Câu chuyện về Anh hùng Nguyễn Thị Chiên

Điều khiến tôi nhớ lâu khi tìm hiểu về Nguyễn Thị Chiên là cách bà đối diện với một người từng gây ra nỗi đau cho gia đình mình. Trong bài viết mang tên bà, đăng trên Báo Nhân Dân năm 1952, Chủ tịch Hồ Chí Minh kể rằng: khi bắt được tên đồn trưởng đã giết người anh của mình, Nguyễn Thị Chiên vẫn giải thích chính sách khoan hồng rồi thả hắn. Sau đó, người này đã gọi nhiều binh lính khác ra hàng. Một chi tiết ngắn, nhưng gợi lên nhiều suy nghĩ về bản lĩnh của người chiến sĩ.

Nguyễn Thị Chiên sinh năm 1930, quê ở vùng Kiến Xương, Thái Bình. Năm 1946, bà tham gia cách mạng và lực lượng du kích địa phương. Trong những năm kháng chiến chống Pháp, bà cùng đồng đội xây dựng cơ sở, tổ chức chiến đấu chống càn và bảo vệ làng.

Tháng 4 năm 1950, khi đưa cán bộ về hoạt động tại xã, Nguyễn Thị Chiên bị bắt. Theo hồ sơ của Thông tấn xã Việt Nam, suốt ba tháng rưỡi bị giam cầm và tra tấn, bà vẫn không để đối phương khai thác được thông tin. Trở về quê, bà tiếp tục hoạt động du kích, cùng chị em sản xuất để có kinh phí mua sắm vũ khí.

Đọc đến đây, tôi nghĩ về sự trở lại ấy. Sau những tháng ngày chịu đựng, một con người vẫn chọn tiếp tục công việc còn dang dở. Với Nguyễn Thị Chiên, con đường hoạt động luôn gắn với quê hương và đồng đội. Sự kiên định của bà khiến tôi hiểu rằng lòng dũng cảm còn hiện diện trong việc bền bỉ làm tròn trách nhiệm, dù bản thân đã trải qua nhiều đau đớn.

Tháng 12 năm 1951, trong một trận chống càn, Nguyễn Thị Chiên đã tay không bắt sống bốn quân địch, trong đó có một sĩ quan Pháp. Những chiến công ấy đưa tên tuổi người nữ du kích Tán Thuật đến với nhiều người. Tháng 5 năm 1952, bà được tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng khẩu súng ngắn của Người.

Nhưng bên cạnh những chiến công, bài viết của Bác Hồ còn nhắc đến một điều làm tôi xúc động: trong các trận đánh, bà không bỏ sót người thương binh nào. Chi tiết ấy giúp tôi hình dung rõ hơn tình đồng đội giữa chiến tranh. Giữa nhiệm vụ và hiểm nguy, người chiến sĩ vẫn đau đáu với những người đang cần mình giúp đỡ. Sự quan tâm ấy khiến câu chuyện về một anh hùng trở nên gần gũi.

Từ đó, tôi trở lại với câu chuyện về người đồn trưởng. Nỗi đau mất anh là chuyện riêng sâu sắc của một gia đình. Nguyễn Thị Chiên đã thực hiện chính sách khoan hồng ngay cả khi đối diện với người gây ra nỗi đau ấy. Tôi không thể biết hết những cảm xúc của bà trong khoảnh khắc đó. Điều được ghi lại trong tư liệu là một hành động cho thấy khả năng vượt qua oán giận để làm điều mình tin là đúng.

Có lẽ vì thế, câu chuyện về Nguyễn Thị Chiên để lại trong tôi nhiều hơn sự khâm phục trước một chiến công. Tôi nhớ một người phụ nữ kiên cường, biết gìn giữ tình thương với đồng đội và thực hiện trách nhiệm ngay trong hoàn cảnh khó khăn. Khi lịch sử được nhìn qua những lựa chọn cụ thể của con người, ta hiểu sâu hơn giá trị của những bài học tưởng như đã quen thuộc.

Là một đoàn viên, tôi tự hỏi mình sẽ mang bài học ấy vào cuộc sống ra sao. Trước một công việc khó, tôi cần kiên trì tìm cách giải quyết và làm đến nơi đến chốn. Khi có bất đồng, tôi cần bình tĩnh lắng nghe, giữ sự công bằng và không để bực tức khiến mình làm tổn thương người khác. Đó là những việc nhỏ, nhưng đòi hỏi sự rèn luyện mỗi ngày.

Lòng biết ơn cũng cần được thể hiện bằng việc làm cụ thể. Tham gia chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ, thăm hỏi gia đình có công hay dành thời gian lắng nghe cựu chiến binh kể chuyện là những dịp để người trẻ hiểu thêm quá khứ. Khi sưu tầm và chia sẻ, mỗi đoàn viên cần kiểm tra nguồn, ghi chép trung thực và trân trọng câu chuyện của nhân chứng.

Với các em học sinh, tấm gương Nguyễn Thị Chiên có thể gợi ra những điều gần gũi: giúp bạn khi gặp khó, nhận trách nhiệm về việc mình làm, biết sửa sai và cư xử nhân hậu. Mỗi câu chuyện lịch sử được kể bằng lời giản dị có thể giúp các em hiểu rằng những người anh hùng từng là những con người có quê hương, gia đình và tình cảm như chúng ta.

Khép lại câu chuyện, tôi nhớ đến người nữ du kích đã kiên cường giữ làng, chăm lo cho đồng đội và vượt qua nỗi đau riêng. Tôi mong sự khâm phục sẽ được tiếp nối bằng cách sống có trách nhiệm và biết nghĩ cho người khác. Đó là lời tri ân tôi muốn gửi tới Anh hùng Nguyễn Thị Chiên và những thế hệ đã góp sức làm nên cuộc sống hòa bình hôm nay.

Tư liệu tham khảo

1. Hồ Chí Minh, “Nguyễn Thị Chiên”, bút danh C.B., Báo Nhân Dân số 60, ngày 05/06/1952, trang 4; đăng lại trên Trang thông tin đặc biệt về Chủ tịch Hồ Chí Minh.

https://hochiminh.nhandan.vn/nguyen-thi-chien-1330.html

2. Thông tấn xã Việt Nam, chuyên trang Nhân vật và Sự kiện, hồ sơ “Nguyễn Thị Chiên”.

https://nvsk.vnanet.vn/nguyen-thi-chien-6761.vna

Bài được sưu tầm và biên soạn từ tư liệu đã công bố; phần cảm nghĩ là lời liên hệ của người viết.