CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA PHAN ĐÌNH GIÓT - KHI THÂN NGƯỜI LẤP KÍN CỬA TỬ, MỞ ĐƯỜNG CHO ĐỒNG ĐỘI

Tác giả: Nguyễn Minh Công

Đơn vị: KHMT K22A, Trường Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông Thái Nguyên

*LỜI NÓI ĐẦU

Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 là một trong những mốc son chói lọi nhất của lịch sử dân tộc Việt Nam. Đằng sau chiến thắng vang dội ấy là biết bao con người đã gửi lại tuổi trẻ, ước mơ và cả tính mạng của mình nơi chiến trường. Có người được lịch sử ghi tên, cũng có người mãi mãi nằm lại mà không kịp để lại một lời từ biệt. Họ đã cùng nhau tạo nên một thời kỳ mà lòng yêu nước được thể hiện không chỉ bằng lời nói, mà bằng những lựa chọn quyết liệt giữa sự sống và sự hy sinh.

Trong số những người anh hùng ấy, Phan Đình Giót để lại một câu chuyện đặc biệt. Giữa lúc hỏa lực từ lô cốt địch ngăn cản bước tiến của đơn vị, ông đã dùng chính thân mình lấp lỗ châu mai, tạo cơ hội cho đồng đội xông lên tiêu diệt cứ điểm. Đó chỉ là một khoảnh khắc rất ngắn trong toàn bộ chiến dịch, nhưng lại mang sức nặng của một đời người và trở thành biểu tượng trường tồn của chủ nghĩa anh hùng cách mạng.

Là một sinh viên Khoa học máy tính được học tập trong thời bình, em biết đến chiến tranh chủ yếu qua sách vở, hình ảnh và những câu chuyện của thế hệ đi trước. Em chưa từng phải đối diện với bom đạn, nhưng càng sống trong hòa bình, em càng hiểu rằng cuộc sống hôm nay không tự nhiên mà có. Viết về Phan Đình Giót là dịp để em nhìn lại quá khứ, bày tỏ lòng biết ơn và tự nhắc mình phải sống có trách nhiệm hơn với những hy sinh đã làm nên độc lập của dân tộc.

I. TUỔI THƠ TRÊN MẢNH ĐẤT HÀ TĨNH

Phan Đình Giót sinh năm 1922 tại làng Vĩnh Yên, xã Cẩm Quan, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh. Ông lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo, giữa vùng quê thường xuyên phải chịu đựng thiên tai, nắng nóng và những mùa màng khắc nghiệt.

Tuổi thơ của ông không có nhiều ngày tháng đủ đầy. Từ nhỏ, Phan Đình Giót đã phải làm thuê, cuốc mướn để giúp gia đình. Những năm tháng cơ cực ấy khiến ông sớm thấu hiểu nỗi khổ của người dân mất nước và hình thành trong ông một ý chí mạnh mẽ, bền bỉ.

Chính từ một làng quê nghèo khó, người thanh niên ấy đã bước vào cuộc kháng chiến với mong muốn giành lại tự do cho dân tộc. Ông không ra đi để tìm kiếm vinh quang cho riêng mình. Điều thôi thúc ông là khát vọng về một ngày quê hương không còn bóng quân xâm lược, người dân được làm chủ cuộc đời và trẻ em không phải lớn lên trong đói nghèo, áp bức.

II. TỪ NGƯỜI NÔNG DÂN ĐẾN NGƯỜI CHIẾN SĨ

Năm 1950, Phan Đình Giót gia nhập bộ đội chủ lực. Ông được biên chế vào Đại đội 58, Tiểu đoàn 428, Trung đoàn 141, Đại đoàn 312. Từ đây, cuộc đời của người thanh niên Hà Tĩnh gắn liền với những cuộc hành quân và những trận chiến đầy gian khổ.

Trong đơn vị, Phan Đình Giót được đồng đội biết đến là một người sống giản dị, kiên trì và luôn sẵn sàng nhận nhiệm vụ khó khăn. Ông tham gia nhiều chiến dịch, từng bước trưởng thành trong môi trường quân đội và tích lũy kinh nghiệm chiến đấu.

Trong mỗi trận đánh, ông thường đảm nhận những công việc nguy hiểm như mở đường, phá hàng rào và đánh bộc phá. Đây là những nhiệm vụ đòi hỏi người chiến sĩ phải tiếp cận rất gần vị trí phòng thủ của đối phương, đồng nghĩa với việc luôn phải đối mặt với hỏa lực trực tiếp. Dù vậy, Phan Đình Giót chưa từng lấy hiểm nguy làm lý do để lùi bước.

Ở ông, lòng dũng cảm không phải là sự bốc đồng nhất thời. Đó là kết quả của một quá trình rèn luyện lâu dài, được hình thành từ tình yêu quê hương, ý thức kỷ luật và trách nhiệm đối với đồng đội.

III. TIẾN VỀ ĐIỆN BIÊN PHỦ

Cuối năm 1953, thực dân Pháp xây dựng Điện Biên Phủ thành một tập đoàn cứ điểm quân sự kiên cố. Chúng bố trí hệ thống hầm hào, lô cốt, hàng rào dây thép gai và nhiều vị trí hỏa lực nhằm ngăn chặn các đợt tiến công của quân ta.

Trong hệ thống phòng thủ ấy, Him Lam là một cứ điểm quan trọng ở khu vực phía bắc. Đây được xem là một trong những cánh cửa bảo vệ vòng ngoài của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Muốn tiến sâu vào trung tâm, quân ta trước hết phải phá vỡ vị trí này.

Đơn vị của Phan Đình Giót được giao tham gia trận đánh mở màn vào cứ điểm Him Lam. Nhiệm vụ của ông và các chiến sĩ bộc phá là vượt qua hỏa lực của địch, phá hàng rào và mở cửa đột phá để lực lượng xung kích tiến vào.

Trước giờ nổ súng, mỗi người lính đều hiểu rằng trận đánh sẽ vô cùng ác liệt. Nhưng họ cũng hiểu ý nghĩa lớn lao của nhiệm vụ đang gánh trên vai. Nếu Him Lam bị tiêu diệt, tuyến phòng thủ bên ngoài của quân Pháp sẽ bị phá vỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho những trận đánh tiếp theo.

IV. ĐÊM HIM LAM RỰC LỬA

Chiều tối ngày 13 tháng 3 năm 1954, pháo binh quân ta đồng loạt khai hỏa, mở màn chiến dịch Điện Biên Phủ. Cả khu vực Him Lam rung chuyển trong tiếng pháo, tiếng súng và những đợt xung phong liên tiếp.

Phan Đình Giót cùng đồng đội mang bộc phá lao lên phá hàng rào. Con đường tiến vào cứ điểm bị bao phủ bởi dây thép gai, hố chông và hỏa lực dày đặc. Nhiều chiến sĩ bị thương hoặc hy sinh, nhưng đội hình vẫn tiếp tục tiến về phía trước.

Trong quá trình chiến đấu, Phan Đình Giót bị thương. Máu chảy trên cơ thể nhưng ông không rời khỏi trận địa. Ông tiếp tục cùng đồng đội đánh bộc phá, phá các lớp hàng rào và mở rộng đường tiến công.

Mỗi mét đất giành được đều phải đổi bằng mồ hôi, máu và sinh mạng. Trong hoàn cảnh ấy, ý chí của người chiến sĩ trở thành yếu tố quyết định. Phan Đình Giót hiểu rằng nếu những người đi đầu dừng lại, toàn bộ mũi tiến công phía sau cũng có thể bị chặn đứng.

V. LẤY THÂN MÌNH LẤP LỖ CHÂU MAI 

Khi cửa mở đã được hình thành, quân ta nhanh chóng tiến vào cứ điểm. Tuy nhiên, hỏa lực từ một lô cốt của địch bất ngờ bắn dữ dội qua lỗ châu mai, khiến đội hình xung kích bị chặn lại. Nhiều chiến sĩ không thể tiến lên giữa làn đạn dày đặc.

Phan Đình Giót lúc này đã bị thương, sức lực giảm dần nhưng vẫn cố tiếp cận vị trí địch. Trước mắt ông là lỗ châu mai đang liên tục nhả đạn; phía sau là những người đồng đội đang chờ thời cơ xung phong.

Trong khoảnh khắc quyết định ấy, ông đã lựa chọn hành động mà không phải ai cũng có đủ dũng khí thực hiện. Phan Đình Giót lao lên, dùng chính thân mình bịt kín lỗ châu mai của địch.

Hỏa lực từ lô cốt tạm thời bị dập tắt. Tận dụng thời cơ quý giá đó, đồng đội của ông đồng loạt xông lên, tiêu diệt vị trí phòng thủ và tiếp tục đánh chiếm cứ điểm Him Lam.

Phan Đình Giót đã hy sinh, nhưng sự hy sinh của ông không phải là một sự kết thúc vô nghĩa. Thân người chiến sĩ ngã xuống đã trở thành tấm lá chắn cho đồng đội, đồng thời mở ra con đường dẫn đến thắng lợi của trận đánh.

VI. Từ một chiến sĩ bộc phá đến biểu tượng của tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh"

Hành động của Phan Đình Giót diễn ra chỉ trong vài giây, nhưng để có được sự lựa chọn ấy là cả một quá trình sống, rèn luyện và chiến đấu. Đó là sự kết tinh của lòng yêu nước, tinh thần kỷ luật và tình cảm dành cho đồng đội.

Ông hiểu rõ rằng lao vào lỗ châu mai gần như đồng nghĩa với hy sinh. Tuy nhiên, trong thời khắc sống còn, ông đã đặt sự an toàn của đơn vị và thắng lợi của trận đánh lên trên sinh mạng cá nhân.

Điều khiến câu chuyện ấy sống mãi không chỉ nằm ở mức độ phi thường của hành động, mà còn nằm ở động cơ phía sau nó. Phan Đình Giót không hành động để được ca ngợi. Ông hành động bởi nếu không có người chặn họng súng địch, những người đồng đội phía sau có thể tiếp tục ngã xuống.

Vì vậy, hình ảnh Phan Đình Giót lấy thân mình lấp lỗ châu mai đã vượt khỏi phạm vi của một chiến công cá nhân. Đó là biểu tượng của tình đồng chí, của tinh thần đặt lợi ích chung lên trên bản thân và của ý chí quyết tâm giành độc lập bằng mọi giá.

VII. TỪ HIM LAM ĐẾN CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN PHỦ 

Sau nhiều giờ chiến đấu, quân ta tiêu diệt cứ điểm Him Lam, hoàn thành thắng lợi trận mở màn của chiến dịch. Kết quả này góp phần làm suy yếu hệ thống phòng thủ của quân Pháp và củng cố niềm tin chiến thắng cho bộ đội ta.

Năm mươi sáu ngày đêm sau đó là một hành trình đầy gian khổ. Bộ đội ta tiếp tục chiến đấu trong điều kiện thiếu thốn, đào hào tiến sát các cứ điểm, vượt qua bom đạn và từng bước thu hẹp phạm vi kiểm soát của đối phương.

Chiều ngày 7 tháng 5 năm 1954, lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” tung bay trên nóc hầm chỉ huy của tướng De Castries. Chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng, tạo nên một chiến thắng có ý nghĩa to lớn đối với cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Trong chiến thắng chung ấy có sự đóng góp của hàng vạn cán bộ, chiến sĩ và nhân dân. Có những người trở về trong niềm vui chiến thắng, nhưng cũng có những người như Phan Đình Giót đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.

Năm 1955, Phan Đình Giót được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên tuổi của ông từ đó được nhắc đến như một trong những biểu tượng tiêu biểu của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.

VIII. NGƯỜI TRẺ TRƯỚC MỘT CÂU HỎI CỦA LỊCH SỬ 

Hơn bảy mươi năm đã trôi qua, thế hệ trẻ hôm nay được sinh ra và trưởng thành trong một hoàn cảnh hoàn toàn khác. Chúng em không phải cầm súng ra trận, không phải vượt qua hàng rào dây thép gai hay đối diện với những lỗ châu mai đầy lửa đạn.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa rằng người trẻ không còn trách nhiệm với đất nước. Mỗi thời đại đặt ra những nhiệm vụ khác nhau. Nếu trách nhiệm của thế hệ Phan Đình Giót là chiến đấu để giành lại độc lập, thì trách nhiệm của thế hệ hôm nay là học tập, lao động và góp phần xây dựng một đất nước phát triển, văn minh.

Lòng yêu nước trong thời bình không nhất thiết phải bắt đầu bằng những việc lớn lao. Nó có thể được thể hiện qua sự nghiêm túc trong học tập, trung thực trong công việc, tôn trọng pháp luật và sẵn sàng đóng góp kiến thức của mình cho cộng đồng.

Một người trẻ chưa thể làm thay đổi đất nước chỉ trong một ngày. Nhưng nếu mỗi người đều thực hiện tốt trách nhiệm ở vị trí của mình, những đóng góp nhỏ ấy sẽ tạo nên sức mạnh chung, giống như từng người lính năm xưa đã góp phần tạo nên chiến thắng Điện Biên Phủ.

Hình 1. Chân dung anh hùng Phan Đình Giót

(Nguồn: Báo điện tử Quân đội nhân dân)

Hình 2. Phan Đình Giót lấy thân mình lấp lỗ châu mai

(Mô hình trưng bày tại Bảo tàng Chiến thắng Lịch sử Điện Biên Phủ — nguồn: Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2)

NGUỒN TÀI LIỆU THAM KHẢO

• Tư liệu về Anh hùng liệt sĩ Phan Đình Giót được tổng hợp từ các nguồn thông tin lịch sử chính thống của cơ quan nhà nước, Bộ Quốc phòng và Báo Quân đội nhân dân.