Câu chuyện thời hoa lửa về Người Lãnh tụ nghĩa quân chống Pháp ở Đồng Tháp Mười.

Người Lãnh tụ nghĩa quân chống Pháp ở Đồng Tháp Mười.

Võ Duy Dương (1827–1866), thường được gọi là Thiên Hộ Dương, là thủ lĩnh nghĩa quân chống Pháp ở Nam Kỳ nửa sau thế kỷ XIX. Ông được xem là một trong những nhà lãnh đạo đầu tiên của phong trào kháng Pháp tại miền Nam Việt Nam, gắn liền với căn cứ Đồng Tháp Mười

Thuở nhỏ, ông nổi tiếng khỏe mạnh và giỏi võ nghệ, từng được dân gian gọi là “Ngũ Linh Dương”. Năm 1857, ông vào Nam theo chính sách “Đồn điền” của triều Nguyễn, lập nghiệp ở vùng Ba Giồng (Tiền Giang). Khi thực dân Pháp đánh thành Gia Định (1859), ông chiêu mộ nghĩa dõng địa phương, phối hợp cùng các thủ lĩnh như Trương Định và Nguyễn Hữu Huân đánh trả, lập nhiều chiến công .

Sau Hiệp ước Nhâm Tuất 1862, ông phản đối việc triều đình Huế nhường đất cho Pháp và cùng Đốc binh Kiều rút vào vùng Đồng Tháp Mười xây dựng căn cứ kháng chiến. Tại đây, ông tổ chức hệ thống đồn phòng thủ, tuyển mộ hàng nghìn nghĩa quân và tiến hành nhiều trận tấn công lớn, tiêu biểu là phá đồn Mỹ Trà (22.7.1865). Năm 1866, quân Pháp huy động lực lượng tấn công quy mô lớn, khiến ông phải rút lui và cuối cùng mất trong chuyến đi ra miền Trung .

Võ Duy Dương được nhân dân tôn kính qua danh xưng “Thiên Hộ Dương”, biểu tượng của tinh thần bất khuất Nam Kỳ kháng Pháp. Đền thờ ông được khánh thành tại xã Nhơn Tân (Bình Định) và tại Gò Tháp (Đồng Tháp). Câu ca dao “Chiều chiều mây giục gió vần / Cảm thương Thiên Hộ xả thân cứu đời” vẫn được người dân lưu truyền như lời tri ân với vị anh hùng đất Việt