, luôn là mục tiêu bị địch phát hiện, và mỗi lần khai hỏa là mỗi lần đứng trước tử thần. Những ngày đầu ở chiến trường,Ông kể: “Làm pháo binh, cái gì cũng nặng: pháo nặng, đạn nặng, trách nhiệm cũng nặng.” Họ phải kéo từng khẩu pháo đi qua đồi núi hiểm trở, lội suối, băng rừng. Có khi cả tiểu đội cùng đẩy một khẩu pháo nặng hàng trăm cân, mồ hôi ướt đẫm lưng áo, tay tê dại vì dây thừng cứa vào da.
Trong vô số trận chiến, điều khiến ông nhớ nhất chính là trận đánh chốt chặn ở Nông Sơn, Quảng Nam. Đó là những ngày lửa đạn khốc liệt đến nghẹt thở.Ông nhớ như in lần đầu khai hỏa trong trận ấy: Khi tiếng hiệu lệnh vang lên, cả đại đội pháo binh rung chuyển. Ông và đồng đội lao vào vị trí, người nạp đạn, người kê pháo, người đo tọa độ. Chỉ trong vài giây, một viên đạn pháo khổng lồ được đẩy vào nòng.Rồi… “ĐOÀNG!”. Cả mặt đất như rung chuyển, bụi đất bốc lên mù mịt. Tiếng pháo của ta hòa vào tiếng bom đạn địch tạo thành bản giao hưởng kinh hoàng của chiến tranh. Địch phản pháo dữ dội. Đất đá bắn tung tóe, nhiều lúc ông phải áp sát xuống hố pháo, cảm nhận rõ hơi nóng của mảnh bom xé qua trên đầu. Có hôm, pháo địch nã suốt đêm, hầm rung lên từng hồi như muốn sập xuống. Nhưng không ai rời vị trí.Ông kể:“Làm pháo binh là phải bình tĩnh. Chỉ cần sai một ly, đạn có thể rơi trúng đồng đội mình”.
Những ngày sống giữa núi rừng Quảng Nam như thể mới xảy ra hôm qua: những bữa cơm nắm khô, uống nước suối thay nước lọc, quần áo ẩm ướt, người thì đầy muỗi đốt, đói rét triền miên. Có khi một tuần liền mới được về căn cứ tắm một lần. Thế nhưng ai cũng nắm chặt tay súng, kiên định trong ánh mắt và đầy niềm tin trong từng bước chân. Đêm đến, họ nằm chui trong hầm, thay nhau canh gác, nghe tiếng pháo nổ rền trên đầu mà tim như thắt lại. “Một sống hai chết, nhưng không ai lùi bước. Chúng tôi đánh vì niềm tin vào đất nước mình” ông nói, ánh mắt sâu thẳm. “Chúng tôi đánh vì niềm tin vào Tổ quốc, vì phía sau mình là nhân dân”.
Ký ức về đồng đội là điều khiến ông xúc động nhất. Họ là những chàng trai trẻ như ông, người miền Trung, người miền Nam, người miền Bắc – cùng tụ họp dưới một màu áo lính. Họ chia nhau từng nắm cơm, từng ca nước; họ động viên nhau vượt qua bệnh tật và vết thương. Có đêm, giữa rừng lạnh, họ ôm nhau ngủ để giữ chút hơi ấm. Có người chỉ mới kịp ăn nửa nắm cơm đã phải chạy ra trận địa; có người vừa hứa “đánh trận này xong sẽ về quê cưới vợ” nhưng rồi mãi mãi nằm lại nơi rừng núi.Ông nói mà mắt đỏ hoe:“Thấy đồng đội ngã xuống trước mặt, đau xót lắm. Nhưng không ai lùi bước. Vì nếu mình ngã, phía sau là Tổ quốc.Mình phải sống và chiến đấu thay phần của anh em…
Rồi ngày 30/4/1975 – ngày lịch sử mà cả dân tộc không thể nào quên, khiến ông xúc động đến mức không kìm được nước mắt. Những tiếng reo “Giải phóng rồi!” vang lên giữa đường phố, hòa lẫn tiếng khóc, tiếng cười, tạo nên một khoảnh khắc mà ông bảo: “Cả đời cũng không quên được”. Nhưng chiến tranh chưa dừng lại ở đó với ông. Đến tháng 12/1978, ông Lê Ánh Xoa lại tiếp tục lên đường sang Campuchia, là pháo binh, ông tiếp tục chiến đấu giữa rừng sâu, chống lại tàn quân diệt chủng để cứu nhân dân nước bạn.Ở nơi đất khách, bệnh tật, thiếu thốn và nỗi nhớ nhà bủa vây, nhưng ông vẫn kiên cường vì tin rằng:“Giúp bạn cũng là giúp chính mình.” Những tháng ngày làm nhiệm vụ trên đất nước Campuchia xa xôi là khoảng thời gian ông Xoa nhớ nhà nhiều nhất. Ở nơi rừng sâu hun hút, tiếng côn trùng kêu rả rích giữa đêm tối, đôi khi ông cảm thấy mình như bị tách khỏi thế giới. Đất khách lạ lùng, khí hậu khắc nghiệt, bệnh tật rình rập… khiến nỗi nhớ quê nhà trong ông dâng lên từng ngày, từng giờ. Có những tối ông một mình ra mé rừng, ngồi nhìn lên trời tìm một ngôi sao giống như ở quê, chỉ để cảm thấy mình không quá xa mái nhà nhỏ bé ở Hưng Yên.Ông thở dài kể lại:“Nhớ nhà đến quay quắt, chỉ muốn chạy thật nhanh về ôm mẹ một cái. Nhưng chiến tranh thì không cho phép”.
Sau nhiều năm chiến đấu nơi chiến trường ác liệt,ông Xoa cuối cùng cũng được trở về quê hương trong niềm vui vỡ òa của gia đình và bà con xóm làng, trở về với mảnh đất Hưng Yên.Ông Lê Ánh Xoa được đơn vị trao tặng huy chương chiến sĩ vẻ vang. Trong buổi lễ trang trọng, khi người chỉ huy gắn tấm huy chương lên ngực, ông chỉ lặng lẽ cúi đầu. Ánh kim loại sáng lên dưới nắng khiến ông nhớ đến những đồng đội đã nằm lại nơi rừng sâu, nhớ những năm tháng gian khổ mà mình đã trải qua. Ông nói: “Tấm huy chương này không chỉ của tôi, mà của tất cả anh em đã chiến đấu cùng nhau.” Niềm tự hào xen lẫn nỗi nghẹn ngào khiến ông không thể quên khoảnh khắc ấy.
Huy chương của Ông Lê Ánh Xoa
Dù chiến tranh đã lùi xa, nhưng những cống hiến thầm lặng của ông Lê Ánh Xoa vẫn không bị thời gian làm phai mờ. Nhờ những năm tháng kiên cường chiến đấu, lập nhiều thành tích trong giải phóng miền Nam và làm nghĩa vụ quốc tế tại Campuchia, ông được Nhà nước ghi nhận là người có công với cách mạng. Tấm bằng vàng lưu trữ lý lịch quân nhân được trao cho ông không chỉ là niềm tự hào của riêng ông, mà còn là sự trân trọng của Tổ quốc dành cho một người lính đã dành trọn tuổi trẻ cho non sông. Giờ đây, khi chiến tranh đã lùi xa, ông Lê Ánh Xoa đang sống những ngày bình yên bên gia đình và con cháu tại quê nhà Hưng Yên.Mái tóc bạc theo năm tháng, nhưng nụ cười hiền hậu của ông lúc nào cũng khiến ngôi nhà trở nên ấm cúng. Những buổi chiều, ông thường ngồi ngoài hiên uống chén trà, nghe tiếng trẻ con nô đùa trong sân—âm thanh giản dị nhưng quý giá mà ngày ở chiến trường ông từng ước ao biết bao.
Tấm bảng vàng lưu trữ lý lịch quân nhân
Cuối buổi trò chuyện, ông Lê Ánh Xoa nhìn xa xăm rồi chậm rãi nhắn nhủ thế hệ trẻ hôm nay. Ông nói rằng để có được hòa bình, độc lập và cuộc sống đầy đủ như bây giờ, biết bao thế hệ cha anh đã phải đánh đổi bằng tuổi trẻ, bằng mồ hôi, nước mắt và cả máu xương.Các cháu sinh ra trong hòa bình là một điều may mắn,nhưng hòa bình không tự nhiên mà có. Phải biết trân trọng, giữ gìn. Phải sống tử tế, cố gắng học tập, rèn luyện để xứng đáng với những gì các thế hệ đi trước đã hy sinh.
Nghe câu chuyện của ông Lê Ánh Xoa – người lính trẻ năm nào nay đã bước sang tuổi xế chiều – tôi mới thật sự hiểu rằng hòa bình là món quà đánh đổi bằng máu và nước mắt. “Thời hoa lửa” của ông là thời của gian khổ, hy sinh, nhưng cũng là thời của lý tưởng cao đẹp mà lớp trẻ chúng tôi khó có thể hình dung hết nếu không được lắng nghe từ chính những người đã đi qua nó.Câu chuyện của ông không chỉ là một trang ký ức riêng, mà là lời nhắc nhở về trách nhiệm của thế hệ hôm nay: phải biết trân trọng độc lập, gìn giữ hòa bình, sống xứng đáng với những gì cha anh đã đánh đổi. Trong ánh mắt người cựu chiến binh ấy, tôi nhìn thấy không chỉ nỗi đau, mà còn cả niềm tự hào – niềm tự hào của một con người đã sống trọn với Tổ quốc, với đồng đội và với tuổi trẻ của mình.“Thời hoa lửa” có thể đã lùi vào quá khứ, nhưng những con người của thời ấy – như ông Lê Ánh Xoa – mãi mãi là ngọn lửa soi sáng và tiếp thêm sức mạnh cho các thế hệ sau.
