Anh hùng Lực lượng vũ trang

CÂU CHUYỆN VỀ ANH HÙNG CỦA THỜI CHIẾN TRANH, ANH HÙNG LAO ĐỘNG CỦA THỜI HIỆN NAY

Trong dòng chảy lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam, có những cái tên đã trở thành huyền thoại, là biểu tượng sáng chói của chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Cù Chính Lan là một trong những người con ưu tú ấy. Câu chuyện về anh không chỉ là một chiến công quân sự đơn thuần, mà là một bản anh hùng ca bất tử về lòng dũng cảm, sự mưu trí và tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh".

Đồng Tháp14/01/2026Trần Thị Mai Thi (Trường Đại học Tiền Giang)5 lượt xem0 lượt chia sẻ

Anh hùng Cù Chính Lan (1930-1951) sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo tại làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An. Là một trong 7 cá nhân đầu tiên được phong danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân của Việt Nam. Anh tham gia cướp chính quyền và tham gia đội du kích xã của Việt Minh năm 1945. Năm 1946, quân Pháp trở lại xâm lược nước ta, khi ấy Cù Chính Lan mới 16 tuổi. Anh đã xin gia nhập vệ quốc đoàn. Trong môi trường mới tiếp tục rèn luyện nuôi dưỡng, hun đúc lên khí chất người anh hùng Cù Chính Lan. Anh trở thành chiến sĩ liên lạc lên dần chức vụ tiểu đội trưởng bộ binh. Anh được đồng đội nhận xét là một người dũng cảm, táo bạo, mưu trí trong chiến đấu. Năm 1948, chuyển đơn vị chiến đấu, là tiểu đội trưởng tiểu đội liên lạc, lập công xuất sắc, anh được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Cũng trong năm này, anh nổi tiếng khắp Đại đoàn 304, với thành tích một lưỡi dao cùn bắt sống được một binh sĩ Pháp và thu được một khẩu tiểu liên,được tặng huy chương chiến công hạng nhì vì thành tích “tay không bắt giặc”.

Trong một ngày đi công tác độc lập. Cù Chính Lan bỗng gặp một đơn vị đang bố trí chuẩn bị đánh địch. Cũng vừa lúc đó địch tiến và trận địa, anh đã xin được cùng đơn vị chiến đấu. Vũ khí phải tự túc, sẵn con dao trong tay, anh khôn khéo nắm thời cơ và dũng mãnh lao ra đuổi theo một tên giặc vác tiểu liên. Vừa đuổi, anh vừa la hét và vung lưỡi dao lấp loáng. Tên lính địch hoảng hốt chưa biết xử trí ra sao, đã bị anh giật mất súng, đành ngoan ngoãn giơ tay lên đầu. Ở trận này đã thấy vóc dáng một Cù Chính Lan bất tử, với khuôn mặt ham hở, quyết liệt, với bước chân rắn chắc, và bao trùm là ý chí tiến công của cả thế hệ trẻ. Anh - ngay trận đầu đã tiêu biểu cho lối đánh của cả dân tộc. Tiến công - lấy ít đánh nhiều, lấy thô sơ thắng hiện đại.

Tháng 11/1951, thực dân Pháp mở rộng cuộc tấn công ra vùng tự do ở Hòa Bình với âm mưu nối lại “Hành lang Đông-Tây” nhằm cắt đứt liên lạc của ta giữa Việt Bắc và khu 3, khu 4 để giành lại quyền chủ động trên chiến trường chính. Ở Hòa Bình chúng thực hiên âm mưu thành lập “Xứ Mường tự trị” để phá hoại khối đoàn kết dân tộc. Trước tình hình đó Trung ương Đảng chỉ thị đánh địch trên cả hai mặt trận là Hòa Bình và sau lưng địch là đồng bằng Bắc Bộ.

Ngày 24/11/1951 Tổng quân ủy quyết định mở chiến dịch Hòa Bình sử dụng ba Đại đoàn 306, 312, 304 vây hãm và tiêu diệt quân cơ giới ở mặt trận Hòa Bình. Hai Đại đoàn 320, 316 phối hợp với lực lượng vũ trang địa phương và nhân dân phá “bình định”, phát triển chiến tranh ở vùng sau lưng địch.

Trận Giang Mỗ lần thứ nhất, ngày 7 tháng 12 năm 1951: khi bố trí trận địa bị lộ, địch bắn dữ dội, trên ra lệnh tạm thời rút lui. Đồng chí dũng cảm đi sau cùng, dùng súng máy bắn kiềm chế địch cho đơn vị rút, rồi quay lại tìm anh em bị thương, đưa được ba đồng chí trở về đơn vị an toàn.

Trận Giang Mỗ lần thứ hai, ngày 13 tháng 12 năm 1951, khi địch lọt vào trận địa, cả đơn vị nổ súng quyết liệt, diệt gọn một đại đội địch. Lúc chuẩn bị rút thì một xe tăng địch tiếp viện tới, bắn dữ dội vào đội hình ta, chặn đường rút và làm nhiều anh em thương vong. Cù Chính Lan căm giận xông lên. Anh nhảy lên xe tăng kề tiểu liên vào khe hở trên tháp xe bóp cò. Nhưng không may tiểu liên bị hóc. Chiếc xe vẫn vừa chạy vừa bắn. Cù Chính Lan hô anh em tập trung lựu đạn đến cho mình, rồi lại nhanh nhẹn nhảy lên xe, giật nắp, quẳng lựu đạn vào. Giặc nhặt lựu đạn ném ra và hốt hoảng lái xe tăng, chuyển hướng vội vàng chạy về vị trí. Thời cơ diệt xe tăng địch ngay trước mắt, không thể để nó chạy thoát, Cù Chính Lan dũng cảm táo bạo mở chốt lựu đạn, chờ cho khói thuốc xì ra được vài giây rồi mới ném vào buồng lái. Lựu đạn nổ. Những tên giặc trong xe chết đè lên nhau. Chiếc xe dừng tại chỗ. Trận đánh kết thúc thắng lợi. Tấm gương của đồng chí đã có tác dụng cổ vũ toàn quân thi đua diệt xe tăng và xe cơ giới địch.

Trong trận thắng oanh liệt tại dốc Giang Mỗ với tinh thần anh dũng tuyệt vời, Anh hùng Cù Chính Lan và các chiến sĩ tiểu đoàn 353 trung đoàn 66 đã diệt xe tăng của thực dân Pháp do Mĩ trang bị, mở đầu phong trào đánh xe tăng phương tiện chiến đấu hiện đại của địch bằng vũ khí thông thường. Với chiến công này anh được Bộ Tổng tư lệnh tặng thưởng Huân chương Quân công hạng ba với danh hiệu Anh hùng đánh xe tăng. Danh tiếng “ Anh hùng đường số 6” lẫy lừng từ đấy. Ở khắp nơi trong toàn quân mọi người đều học tập và noi gương Cù Chính Lan, một “phong trào Cù Chính Lan” được phát động.

Sau đó ít ngày, ngày 29/12/1951 Cù Chính Lan tham gia trận đánh tiêu diệt đồn Cô Tô. Mặc dù bị thương rất nặng nhưng anh vẫn không rời trận địa, tiếp tục chỉ huy tiểu đội liên tiếp phá 5 hàng rào dây thép gai vào lô cốt địch. Khi đồn chính đã bị quân ta tiêu diệt hoàn toàn cũng là lúc đồng chí trút hơi thở cuối cùng. Năm đó anh vừa tròn hai mươi tuổi, tiểu đội trưởng bộ binh, Đại đoàn 304, Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Tượng đài Anh hùng Cù Chính Lan tại dốc Gia Mỗ, xã Bình Thanh, huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình

Ngày nay, khi đất nước đã hoàn toàn độc lập, thống nhất và đang vững bước trên con đường đổi mới, xây dựng và phát triển, tiếng súng đã im bặt, nhưng tinh thần "Thời hoa lửa" của Cù Chính Lan vẫn vẹn nguyên giá trị. Anh là tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước nồng nàn và tinh thần trách nhiệm, về sự dũng cảm, mưu trí và sáng tạo, về tình đồng chí, đồng đội keo sơn. Mỗi đoàn viên, thanh niên trong các chi đoàn hôm nay, học tập Cù Chính Lan, không phải bằng cách lao vào lửa đạn, mà là bằng sự chủ động, sáng tạo trong học tập, lao động, nghiên cứu khoa học; sẵn sàng dấn thân vào những lĩnh vực mới, khó khăn của đất nước; tích cực tham gia các phong trào tình nguyện vì cộng đồng. Đó chính là cách chúng ta tiếp nối và phát huy bản anh hùng ca bất tử của người anh hùng xứ Nghệ Cù Chính Lan trong thời đại mới.

Nguồn tham khảo:

- Bài viết về Anh hùng Cù Chính Lan trên bảo tàng lịch sử Quân sự Việt Nam

- Bài viết về Anh hùng Cù Chính Lan - người con quả cảm của quê hương xứ Nghệ trên báo quân khu 4

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn