Câu chuyện thời hoa rực lửa (6)

Bà Nguyễn Thị Thu là một nữ du kích tiêu biểu trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, gắn liền với những chuyến đò đưa bộ đội vượt sông Thạch Hãn trong chiến dịch 81 ngày đêm bảo vệ Trận Thành cổ Quảng Trị 1972.

Năm 1972, khi mới 17 tuổi, bà Thu tham gia lực lượng du kích địa phương ở Quảng Trị. Thời điểm đó, chiến trường Thành cổ Quảng Trị diễn ra vô cùng ác liệt, bom đạn dội xuống ngày đêm, nước sông Thạch Hãn đỏ màu phù sa và máu của biết bao chiến sĩ. Bà cùng cha chồng là cụ Nguyễn Con sử dụng chiếc đò nhỏ để bí mật đưa bộ đội, vũ khí và lương thực vượt sông tiếp cận Thành cổ.

Do ban ngày máy bay địch liên tục quần thảo, mọi chuyến đò hầu như đều diễn ra trong đêm tối. Giữa tiếng bom nổ, pháo sáng và dòng nước chảy xiết, bà Thu vẫn kiên cường chèo đò, dẫn đường cho hàng nghìn chiến sĩ trẻ tuổi. Nhiều người trong số họ chỉ mới 18–20 tuổi, là sinh viên từ miền Bắc vừa rời giảng đường để lên đường chiến đấu bảo vệ Tổ quốc.

Không chỉ đưa bộ đội sang sông, bà Thu còn trực tiếp hỗ trợ cứu thương, đưa những chiến sĩ bị thương trở về tuyến sau. Có nhiều người bị thương quá nặng, vừa cập bến đã hy sinh. Điều khiến bà day dứt nhất chính là phần lớn những người lính được bà đưa sang sông đều không thể quay trở lại. Trong ký ức của bà vẫn còn ám ảnh tiếng gọi “mẹ ơi” đau đớn của các chiến sĩ trước lúc hy sinh giữa chiến trường khốc liệt.

Sau chiến tranh, bà Thu kết hôn với ông Nguyễn Câu – người yêu từ thuở tuổi trẻ. Hai ông bà sống giản dị bên dòng sông Thạch Hãn và có với nhau bốn người con. Dù tuổi đã ngoài 70 và mang di chứng chiến tranh khiến trí nhớ giảm sút, bà vẫn luôn nhớ về những năm tháng chiến đấu gian khổ cùng sự hy sinh của các chiến sĩ Thành cổ Quảng Trị.

Hình ảnh bà Thu cùng cha chồng chèo đò đưa bộ đội năm xưa đã được lưu lại qua bức ảnh nổi tiếng “Cha con lão ngư dân Triệu Phong chở bộ đội và vũ khí tiếp sức Thành cổ” của nhiếp ảnh gia Đoàn Công Tính. Bức ảnh trở thành biểu tượng đẹp về lòng dũng cảm, sự hy sinh thầm lặng của những người dân Quảng Trị trong chiến tranh.

Ngày nay, mỗi khi nhắc về quá khứ, bà Thu luôn xúc động và nhắn nhủ thế hệ trẻ phải biết trân trọng hòa bình hôm nay, bởi đó là thành quả được đánh đổi bằng máu, nước mắt và tuổi xuân của biết bao người lính đã ngã xuống bên dòng sông Thạch Hãn lịch sử.

Đến giây phút này đây, khi đất nước đã hoà bình, trận chiến 81 ngày đêm tại Thành cổ Quảng Trị năm ấy đã để lại nhiều bài học sâu sắc về tinh thần yêu nước, trách nhiệm gìn giữ và phát huy những giá trị cốt lõi dân tộc của thế hệ mai sau.