Câu chuyện thời hoa lửa về Trần Văn Ơn – Ngọn lửa tuổi học trò

Trần Văn Ơn – Ngọn lửa tuổi học trò

Trần Văn Ơn (1931 – 1950) là học sinh Trường Pétrus Ký ở Sài Gòn, người đã hy sinh trong cuộc biểu tình của học sinh – sinh viên ngày 9 tháng 1 năm 1950 chống chính quyền thực dân Pháp và tay sai. Sự kiện này trở thành biểu tượng tinh thần đấu tranh yêu nước của thanh niên Việt Nam.

Trần Văn Ơn sinh trong gia đình có truyền thống yêu nước. Cha ông là công chức Trần Văn Nghĩa, mẹ là Huỳnh Thị Tữu; nhiều anh chị em tham gia cách mạng, trong đó có liệt sĩ Trần Thị Lễ . Từ nhỏ, ông học tại Mỹ Tho rồi lên Sài Gòn, trúng tuyển vào Trường Pétrus Ký và sớm bộc lộ tư chất thông minh, chăm ngoan. Từ 1947, ông gia nhập phong trào học sinh yêu nước, là hội viên bí mật của Đoàn học sinh kháng chiến nội thành, tham gia tuyên truyền và tổ chức bãi khóa chống Pháp .

Sau đợt bắt bớ học sinh cuối 1949, hàng nghìn học sinh – sinh viên các trường ở Sài Gòn xuống đường đòi trả tự do cho bạn bè và mở cửa trường học. Trần Văn Ơn thuộc ban lãnh đạo phong trào, trực tiếp chỉ huy hàng ngũ . Khi lực lượng cảnh sát nổ súng đàn áp, ông bị trúng đạn khi đang che chở cho nữ sinh bị thương và qua đời lúc 15 giờ 30 phút ngày 9 tháng 1 năm 1950, hưởng dương 19 tuổi .

Đám tang Trần Văn Ơn ngày 12 tháng 1 năm 1950 quy tụ khoảng 500.000 người, trở thành cuộc biểu dương lực lượng lớn chống thực dân ở Nam Bộ . Tháng 2 năm 1950, Đại hội Liên đoàn Thanh niên Việt Nam lần I quyết định lấy ngày 9 tháng 1 hằng năm làm Ngày Truyền thống Học sinh – Sinh viên Việt Nam . Tên ông được đặt cho nhiều trường học, đường phố và Giải thưởng Trần Văn Ơn do Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trao tặng.

Tại quê nhà Phước Thạnh (Bến Tre) có nhà tưởng niệm và tượng đài Trần Văn Ơn; bia tưởng niệm còn đặt tại ký túc xá Bách khoa TP Hồ Chí Minh . Tấm gương dũng cảm của ông được xem là biểu tượng bất diệt cho tinh thần yêu nước và lý tưởng cách mạng của tuổi trẻ Việt Nam.