Câu chuyện thứ 33
Bà Lưu Thị Tấm lại đến với Điện Biên theo một cách khác. Tuy tuổi hồ sơ sinh năm 1936 nhưng thực ra bà sinh năm 1934, tức là chỉ kém ông hai tuổi. Một sự tình cờ gắn kết họ, đó là quê bà cũng ở Cẩm Khê, Phú Thọ, nhưng thuộc xã Tiên Lương. Bà có một người chú ở Trung đoàn 48, Sư đoàn 320, là ông Lưu Đình Bản, làm đại đội trưởng. Sau khi đánh Điện Biên ông Bản cũng bén duyên với mảnh đất này, lấy vợ là người Thái và gắn bó với Điện Biên. Ông về quê đưa các cháu lên Điện Biên làm ăn, xây dựng kinh tế, bởi nhà vợ đất đai nhiều, người làm lại không có. Bà Tấm đã theo chú lên đây. Đến nay bà Tấm vẫn nhớ như in ngày bà có mặt tại Điện Biên năm 1960 ấy đúng vào ngày thành lập Quân đội 22 tháng 12. Thế mà ngoảnh đi ngoảnh lại bà đã gắn bó với mảnh đất này 64 năm rồi.
Câu chuyện tình yêu của ông Năm và bà Tấm nảy nở trên chính mảnh đất Điện Biên lịch sử. Ông bà bén duyên với nhau khi người chú bộ đội đang được cử đi học, những tưởng người chú sẽ vui mừng vun vén cho mối duyên này nhưng khi trở về ông Bản không đồng ý vì lý do riêng. Cuối cùng người chú đã đồng ý để ông bà đến với nhau. Đám cưới tập thể cùng hai đôi trai gái nữa được tổ chức tại nông trường theo nếp sống mới có bánh kẹo và thuốc lá cuộn. Chi bộ đóng tặng ông bà một chiếc bàn bằng gỗ. Công đoàn tặng một chiếc phích Rạng Đông rất đẹp. Còn hợp tác xã gốm sứ thì tặng cho đôi vợ chồng trẻ một chiếc chum đựng nước. Điện Biên từ đất lạ đã thành quê hương thứ hai của ông bà từ đó. Chúng tôi ngồi hỏi chuyện đánh Điện Biên với ông Năm ở nhà ngoài, đến khi hỏi đến chuyện xây dựng gia đình, nghe ông nói cưới vợ năm 1960 thì bà ở nhà trong mới đi ra với chiếc lưng còng để đính chính lại rằng ông nhớ nhầm, họ cưới nhau năm 1962 chứ không phải 1960. Một sự bất ngờ để rồi chúng tôi cùng mời bà ngồi xuống hỏi về câu chuyện tình yêu của hai người. Thời gian rất dài nhưng nhìn lại cũng rất ngắn. Bộ phận chăn nuôi của Nông trường ông gắn bó năm xưa nay thuộc xã Thanh Xương, huyện Điện Biên. Khu vực này gần sân bay Hồng Cúm, ở phía tây Điện Biên Phủ, dọc sông Nậm Rốm, khi xưa ông vẫn thường dò dọc con sông này đi nắm tình hình địch. Làm việc tại Nông trường Điện Biên, ban đầu ông bà được phân nửa gian trong khu tập thể ở khu vực nông trường cà phê, sau đó ông bà và một số hộ gia đình bộ đội - công nhân khác được phân về đây ở. Khu nhà ở công - nông nay vẫn còn đó, đều tăm tắp, đường sá sạch sẽ gọn gàng. Tên gọi cũng vẫn là khu Chăn Nuôi 2 như thuở nào.
Hơn hai mươi năm gắn bó với Nông trường Điện Biên, vừa trồng trọt chăn nuôi, vừa thu gom hài cốt của cả hai phía, đến năm 1982 ông Năm nghỉ hưu trên cương vị Tổ trưởng tổ sản xuất. Bà Tấm cũng nghỉ việc tiếp tục cùng ông chăm lo cho gia đình nhỏ. Ngôi nhà xây dựng bằng những đồng lương công nhân cóp nhặt ông bà vẫn ở đến hôm nay, gần đây mới phá đi xây nhà mới. Bà Tấm vẫn nhớ như in ngày dọn về ở tại khu này là ngày mùng 1 tháng 6 năm 1976. Ở tuổi 90 bà vẫn có trí nhớ tuyệt vời, rành rọt nhắc đến từng sự kiện gắn bó với mảnh đất Điện Biên. Ông bà sinh hạ được bốn người con, con gái cả là chị Lại Thị Dung, sinh năm 1965, công tác tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Điện Biên nay đã nghỉ hưu; con thứ hai là anh Lại Văn Quỳnh, sinh năm 1970, người nối nghiệp ông đi bộ đội rồi về làm việc tại Nông trường Điện Biên sau này, nay cũng đã nghỉ hưu; con thứ ba của ông bà là chị Lại Thị Liễu, sinh năm 1972, hiện tại là người gần gũi chăm sóc ông bà; người con gái út của ông bà là chị Lại Thị Nhiễu, sinh năm 1974. Vợ chồng chị Nhiễu làm ăn tại Lai Châu, công việc kinh doanh vật liệu xây dựng khấm khá, năm rồi anh chị đã về kết hợp cùng gia đình xây cho bố mẹ căn nhà rộng rãi khang trang, vừa để bố mẹ ở cho đàng hoàng, vừa là chỗ để tụ họp anh em họ hàng mỗi khi nhà có việc. Tuy đã dọn lên nhà mới nhưng một phần ngôi nhà xưa của ông bà vẫn được giữ lại trong khuôn viên như một kỷ niệm của gia đình.
