CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA TÔ VĨNH DIỆN – NGƯỜI ANH HÙNG LẤY THÂN LÀM GIÁ SÚNG

Tác giả:TRẦN ĐĂNG KHOA

Đơn vị: QTVP -  K24C -  Khoa Kinh Tế & Quản Trị - Trường Đại Học Công Nghệ Thông Tin Và Truyền Thông – Đại Học Thái Nguyên

*LỜI NÓI ĐẦU

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng ký ức về một "thời hoa lửa" - thời đại mà cả một thế hệ thanh niên sẵn sàng dâng hiến tuổi xuân cho độc lập dân tộc - vẫn luôn vẹn nguyên trong tâm khảm mỗi người dân Việt Nam. Trong những năm tháng rực lửa của chiến dịch Điện Biên Phủ, có những con người đã ngã xuống khi tuổi đời mới đôi mươi, để lại những tượng đài bất tử về lòng quả cảm. Bài viết này xin được nghiêng mình kính cẩn trước hương hồn Anh hùng liệt sĩ Tô Vĩnh Diện, người đã dùng chính thân mình để viết nên một huyền thoại bên vách núi Tây Bắc.

Trong những năm tháng kháng chiến chống Pháp gian lao và anh dũng, có một thế hệ thanh niên đã đi vào khói lửa với lý tưởng sống cao đẹp: "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh". Họ là những người con ưu tú của đất nước, lớn lên từ bùn đất nhưng mang trong mình chí khí hiên ngang của một dân tộc anh hùng. Một trong những tấm gương tiêu biểu, người đã viết nên huyền thoại bằng chính máu xương của mình trên những cung đường kéo pháo Điện Biên hiểm trở, chính là Khẩu đội trưởng Tô Vĩnh Diện. Câu chuyện về sự hy sinh anh dũng của ông đã trở thành một dấu ấn sâu đậm trong "thời hoa lửa" của dân tộc Việt Nam.

I.Người chiến sĩ kiên trung và những cung đường "máu và hoa"

Anh hùng Tô Vĩnh Diện (sinh năm 1924, quê ở Thanh Hóa) tham gia cách mạng với tinh thần tự nguyện và lòng yêu nước nồng nàn. Trong chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử, ông Được giao trọng trách là Khẩu đội trưởng khẩu đội cao xạ pháo 37mm thuộc Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367.

Nhiệm vụ của ông và các đồng đội lúc bấy giờ vô cùng gian khổ và hệ trọng: kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn vượt qua hàng chục cây số đường đèo dốc hiểm trở để vào trận địa. Không có máy móc, tất cả chỉ dựa vào sức người, những đôi vai trần thịt da và lòng quyết tâm sắt đá. Dưới làn bom đạn gầm rú của kẻ thù, trong cái lạnh thấu xương của núi rừng Tây Bắc, Tô Vĩnh Diện luôn là người tiên phong, nhận về mình những vị trí nguy hiểm nhất để làm điểm tựa cho đồng đội.

II. Đêm định mệnh ở Dốc Chuối và hành động anh hùng

Câu chuyện oanh liệt nhất, cũng là khúc tráng ca bất tử của ông diễn ra vào đêm mùng 1 tháng 2 năm 1954. Thực hiện phương châm tác chiến mới "đánh chắc, tiến chắc", đơn vị của Tô Vĩnh Diện nhận lệnh kéo pháo ra khỏi trận địa. Đường rút pháo ngược dốc càng trở nên khó khăn gấp bội, đặc biệt là khi phải qua đoạn Dốc Chuối – một con dốc vừa cao, vừa hẹp, lại nằm bên bờ vực sâu thăm thẳm.

Trong bóng tối dày đặc của núi rừng, khi khẩu pháo mang số hiệu 510681 đang được điều khiển xuống dốc thì bất ngờ một tai họa ập đến: dây tời bị đứt. Khẩu pháo nặng hơn hai tấn mất đà, lao vun vút xuống vực. Lực lao khủng khiếp hất văng người lái pháo Nguyễn Văn Chi ra xa, khẩu pháo càng mất hướng và có nguy cơ kéo theo cả lực lượng đang giữ dây lao xuống vực thẳm.

Trong khoảnh khắc ngàn cân treo sợi tóc ấy, Tô Vĩnh Diện không một giây do dự. Với suy nghĩ bằng mọi giá phải bảo vệ khẩu pháo – tài sản vô giá của quân đội, bảo vệ tính mạng của đồng đội, ông đã buông tay tời, lao thẳng thân mình vào bánh pháo. Khối cơ thể nhỏ bé của người chiến sĩ đã trở thành một chiếc "khối chèn" vĩ đại. Lực cản từ thân thể ông đã làm giảm tốc độ lao của khối thép nặng nề, giúp các đồng đội kịp thời lao vào chèn gỗ, giữ chặt khẩu pháo ngay bên bờ vực sâu.

III.Lời trăng trối làm lay động lòng người

Khẩu pháo được cứu sống an toàn, nhưng Tô Vĩnh Diện đã bị bánh pháo đè lên, trọng thương rất nặng. Khi đồng đội nghẹn ngào, gạt nước mắt bế ông ra khỏi bánh xích, hơi thở của người anh hùng đã trở nên thoi thóp. Thế nhưng, câu hỏi đầu tiên và duy nhất của ông trước khi nhắm mắt không phải là về vết thương của mình, mà là:

"Pháo có việc gì không các đồng chí?"

Nhận được cái gật đầu trong tiếng nấc nghẹn của đồng đội, ông mỉm cười thanh thản rồi trút hơi thở cuối cùng khi vừa tròn 30 tuổi. Câu nói ấy đã trở thành một biểu tượng tuyệt đối của tinh thần trách nhiệm, lòng trung thành vô hạn với Tổ quốc và đồng đội.

IV. Sự lan tỏa và sức mạnh cổ vũ chiến đấu

Sự hy sinh anh dũng của Khẩu đội trưởng Tô Vĩnh Diện ngay lập tức đã trở thành một làn sóng chấn động mạnh mẽ, lan tỏa khắp các chiến hào của mặt trận Điện Biên Phủ. Tấm gương của ông được bộ chỉ huy chiến dịch phổ biến toàn quân như một bài ca về lòng yêu nước và tinh thần quyết thắng.

Nỗi đau thương biến thành hành động cách mạng. Noi gương ông, hàng ngàn chiến sĩ pháo binh, dân công hỏa tuyến đã không quản ngại gian khổ, hiểm nguy, tiếp tục ngày đêm "bạt núi, san đèo", đưa pháo vào trận địa an toàn. Câu chuyện về người anh hùng chèn pháo đã tiếp thêm ý chí thép cho quân ta bước vào trận đánh, góp phần làm nên chiến thắng lừng lẫy vào ngày 7 tháng 5 năm 1954, đập tan tập đoàn cứ điểm mạnh nhất Đông Dương của thực dân Pháp

V. Những di sản bất tử trong lòng dân tộc

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng di sản mà Anh hùng Tô Vĩnh Diện để lại vẫn luôn vẹn nguyên giá trị. Năm 1955, ông được truy tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Khẩu pháo cao xạ 37mm số hiệu 510681 – "người bạn đồng hành" được ông bảo vệ bằng cả mạng sống – nay đã được nhà nước công nhận là Bảo vật quốc gia và được lưu giữ trang trọng tại Bảo tàng Phòng không - Không quân Việt Nam.

Tên của ông không chỉ được khắc trên những đài tưởng niệm, mà còn được đặt cho nhiều đường phố, trường học trải dài từ Bắc chí Nam. Đó là minh chứng cho thấy sự tri ân sâu sắc của đất nước đối với người con đã hóa thân vào dáng hình xứ sở, trở thành một tượng đài bất tử trong lòng các thế hệ người Việt.

VI. Sự vinh danh mang tầm vóc lịch sử

Sự hy sinh của Tô Vĩnh Diện không chỉ ghi dấu ấn trong lòng đồng đội mà còn nhận được sự vinh danh cao quý nhất từ Đảng, Nhà nước và Quân đội Nhân dân Việt Nam. Ngay sau khi ngã xuống, ông đã được hoả tốc kết nạp Đảng chính thức tại mặt trận – một đặc cách tôn vinh chỉ dành cho những người chiến sĩ có công lao và phẩm chất đặc biệt xuất sắc. Đại tướng Võ Nguyên Giáp khi nhắc về chiến dịch Điện Biên Phủ đã nhiều lần khẳng định những tấm gương như Tô Vĩnh Diện chính là cốt lõi tạo nên sức mạnh chiến thắng của quân đội ta.

Tại quê hương Thanh Hóa, tại chiến trường xưa Điện Biên, và ở khắp các tỉnh thành trên cả nước, những quần thể tượng đài, khu di tích lịch sử mang tên ông đã được dựng lên trang trọng. Những huân chương, huy chương cao quý được trao tặng cho gia đình ông không chỉ là niềm tự hào riêng của một dòng họ, mà là sự công nhận mang tầm vóc quốc gia đối với một nhân cách lớn, một người anh hùng đã dùng xương máu để viết nên định nghĩa về lòng trung thành và sự quả cảm.

                    Hình 1: Anh hùng Tô Vĩnh Diện   

*NGUỒN TÀI LIỆU:

- Hình ảnh “Anh hùng Tô Vĩnh Diện”(Báo Quân Đội Nhân Dân)

- Hình ảnh “Tô Vĩnh Diện” lấy thân mình làm giá súng và chèn lưng cứu pháo, mô hình tại Bảo tàng Chiến thắng Lịch sử Điện Biên Phủ