CÂU CHUYỆN: TIẾNG SÁO TRÊN ĐỈNH ĐÈO PHA ĐINH (1)

Đèo Pha Đinh với chiều dài 32km, nằm trên tuyến đường huyết mạch quyết định sự sống còn của toàn bộ chiến dịch Điện Biên Phủ. Nhằm chặt đứt mạch máu giao thông này, máy bay Pháp ngày đêm trút xuống đây hàng vạn tấn bom, trong đó đáng sợ nhất là bom nổ chậm găm sâu dưới lòng đất. Nhiệm vụ của đồng chí Lường Văn Pản, một người con của đồng bào dân tộc Thái, cùng đại đội công binh là phải bằng mọi giá "đứng gác giữa trời", phá bom thông đường cho xe thồ, xe pháo tiến qua.

Công việc phá bom nổ chậm vô cùng nguy hiểm, mỗi giây phút đối mặt với quả khối thép câm lặng là một lằn ranh sinh tử. Ông Pản có một biệt tài là chỉ cần nghe tiếng rít của máy bay và tiếng chạm đất, ông có thể đoán định chính xác vị trí và loại bom giặc vừa ném xuống. Cứ sau mỗi trận bom, khi mặt đất còn nghi ngút khói độc và mùi lưu huỳnh khét lẹt, ông lại xách chiếc xẻng, quả bộc phá bò sát vào những khối thép tử thần để tìm cách kích nổ hoặc tháo ngòi nổ.

Để giải tỏa áp lực tâm lý nghẹt thở cho đồng đội trước mỗi giờ ra trận địa, ông Pản thường mang theo bên mình một cây sáo tre đơn sơ tự gọt. Giữa những khoảng lặng hiếm hoi của bom đạn, tiếng sáo trong trẻo, vút cao của người chiến sĩ Thái lại vang lên bên vách đá Pha Đinh, át đi sự khốc liệt của chiến trường, tiếp thêm sức mạnh tinh thần to lớn cho các chiến sĩ công binh và dân công hỏa tuyến.

Trưa ngày 15 tháng 4 năm 1954, một quả bom tạ nổ chậm nằm chắn ngang khúc cua ngặt nghèo trên đỉnh đèo, đe dọa làm ùn tắc đoàn xe chở đạn pháo sắp tiến qua. Ông Pản xung phong ôm bộc phá lên tiếp cận. Khi ông vừa cắm kíp nổ vào thân bom thì máy bay địch bất ngờ quay lại bắn phá dữ dội. Bất chấp hiểm nguy, ông bình tĩnh giật kíp nổ rồi lăn mình xuống rãnh sâu. Quả bom nổ tung, giải phóng hoàn toàn tuyến đường đúng giờ, nhưng mảnh đá văng trúng đã làm ông vĩnh viễn mất đi một phần cánh tay trái. Tinh thần thép và tiếng sáo kiên cường của ông Lường Văn Pản đã trở thành một huyền thoại bất tử bên đỉnh đèo Pha Đinh năm ấy.